فهرست کتاب


خوردنیهای شفابخش

مهدی نراقی

کاکائو و شوکلات

بسیارند کسانی که نمی دانند کاکائو میوه درختی است و آن درخت در مکزیک و امریکای مرکزی می روید. درخت کاکائو چهار تا ده متر ارتفاع دارد. شاخه های آن از برگهای متناوب و ساده پوشیده شده است. گلهای آن ریز و در تمام فصول سال بر درخت ظاهر می شود.
میوه آن به شکل خیار و رنگ ظاهر آن زرد مایل به قرمز است و درون آن دارای دانه هایی به شکل باقلا است که همان دانه ها را می سایند و گرد می کنند و به شکل پودر درمی آورند که تقریبا همه ما آن را دیده ایم. درخت کاکائو درختی ظریف است که احتیاج به حرارت، رطوبت، سایه، خاک نرم و عمیق و سرشار از پتاس دارد. از باد وحشت دارد به همین علت است که اغلب درختان کاکائو را در کنار رودخانه و دور از باد می کارند و در اطراف آن درخت لیموی ترش یا موز می کارند تا به منزله پناهگاهی از باد و آفتاب باشد.
درخت کاکائو از دو یا سه سالگی گل می دهد و از چهار یا پنج سالگی میوه می دهد. یک درخت کاکائو هر سال 20 تا 60 میوه می دهد که از یک تا سه کیلو کاکائوی تجارتی دارد.

تاریخ کاکائو

از کاکائو خوراکی معروف به نام شوکلات درست می کنند که مصرف آن در قرن بیستم در سراسر دنیا رواج یافته است.
یکی از فاتحان اسپانیولی به نام نونان کورتز که در سال 1525 میلادی در مکزیک در تعقیب هندیان سرخ پوست بود ناگهان در آنجا به کاکائو برخورد و آن را کشف کرد و با کشتی سریع السیر خود به نام کاراول آن را به اسپانیا آورد و به کشیشان صومعه ای داد و به آنها گفت که سرخ پوستان هندی مکزیک، این دانه ها را می کوبند و از آن نوعی سوپ درست می کنند که مثل غذا می خورند، یا با شکر مخلوط می کنند و به عنوان شیرینی می خورند. روغن آن را برای سوختگی پوست مصرف می کنند و زنان زیبای مکزیکی آن را به عنوان کرم زیبایی به خود می مالند. کشیشان صومعه دانه های کاکائو را با شکر کوبیدند و از مخلوط آن شوکلات فعلی به وجود آمد که رفته رفته در تمام اروپا مصرف آن رواج یافت، چنانکه در قرن هفدهم تمام دربارهای سلطنتی اروپا با کاکائو و شوکلات مهمانان را پذیرایی می کردند.

کاکائو و شوکلات چه خواصی دارند؟

شوکلات برای بعضیها غذایی عالی و ایده ال و برای بعضی دیگر غذایی مسموم است ولی حقیقت غیر از این است کاکائو و یا شوکلات دارای مواد چربی و پر کالری است و اگر آن را بعد از غذا بخورند مخصوصاً اگر غذاها سنگین و پرچربی باشند دستگاه هاضمه را به زحمت می اندازد ولی کسانی که در جاهای سردسیر هستند و غذای ساده ای می خورند و شوکلات و کاکائو را به خوبی هضم و تحمل می کنند و عوارض ناگواری از مصرف آن در خود نمی بینند. شوکلاتی که شما هم خورده اید مخلوطی است از آرد کاکائو و شکر با حجم کمی که دارد غذایی کامل است و شانزده گرم آن برای یک لیوان شیر کافی است؛ زیرا صد گرم شوکلات دارای پانصد کالری حرارت است. شوکلات به علت چربی زیادی که دارد هضم آن مشکل است و چون قابض است تولید یبوست می کند. کسانی که ورم مفاصل و رماتیسم دارند و یا از نظر کلیه ها و کبد علیل هستند نباید آن را بخورند. دانه کاکائو دارای پنجاه درصد چربی است. کره کاکائو سفت است؛ رنگ آن سفید مایل به زردی است، براق و با بوی شوکلاتی است که طب آن را برای تهیه شیاف به کار می برند. برای خانمها از آن ماتیک، کرم و محصولات زیبایی می سازند، در صنایع عطرسازی هم آن را مصرف می کنند.
اخیرا کشف کرده اند که شوکلات سرشار از کلسیم و فسفات دوشو است. هم چنین دارای ویتامین د می باشد که این ویتامین برای تهیه کلسیم استخوانها نقش مهمی به عهده دارند. بنابراین شوکلات غذایی است که ضد سستی استخوانها می باشد و می توان به بچه ها داد به شرطی که از مقدار معینی تجاوز نکند.
کاکائو دارای دو درصد نئوبرومین و کافئین است که مصرف آن برای تقویت اعصاب کسانی که کارهای فکری می کنند مفید است و در عین حال دارای اوکسالات دوکلسیم است که این ماده، شوکلات را برای کسانی که نقرس دارند یا چاق هستند و یا امراض کبدی و یا رماتیسم دارند زیانبخش کرده است.