فهرست کتاب


بهشت خانواده با زنان شایسته

الف - یوسفیان‏

کوچک های بزرگ

موضوع نظافت و آراستگی از مسائل مهم اسلامی است(136) که پیرامون آن روایات بسیاری وارد شده است. و دین مبین اسلام چگونگی نظافت مو و دندان و ناخن و ظرف و لباس و چگونگی آراستگی را بیان کرده است. خداوند متعال در اصل خلقت زنان را زیبا پسند و نظافت دوست آفریده است.(137) اسلام حتی برای زنان مسن هم سفارش به زینت و زیور می دهد. قال الصادق (علیه السلام): لاینبغی للمراه ان تعطل نفسها و لو ان تعلق فی عنقها قلاده، و لاینبغی ان تدع یدها من الخضاب و لو ان تمسحها بالحناء مسحا و ان کانت مسنه؛ امام صادق (علیه السلام) فرمود: سزاوار نیست که زن هیچ گاه خود را بدون زینت گذارد، اگر چه با آویزان کردن گردن بندی باشد، و سزاوار نیست که دست زن بدون رنگ باشد، اگر چه با کمی حنا باشد و اگر چه آن زن پیر و کهنسال بوده باشد.(138)
ولی این عشق و علاقه به زیبایی باید کنترل شود، زنان باشخصیت در پوشاک زیبا و زیور و آرایش زیاده روی نمی کنند. اسلام آراستگی و زیباگری و استفاده از بوی خوش(139) زن را تنها در درون خانه و زندگی خود و در برابر شوهر و به خاطر شوهر توصیه می کند. در این صورت آب نهر زندگی در مسیر خود حرکت کرده و گل و ریحان می رویاند و بلبلان و مرغان تشنه را سیراب می کند ولی اگر آراستگی و زیبایی زن برای مردان بیگانه شد چنان است که آب نهر زیر پایه ساختمان منحرف شود که در این صورت تلفات و خرابی ها به بار می آورد.
آب در کشتی هلاک کشتی است - آب اندر زیر کشتی پشتی است
اسلام به مردان هم سفارش به نظافت و آراستگی می کند. رسول گرامی فرمودند:
اغسلوا ثیابکم و خذوا من شعورکم و استاکوا و تزینوا و تنظفوا، فان بنی اسرائیل لم یکونوا یفعلون ذالک فزنت نساوهم(140) رسول خدا فرمودند: لباس خود را تمیز کنید و موهایتان را کم کنید، مسواک بزنید و آراسته و پاکیزه باشید که بنی اسرائیل چنین نکردند و زنانشان بد کاره شدند.امام کاظم (علیه السلام) هم به همین نکته اشاره می کنند که آراستگی مردان به پاکی و عفت زنان کمک می کند.(141) و ابن عباس آراستگی مردان را از حقوق همسرانشان بر می شمارد.(142) و نیز امام (علیه السلام) آراسته کردن هر یک از زن و مرد برای یکدیگر را از جمله مسائلی بر می شمارد که زن و مرد برای زندگی خانوادگی و ادامه باصفای آن به آن نیاز دارند و باید آن را در نظر داشته باشند.(143)

پرسش درس 6

1- در زبان قرآن چگونه زن و مرد می توانند لباس یکدیگر باشند؟
2- زن با کدام جلوه: عفت یا عشوه؟
3- اسلام خدمات زن و مرد به یکدیگر را چگونه ارج می نهد؟
4- اسلام به آراستگی زن و مرد برای یکدیگر چقدر اهمیت می دهد؟

درس 7 اخلاق نیکو

خوش رویی و خوش گویی و صعه صدر داشتن در رفتارهای اجتماعی و خانوادگی و در شیرین نگهداشتن روابط اثر به سزایی دارد اسلام برای نیکوسازی روابط دستورات همه جانبه و گسترده ای دارد. خداوند در قرآن خطاب به مردان در ارتباط با رفتار با زنان چنین می فرماید: و عا شروهن بالمعروف(144).
مرحوم علامه این آیه را در یک اصل آسمانی قرآنی برای زندگی اجتماعی زن بر می شمارد(145)، ایشان در بیان کلمه معروف(146) می گوید: معروف یعنی کاری که در جامعه ناشناخته نباشد و معاشرت نیکو در این آیه به این معناست که با زنان به گونه ای معاشرت کنید که موسوم و معروف است. هر فرد در جامعه یک خشت از بنای جامعه اسلامی است و با سایر افراد جامعه یکسان است، جامعه ای که بر اساس تعاون و همبستگی و کمک عمومی بنا شده است. بنابراین وظیفه هر کس کوشش برای برطرف کردن نیازهای جامعه است و افراد باید بیش از نیاز خود را در اختیار جامعه بگدارند. حال اگر با فردی از افراد جامعه خلاف این رفتار شود و استقلال و عضویت او در جامعه نادیده گرفته شود، از او استفاده شود و در مقابل به او استفاده ای نرسد، این معاشرت غیر نیکو خواهد بود.
عصر نزول قرآن، عصری است که زن را یک عضو رسمی جامعه نمی داند بلکه او را طفیلی و یا یک انسانی ناقص که هرگز روی کمال را نمی بیند می داند کسی که همیشه زیر دست و پیرو دیگران است، قرآن در چنین عصر و زمانی با تاکید و تکرار اعلام می کند که ریشه انسانیت انسانها واحد، و شاخه های زن و مرد و تیره ها و انشعابات گوناگون است و جامعه در به وجود آمدنش به همه آنها نیازمند است، بعضکم من بعض همه از یکدیگرند و هیچ نمی تواند دیگری را مجبور به اطاعت کورکورانه از کسی کند و یا از استقلالش منع کند، زن نیز عضو مستقل جامعه هست و در اموال خود استقلال و آزادی کامل دارد چه اموالی که خود کسب می کند و با کار و تلاش به دست می آورد للرجال نصیب مما اکتسبوا و للنساء نصیب مما اکتسبن(147)، یا اموالی که از راه ارث به او می رسد للرجال نصیب مما ترک الوالدان والاقربون و للنساء نصیب مما ترک الوالدان والاقربون مما قل منه او کثر نصیبا مفروضا(148) ، و چه اموالی که از ناحیه شوهر به وسیله مهریه در ملک او قرار می گیرد: و ان اردتم استبدال زوج مکان زوج و اتیتم احدیهن قنطارا فلا تاخذوا منه شیئا اتاخذونه بهتانا و اثما مبینا(149)؛ و اگر خواستید همسری دیگر به جای همسر (پیشین) ستانید، و به یکی از آنان مال فراوانی داده باشید، چیزی از او پس مگیرید، آیا می خواهید آن (مال) را به بهتان و گناه آشکار بگیرید؟. و کیف تاخذونه و قد افضی بعضکم من بعض چگونه به ستم مال زن را می گیرید؟! - استفهام به معنای تعجب - در حالی که بین شما (با ازدواج) اتصال و اتحاد و وابستگی به وجود آمده است.