فهرست کتاب


بهشت خانواده با زنان شایسته

الف - یوسفیان‏

درس 5

ازدواج (1)

خداوند در نظام آفرینش قانون زوجیت را برقرار نمود و با حکمت خویش همه مخلوقات را زوج قرار داد، و من کل شی ء خلقنا زوجین(92)، تا از این راه نسل آنان ادامه یابد و هر جفتی بتواند راه کمال را بهتر بپیماید.
آیات مربوط به برنامه لقاح گیاهان فراوان است، و من کل الثمرات جعل فیها زوجین اثین(93). در حیوانات نیز نظام ازدواج و تولد و میل حیوان نر به ماده و رابطه محبت آمیز میان آن دو از شگفتیهای غیر قابل وصف در طبیعت است، نظم و انضباط موجود بین آنان در امر ازدواج و همزیستی و همکاری آنان در جهت لانه سازی، حفظ اسرار، انتخاب جا، تامین غذای فرزندان، آموزش امور لازم به آنها و نگهداریشان از خطرات در حقیقت تجلیات اراده حضرت حق است. هیچ حیوانی به غیر از جنس مخالف خود و به ناپاکی و خلاف کاری گرایش ندارد(94) و نطفه حیوان نر برای ماده مربوط به خود اوست. و ما من دابه الا هواخذ بناصیتها ان ربی علی صراط مستقیم(95) (زمام اختیار هر جنبنده ای به دست اوست بدون شک هدایت پروردگارم به راه راست است).
و اما انسان، خداوند رحمان از جنس خود او برایش همسر آفرید تا در کنار او آرامش یابد و میان آن دو دوستی و مهربانی برقرار نمود و امر ازدواج را از نشانه های لطف و کرم خویش برشمرد، خداوند باری تعالی به نخستین زوج آفرینش خطاب کرد در بهشت رحمت او جای گیرد و از نعمت های بی شمار او بهره گیرند، و در کنار یکدیگر همچون سایر موجودات در اطاعت پروردگارشان باشند. و یا ادم اسکن انت و زوجک الجنه فکلا من حیث شئتما و لاتقربا هذه الشجره فتکونا من الظالمین(96)
جامعه کوچک خانواده که با ازدواج شکل می گیرد از ابتدایی ترین و طبیعی ترین جامعه های انسانی است. اسلام ازدواج را عاملی موثر در تحکیم سازمان اجتماعی امت می داند و ریشه تعادل اجتماعی را در کانون متعادل خانواده جستجو می کند و برای ارضای صحیح غریزه جنسی که همچون دیگر غرایز بشری دارای اهمیت است راهکارهای دقیقی ارائه می دهد و در برنامه های سالم سازی محیط اجتماعی به امر ازدواج تشویق و ترغیب می کند و آن را زمینه ای برای شکوفایی زن و مرد و رفع احتیاجات مختلف آنان معرفی می کند، چرا که انسان با پای نهادن در وادی ابتلا اگر همراهی در کنار خود نیابد از راه باز خواهد ماند. اسلام ازدواج را در وجوه عبادی زندگی انسان موثر می داند، رسول اکرم (صلی علی محمد و آله و سلم) در این باره چنین می فرماید: الرکعتان یصلیهما متزوج افضل من رجل عزب یقوم لیله و یصوم نهاره(97) (دو رکعت نماز فرد همسردار بهتر است از مرد بی همسری که شب تا به صبح عبادت کند و روزش را روزه بدارد)(98).

ازدواج و سعادت انسانی

ازدواج یکی از ارکان سعادت و کمال انسانی است، این پیوند که عبودیت فرد را سامان می بخشد عامل حفظ و حراست دین خوانده است و خداوند خوش خلقی و گشایش در روزی را از پیامدهای ازدواج قرار داده است. قال النبی (صلی علی محمد و آله و سلم): زوجوا ایامکم فان الله یحسن لهم فی اخلاقهم و یوسع لهم فی ارزاقهم و یزید فی مروءاتهم (زمینه ازدواج افراد عزب را فراهم آورید تا خداوند اخلاقشان را نیکو و روزی شان را فراخ و گشاده و جوانمردیشان را افزون کند)، و انکحو الایامی منکم و الصالحین من عبادکم و امائکم ان یکونوا فقراء یغنهم الله من فضله و الله واسع علیم.(99)
ازدواج پاسخی به نیازهای اساسی انسان است، اما گاه ازدواج، خود معضلی می شود (چه از نظر اخلاقی و چه مالی) که نیروهای دیگر باید صرف حل مشکلات آن شود، و حال آن که خداوند بنیان ازدواج را در جامعه سالم ایمانی بر پایه تقوی و خیر و صلاح و سهولت و آسان گیری بنا نهاده است یرید الله بکم الیسر و لا یرید بکم العسر(100).
مساله ازدواج مساله مهمی است و پذیرش آن آمادگی روحی لازم را می طلبد زیرا فرد مسئولیت های اداره زندگی جدید را می پذیرد و در این مساله، بلوغ جسمی و روحی و عقلی شرط است(101)، چرا که ازدواج موجب بروز تحولاتی در زندگی اجتماعی زن و مرد می گردد، از یک طرف وجوب نفقه بر عهده مرد قرار می گیرد ... رزقهن و کسوتهن بالمعروف(102) و احساس مسئولیت بیشتری به او می بخشد، و از طرف دیگر مسئولیت و مدیریت خانه و تربیت فرزندان از توان فکری و جسمی و کار زن در بیرون از خانه می کاهد.
و چه زیباست خانه سبز قرآنی، که پرتویی از وحی و جلوه ای از یاد خدا و تسبیح و تمحید او در شب و روز است فی بیوت اذن الله ان ترفع و یذکر فیها اسمه یسبح له فیها بالغدو والاصال(103)، (در خانه هایی که خدا اجازه فرموده که نامش به بزرگی یاد شود و مردانی پاک او را در آن بامدادان و شبانگاهان به پاکی می ستایند)، خانه نمونه قرآنی، خانه ای است که طاعت و عبادت و ولایت حق در آن رونق دارد و به امر الهی دو منبع ایمان و دو استوانه عشق با یکدیگر پیوند محبت برقرار می کنند و مرد و زن به حقوق الهی پایبندند و فضای آکنده از شور و نشاط زندگی را از دل مردگی و ورود مشکلات حفظ می کنند، فرزندان آنان میوه و ثمره فضیلت و افکار و اعمالشان جلوه ای از آداب الهی است. در این خانه ظلم اگر چه اندک هم راه ندارد، این تصویر نادرستی است که فکر کنیم ظلم و ستم به کارهای افرادی نظیر فرعون و نمرود و چنگیز و ستمگران تاریخ گفته می شود بلکه ظالم یعنی کاری بی جاکردن، تجاوز از حق خود و ضرر و اذیت رساندن به دیگری و هر عملی که موجب رنجش خاطر بی جای دیگری گردد، و خداوند از هر ظلم و ستمی گرچه بسیار کم، از هر کسی که باشد بیزار است، چه ظلم زن و مرد به یکدیگر یا ظلم آن دو به فرزندان و چه ظلم هر یک از افراد جامعه به دیگری باشد. و این گونه افراد زندگی سختی خواهند داشت و من اعرض عن ذکری فان له معیشه ضنکا، و در مقابل به نیکوکاران وعده حیاه طیبه داده شده است من عمل منکم صالحا من ذکر او انثی و هو مومن فلنحیینه حیوه طیبه(104).
اهدافی را که انسان با ازدواج دنبال می کند:
1- رسیدن به آرامش و سکون: و من ایاته ان خلق لکم من انفسکم ازواجا لتسکنو الیها و جعل بینکم موده رحمه(105)
2- ارضای غریزه جنسی و دور ماندن از انحرافات: نسارکم حرث لکم فاتوا حرثکم انی شئتم(106).
3- بقاء نسل: ربنا هب لنا من ازواجنا و ذریاتنا قره اعین(107)، و قدمو الانفسکم(108).
و ازدواج، پاسخی به خواست الهی و سنت نبوی است، و انکحوا الایامی منکم(109)، النکاح سنتی فمن رغب عن سنتی فلیس منی.