فهرست کتاب


بهشت خانواده با زنان شایسته

الف - یوسفیان‏

3- جلوه های عفاف زن

عفت حالت نفسانی است که انسان، در سایه عقل و ایمان قوه شهوانی خود را رام نگه دارد و تحت تاثیر آن قرار نگیرد و در مقابل کششهای نفسانی مقاومت کرده و خود را حفظ نماید.(71) حضرت علی (علیه السلام) می فرمایند: الصبر علی الشهوه عفه عفت، مقاومت در برابر شهوت است. عفاف، مسئله اصلی و بنیادی است و فراتر و برتر از حجاب است، حجاب پوشش بیرونی است ولی عفاف هم پوشش بیرونی و هم درونی است.
عفاف نمودهای گوناگونی دارد:

الف) عفاف در سخن

خداوند از بانوان دین باور می خواهد که صحبتشان با بیگانگان متعارف و نیکو باشد و با سخنانشان چه از نظر کمیت و چه کیفیت زمینه فساد را در جامعه فراهم نیاورند زیرا که سخن محرک و مهیج همراه با دل ربایی و ناز و کرشمه بیماردلان را به طمع می اندازد: فلاتخضعن بالقول فیطمع الذی فی قبله مرض و قلن قولا معروفا(72). مرحوم علامه ذیل این آیه می فرماید: قول معروف یعنی گفتاری که بیشتر از معنا و مفهوم خود را نرساند و دور از هر گونه اشاره ای به فساد و ریبه باشد.
تفسیر نمونه ذیل این آیه می گوید: در حقیقت جمله فلا تخضعن بالقول اشاره به کیفیت سخن گفتن و جمله و قلن قولا معروفا اشاره به محتوای سخن دارد، سخنی متعارف و معمول با بیانی ساده دور از هر گونه تهییج و چراغ سبز نشان دادن.(73)
اگر سخنی عرف پسند و شرع پسند بود سماع و اسماع آن (شنیدن و شنواندن آن) هر دو جایز است. ابتدای این آیه خطاب به همسران پیامبر (صلی علی محمد و آله و سلم) است: یا نساء النبی لستن کاحد من النساء ان اتقیتن؛ ای همسران پیامبر! شما همانند سایر دیگر زنان نیستید اگر تقوا داشته باشید.
مرحوم علامه می فرماید: این وظایف برای همه زنان است و مخاطب قرار دادن زنان پیامبر، برای تاکید بیشتر آنان است زیرا که طبقه ممتاز و برجسته جامعه، به اصطلاح خواص مردم، تکلیف شدیدتر و جزای مضاغف دارند چرا که آنان راهبر و جلودار جامعه اند و نقش هدایت گری دارند.
و نیز حضرت، مومنین را از خنده و شوخی با نامحرمان برحذر داشته اند و در این رابطه فرمودند: کسی که با زن نامحرمی شوخی کند به خاطر هر کلمه ای که به او سخن گفته هزار سال در آتش دوزخ حبس خواهد شد. و نیز امام صادق (علیه السلام) فرمودند: اگر زنی با مرد نامحرمی یک شوخی شهوت انگیز کند برای آن شوخی باید صد سال در جهنم باشد.(74)

ب) عفاف در گناه

قرآن کریم در دو آیه جداگانه خطاب به مردان مومن و زنان مومن فرمان به فرو بستن چشمان خود در برابر نامحرم می دهد: و قل للمومنین یغضوا من ابصارهم...(75). و قل للمومنات یغضضن(76) من ابصارهن...(77)ناپاکی و آلودگی چشم راه را برای نافرمانی های الهی و وسوسه های شیطانی باز می کند.(78)
امیرالمومنین (علیه السلام) می فرماید: العین رائدالفتن، چشم سردسته فتنه هاست و نیز فرمودند: العین رائد القلب. النظر سهم من سهام ابلیس مسموم و کم من نظره اورثت حسره طویله(79)، نگاه، تیر مسموم شیطان است و چه بسا حسرت های فراوانی را به دنبال دارد، اشتد غضب الله علی امراه ذات بعل ملات عینها من غیر زوجها او غیر محرم منها(80)، خشم و غضب الهی از این نگاههای آلوده شعله ور می شود. و این نگاه آلوده به منزله زنای چشم است.(81)