فهرست کتاب


بهشت خانواده با زنان شایسته

الف - یوسفیان‏

درس 4 عفاف (2)

3- جلوه های عفاف زن

عفت حالت نفسانی است که انسان، در سایه عقل و ایمان قوه شهوانی خود را رام نگه دارد و تحت تاثیر آن قرار نگیرد و در مقابل کششهای نفسانی مقاومت کرده و خود را حفظ نماید.(71) حضرت علی (علیه السلام) می فرمایند: الصبر علی الشهوه عفه عفت، مقاومت در برابر شهوت است. عفاف، مسئله اصلی و بنیادی است و فراتر و برتر از حجاب است، حجاب پوشش بیرونی است ولی عفاف هم پوشش بیرونی و هم درونی است.
عفاف نمودهای گوناگونی دارد:

الف) عفاف در سخن

خداوند از بانوان دین باور می خواهد که صحبتشان با بیگانگان متعارف و نیکو باشد و با سخنانشان چه از نظر کمیت و چه کیفیت زمینه فساد را در جامعه فراهم نیاورند زیرا که سخن محرک و مهیج همراه با دل ربایی و ناز و کرشمه بیماردلان را به طمع می اندازد: فلاتخضعن بالقول فیطمع الذی فی قبله مرض و قلن قولا معروفا(72). مرحوم علامه ذیل این آیه می فرماید: قول معروف یعنی گفتاری که بیشتر از معنا و مفهوم خود را نرساند و دور از هر گونه اشاره ای به فساد و ریبه باشد.
تفسیر نمونه ذیل این آیه می گوید: در حقیقت جمله فلا تخضعن بالقول اشاره به کیفیت سخن گفتن و جمله و قلن قولا معروفا اشاره به محتوای سخن دارد، سخنی متعارف و معمول با بیانی ساده دور از هر گونه تهییج و چراغ سبز نشان دادن.(73)
اگر سخنی عرف پسند و شرع پسند بود سماع و اسماع آن (شنیدن و شنواندن آن) هر دو جایز است. ابتدای این آیه خطاب به همسران پیامبر (صلی علی محمد و آله و سلم) است: یا نساء النبی لستن کاحد من النساء ان اتقیتن؛ ای همسران پیامبر! شما همانند سایر دیگر زنان نیستید اگر تقوا داشته باشید.
مرحوم علامه می فرماید: این وظایف برای همه زنان است و مخاطب قرار دادن زنان پیامبر، برای تاکید بیشتر آنان است زیرا که طبقه ممتاز و برجسته جامعه، به اصطلاح خواص مردم، تکلیف شدیدتر و جزای مضاغف دارند چرا که آنان راهبر و جلودار جامعه اند و نقش هدایت گری دارند.
و نیز حضرت، مومنین را از خنده و شوخی با نامحرمان برحذر داشته اند و در این رابطه فرمودند: کسی که با زن نامحرمی شوخی کند به خاطر هر کلمه ای که به او سخن گفته هزار سال در آتش دوزخ حبس خواهد شد. و نیز امام صادق (علیه السلام) فرمودند: اگر زنی با مرد نامحرمی یک شوخی شهوت انگیز کند برای آن شوخی باید صد سال در جهنم باشد.(74)