نماز شب معراج شب زنده داران

نویسنده : عباس رحیمی

پیش گفتار

عرفان و سیر و سلوک در شکل های گوناگون در همه زمان ها از قدیم تا امروز وجود داشته است و انسان همواره به دنبال گمشده خود(یعنی رسیدن به کمال مطلق و فطرت خدا جویی)بوده است؛ زیرا روح آدمی از خاک نیست؛ بلکه آسمانی و ملکوتی است:
و نفخت فیه من روحی؛(1)
از این رو هیچ گاه به خاک و خاکیان بسنده نکرده، هرگز دل به غیر او نمی دهد و میل به پرواز همیشه در آن نمایان است؛ البته گاهی در زندان شقاوت حبس می شود؛ مانند پرنده ای که میله های قفس به او اجازه پرواز نمی دهد و به ناچار به آن محیط کوچک تن می دهد!
امیر مؤمنان (علیه السلام) در صفات پرهیزکاران فرمود: اگر نبود اجلی که خدا برایشان مقرر فرموده و باید به آن تن دهند، روح در قفس جان آنان باقی نمی ماند و از شوق دیدار معشوق، لحظهای زنده نمی ماندند.(2)

زمینه پرواز

خداوند متعال با شناختی که از روح و نیاز معنوی آدمی داشته، راه شناخت، رشد، رسیدن به بی نهایت و شنا کردن در اقیانوس معرفت را بر او گشوده و زیباترین نردبان ترقی را برایش آماده ساخته است؛ یعنی بندگی، تهذیب نفس (جهاد اکبر)و حرکت در جهت کمال، نماز و مناجات به درگاه بی نیاز یکی از نزدیک ترین و با صفاترین راه ها است.
بر همین اساس نماز کامل معراج مؤمن و وسیله کمال او است.
رسول خدا (علیه السلام) فرمودند:
الصلاة معراج المومن؛ نماز، وسیله تکامل و عروج مؤمن است.
همچنین فرمودند:
الصلاة قربان کل تقی؛ نماز، وسیله تقرب پرهیزکاران است.(3)

راه های انحرافی

بسیاری از راههایی که بعضی گروه ها برای عرفان آدمی عرضه کرده اند ناسالم است و مورد تایید و پسند اسلام نیست؛ زیرا راه هایی که غیر مسلمانان یا بعضی مسلمانان منحرف اختراع کرده اند، بدعت و گمراهی است؛ چنان که اسلام، رهبانیت را که مسیحیان پیش از اسلام بر خلاف دین مسیح (علیه السلام) ساخته بودند بدعت و نادرست می داند.
خداوند در قرآن می فرمایند:
و رهبانیه ابتدعوها ما کتبناها علیهم.(4)
بسیاری از روش های غلط و ریاضت های سخت، نه تنها راه الهی نیست، بلکه به شیطان ختم می شود و هدف شان این است که انسانها را از راه خدا باز دارند. عبادت و ترک گناه تنها راه سیر و سلوک در اسلام است.
دعاهای امام سجاد (علیه السلام) در صحیفه سجادیه، مناجات های امیر مومنان (علیه السلام) مناجات های امام موسی بن جعفر (علیه السلام) و سایر بزرگان اهل بیت (علیه السلام) زیباترین راه رسیدن به حق و بریدن از مادیات و تاریکی های آن است.
عرفان الهی از انسان، فرشته ای سبک بال می سازد تا چشم حقیقت بین پیدا کند.
طی الارض، راه رفتن روی آب، شنیدن صدای ملائکه و دیدن فرشتگان از آثار کوچک آن مقامات است. معجزه ای که از انبیا سر می زند، از اهل عرفان به صورت کرامات بروز می کند که بیشتر مردم از آن عاجز هستند.