فهرست کتاب


زلزله چرا؟!

میرستار مهدیزاده‏

2-کم فروشی و گران فروشی

در مورد قوم شعیب نیز عامل اصلی و گناه شایع مهلک آنان، کم فروشی و عدم وفا به کیل و میزان بود؛ یعنی در مقابل پول، کالای معادل را کامل نمی دادند.
متاسفانه و در جامعه ما نیز این کار به شکل مستقیم (کم فروشی) و به شکل های دیگر، با گران فروشی و کم کاری (پول گرفتن و کم کاری کردن) صورت می گیرد. افرادی که این کارها را انجام می دهند و قرآن نیز می خوانند و سرنوشت قوم شعیب را قرائت می نمایند، نباید از بروز زلزله تعجب نمایند.
آیات زیادی به این گناه قوم شعیب و در نتیجه هلاکت آنها با زلزله اشاره نموده اند.(113)
امام زین العابدین (علیه السلام) فرمود:
اول کسی که ترازو و میزان را با دست خود اختراع و به آن عمل نمود، حضرت شعیب بود و قوم او پیوسته کالاهاشان را وزن می کردند و به میزان، وفادار بودند. سپس در وزن کردن تقلب کردند و شروع به کم کشیدن کالا نمودند، لذا زلزله (رجفه) آنها را دریافت و به وسیله زلزله عذاب شدند. فاصبحوا فی دیارهم جاثمین صبح کردند در حالی که در خانه هایشان به رو افتاده بودند. طبرسی می گوید منظور از رجفه زلزله است.(114)
قصه عذاب قوم شعیب
خداوند برای آنان گرمای شدیدی فرستاد که آنان را گرفتار کرد. به دورن خانه هایشان پناه بردند، ولی سودی نداشت، و گرما آنان را به ناله انداخت. آنگاه خداوند ابری برایشان برانگیخت که در آن باد آرام بخشی بود، چون سرمای باد و بوی خوش نسیم و خنکای سایه ابر را مشاهده نمودند، همگی ندا کردند که بر شما باد؛ آن جا، جملگی به صحرا خارج شدند. وقتی همه زیر ابر جمع گردیدند، خداوند بر آنان آتشی انداخت و زمین بر آنان به شدت لرزید که همه سوختند و خاکستر شدند؛ آن گونه که ملخ می سوزد و این همان عذاب ظله (سایه) بود.(115)

ربا؛ بدتر از زنا

در احادیث، ربا نیز از عوامل بروز زلزله در جامعه بیان گردیده است پس معلوم می شود که اگر چنین گناهی در جامعه فراگیر باشد، آثار و عواقب آن نیز فراگیر خواهد بود.
پیامبر (صلی الله علیه و آله) می فرمایند:
اذا ظهر الزنا و الربا فی قریه فقد أحلوا بانفسهم عذاب الله(116)
وقتی در جامعه ای زنا و ربا ظاهر می شود، افراد آن جامعه عذاب خدا را بر جان خریده اند.
در حدیث دیگر، ربا را بدتر از زنا معرفی می نمایند که مسلما آثار ربا نیز شدیدتر از زنای زلزله زا خواهد بود.
پیامبر (صلی الله علیه و آله) فرمودند:
الربا ثلاثه و سبعون باب أیسرها مثل ان ینکح الرجل امه و ان اربی الربا عرض الرجل المسلم
ربا هفتاد و سه قسم است که آسانتر از همه، مثل این است که کسی با مادرش زنا کند و بدترین نوع ربا، تجاوز به آبرو و عرض مسلمان دیگر است(117).
همچنین فرمودند:
درهم رباء یا کله الرجل و هو یعلم، اشد عند الله من سته و ثلاثین زنیه
یک درهم ربایی که کسی دانسته بخورد، نزد خدا بدتر از سی و شش بار زنا است(118) .
و از آثار دیگر ربا، قحطی است و از آثار رشوه، گرفتاری به ترس است: ما من قوم یظهر فیهم الربا الا اخذوا بالسنه و ما من قوم یظهر فیهم الرشا الا اخذوا بالرعب(119)
پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) فرمودند:
لیاتین علی الناس زمان لایبقی منهم احد الا اکل الربا فان لم یأکل اصابه من غباره
زمانی بر مردم بیاید که کسی نماند؛ مگر این که ربا خورد یا غبار ربا بر او برسد(120)
بنابراین، مومنی که توسط پیامبرش از خطر آگاه شده است، باید بیشتر از غافلان، آماده گریز از خطر و مبارزه با گناه باشد، چون این روایت برای همین هدف مثبت بیان شده است، نه برای تسلیم در مقابل حرام!

علل دیگر زلزله

در پایان بررسی علل زلزله، شماری از گناهان را بیان می کنیم که در احادیث، زلزله یکی از نتایج آنها معرفی شده است.
پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله) فرمودند: زمانی که امت من پانزده خصلت را انجام داد، عذاب بر آنها حلال خواهد گشت.
گفته شد آنها چیست؟
حضرت فرمودند:
1- غنیمت جنگی، ثروت اشخاص گردد؛
2- امانت، غنیمت شمرده شود و جزو مال امانت دار گردد؛
3- زکات (صدقه) ضرر شمرده شود؛
4 و 5- مرد، حرف زنش را گوش داده و با مادرش مخالف نموده، عاق گردد؛
6 و 7- مرد، به دوستش نیکی کرده، بر پدر خویش جفا نماید؛
8- نماینده و عهده دار امور مردم، پست ترین آنها باشد که مردم از ترس، او را احترام نمایند؛
9- در مساجد، صدا و آوازها بلند گردد؛
10- لباس ابریشمی بپوشند؛
11- برای خود، کنیزان (یا وسایل) آوازه خوان بگیرند؛
12- دایره و آلات موسیقی بزنند؛
13- آخر این امت، اولش را لعن کند؛
14- زنا در بین مردم آشکار شود؛
15- شرابخوری پیدا شود.
وقتی این صفات ظاهر شد، منتظر باد سرخ، فرو رفتن (با زلزله) و مسخ (تغییر قیافه یا باطن) باشید.
پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) فرمودند: هر گاه ده صفت در امت من پدید آید، به ده کیفر دچار شوند.
گفته شد: یا رسول الله!این صفات چیست؟
رسول گرامی اسلام فرمودند:
1- چون دعا کم کنند، بلا نازل شود؛
2- چون صدقه ندهند، مرض فراوان شود؛
3- هنگامی که از پرداخت زکات خودداری کنند، حیوانات تلف شوند؛
4- هر گاه حاکم ستم کند، باران نبارد؛
5- وقتی که زنا شیوع یابد، مرگ نابهنگام بسیار شود؛
6- موقعی که تظاهر و ریا زیاد گردد، زلزله فراوان شود؛
7- زمانی که به غیر حکم خدا حکم دهند، دشمن بر آنها تسلط یابد؛
8- چون پیمان را بشکنند، آدم کشی رواج پیدا کند؛
سپس این را فرمود:
ظهر الفساد فی البر و البحر بما کسبت ایدی الناس؛
فساد و گرفتاری در خشکی و دریا ظاهر گشت؛ در سایه دستاوردهای عمل مردم، که قسمتی از جزای کارهایش را به آنان بچشانیم، تا شاید باز گردند.(121)
از دیگر اعمالی که باعث زلزله و خسف و گرفته شدن از زیر پا می شود، مجموعه ای از رفتارها و ارزش ها و فرهنگ ضد دینی و ضد ارزشی است که به عنوان اوضاع فرهنگی قبل از ظهور و در آخر الزمان بیان شده است و در آخر فرموده اند که اگر این اعمال شایع و این صفات در مردم آشکار گردید، بلایایی به تبع این اعمال نازل خواهد شد که خسف و زلزله از آن جمله است.
شاید مهم ترین و محکم ترین حدیث در مورد علایم ظهور، حدیث قدسی معراج است که از علایم ظهور و سه خسف (فرو رفتن) یاد کرده است. ابن عباس می گوید:
در شب معراج به پیامبر (صلی الله علیه و آله) مطالبی وحی شد که باید به وجود مقدس حضرت امیر المومنین (علیه السلام) خبر داده شود و نیز به ائمه (علیه السلام) بعد از حضرت؛ بعد فرمودند: که خداوند برای آخرین آنها نشانه هایی بیان فرمود: عیسی بن مریم پشت سر آن بزرگوار نماز می خواند، زمین را پر از عدل و داد می کند چنانچه پر از ظلم و جور شده است، بندگانم را به وسیله او از هلاکت نجات می دهم، گمراهان را به وسیله او هدایت می کنم، نابینایان را به وسیله او شفا می دهم.
عرض کردم: خداوندا! آن کی خواهد شد؟
خطاب رسید:
هرگاه علم از میان برداشته شود و جهل و نادانی به جای آن نشیند و قاریان قرآن زیاد شوند و عمل به قرآن کم شود، آدم کشی زیاد شود و فقها کم گردند و هدایت گران کم شوند و فقهای گمراهی و خائن زیاد شوند و شعرا بیشتر شوند و امت، قبرستان هایشان را مسجد قرار دهند و مصحف ها را زینت کنند و مساجد را مجلل سازند، جور و فساد زیاد شود و منکر ظاهر گردد و امت تو به منکر امر کنند و از معروف نهی نمایند و مردها به مردها و زنان به زنان بسنده کنند (با لواط و مساحقه)،
زمامدارنشان کافر، دوستانشان فاجر، یارانشان ظالم و صاحب نظرانشان فاسق شوند.
در آن هنگام، سه خسف (فرو رفتن زمین) واقع شود؛ یکی در مشرق و یک فرو رفتن در مغرب و سوم در جزیره العرب؛ خراب شدن بصره به دست یکی از اولاد تو (سید) که زنگی ها (سپاهان) دنبالش را بگیرند، قیام مردی از اولاد امام حسین (علیه السلام) و خروج سفیانی.