نقش ائمه در احیاء دین جلد هشتم

نویسنده : سید مرتضی عسکری

سر آغاز

بسم الله الرحمن الرحیم
الحمدالله رب العالمین و الصلاه و السلام علی خاتم الانبیاء محمد و آله الطاهرین.
و بعد: بیش از چهار سال است که به سبب بیماری و نقاهت بحثهایی از این جزء از نقش ائمه در احیاء دین ناقص مانده. و از آنجا که الجود الناقص خیر من علمه مصلحت بر آن دیده شد که این نوشته به همین صورت به دست چاپ سپرده شود.
چنانکه با دعاهای مومنان پس از این خداوند تبارک و تعالی صحت و توانایی عنایت فرماید در چاپهای بعدی - باذنه تعالی - نواقص مرتفع خواهد شد.
سید مرتضی عسکری

پیشگفتار

در بحثهای گذشته آنهمه آشفتگی ها را در اخبار سیره و روایات حدیث پیامبر صلی الله علیه و آله و تفسیر قرآن، مشاهده نمودیم، و دیدیم چگونه به سبب آن آشفتگی ها، سنت پیامبر صلی الله علیه و آله دستخوش تحریف گردیده، و در نتیجه در جامعه های مسلمانان افکاری تحریف شده به نام اندیشه و فکر اسلامی و اسلام اصیل شناخته شده بود.
اکنون - بحول تعالی - در صدد آن هستیم تا بررسی نمائیم چگونه دوازده وصی پیامبر صلی الله علیه و آله آن همه آشفتگی ها را علاج فرموده و سامان داده اند. این بررسی در ضمن پنج بحث ذیل انجام می پذیرد:
1- بررسی آن بخش از سیره پیامبر صلی الله علیه و آله که در شناسایی عوامل انتشار اسلام و بقاء آن ضرورت دارد، و در نتیجه آن بحث، عوامل انتشار سنت پیامبر و بقاء آن شناسایی می شود. این بحث در جزء کنونی (جلد هشتم) انجام خواهد شد.
2 - بررسی بر خورد چهار خلیفه با سنت پیامبر صلی الله علیه و آله و چگونگی پیدایش فرقه های مختلف در مکتب خلفا که موضوع جلد نهم کتاب را تشکیل می دهد.
3 - بررسی برخورد معاویه تا مأمون که در جلد دهم بررسی خواهد شد.
4 - پیامبر صلی الله علیه و آله سنت خود را به اوصیاء خود می سپارد (موضوع جلد یازدهم).
5 - بررسی چگونگی جهاد اوصیاء پیامبر صلی الله علیه و آله در راه احیاء سنت پیامبر صلی الله علیه و آله و نقش آن در احیاء دین و شناخت حقیقت تشیع، که این سلسله از بحث ها را بدین نام آغاز کردیم. این مباحث را در جلد دوازدهم کتاب - ان شاء الله - مورد تحقیق قرار خواهیم داد.
هو الذی بعث فی الامیین رسولا منهم یتلوا علیهم آیاته و یزکیهم و یعلمهم الکتاب و الحکمه و ان کانوا من قبل لفی ضلال مبین:
اوست خدایی که در میان عرب امی پیامبری از خود آنها برانگیخت تا آیات کتاب او را برایشان تلاوت کند واز پلیدیهای اخلاقی پاکشان سازد و کتاب الهی و حکمت را به ایشان آموزش دهد (جمعه / 2)
هو الذی ارسل رسوله بالهدی و دین الحق لیظهره علی الدین کله ولو کرده المشرکون:
اوست که رسولش را به رهنمونی و راه راست و کیش درست بفرستاد تا او را بر تمامی کیشها و آیینهای عالم غالب گرداند؛ گرچه مشرکان را ناخوش آید. (صف / 9)
محمد رسول الله و الذین معه اشداء علی الکفار رحماء بینهم تراهم رکعا سجدا یبغون فضلا من الله و رضواما سیماهم فی وجوههم من اثر السجود ذلک مثلهم فی التوراه و مثلهم فی الانجیل کزرع اخرج شطئه فارزه فاستغلظ فاستوی علی سوقه یعجب الزرع لیغیظ بهم الکفار وعد الله الذین امنوا و عملوا الصالحات منهم مغفره و اجرا عظیما:
محمد صلی الله علیه و آله رسول خداست. و آنانکه با اویند، بر کافران بسیار خشن و سختدل و میان خودشان مهربان و نرمدل اند. آنان را بینی که در رکوع و سجودند و فضل و رحمت خدا و خوشنودی (او را) جویند. نشانه سجود بر روی و رخسارشان پدیدار و آشکار است. این وصف حال ایشان است در کتاب تورات و نیز در انجیل. (مثل حال آنان) به دانه ای ماند که نخستین جوانه آن سر زخاک بر آرد، سپس نیرو گیرد تا ستبر گردد. بر پای خود راست و استوار گردد. برزگران را به شگفتی آرد و خوش آید.
(همچنین است حال رسول خدا و یاران او که از ضعف به نیرومندی رسند تا خدا) آنان را مایه خشم کافران قرار دهد.
خدا آنان را که ایمان آوردند و اعمال شایسته کنند، آمرزش و مغفرت و پاداشی عظیم وعده فرموده است (فتح / 29).

مقدمه

پیش از آغاز بحث اصلی خود در این جزء - یعنی بررسی فشرده سیره پیامبر صلی الله علیه و آله - دو مساله مهم را برای زمینه سازی بحث، در این مقدمه بررسی خواهیم نمود:
1 - غرائز انسانی و ریشه های نیاز بشر به دین
2 - جهان عرب در عصر بعثت و قبل از ظهور اسلام
با طرح این دو مساله زمینه لازم برای دست یافتن به نکات دقیق سیره رسول اکرم صلی الله علیه و آله - ان شاءالله - فراهم خواهد شد.