ازدواج موفق

نویسنده : عباس رحیمی

سخاوتمندی

در صورتی که بتواند و دستش برسد، خوب است که لباس، غذا و مانند آن را توسعه دهد و سخاوت و جود را در زندگی پیاده کند و بدون ولخرجی و اسراف،از خسیس بودن و نظرتنگی پرهیز نماید و دستش را در خرج زندگی و هزینه زن و فرزندان باز بگذارد،البته با رعایت اعتدال و اقتصاد مطلوب. سختگیری در خرج خانه و خانواده را در تنگنای زندگی قرار دادن مورد پسند اسلام نیست.
امام موسی بن جعفر(علیه السلام) فرمود: عیال الرجل اسرائه فمن انعم علیه بنعمة فلیوسع علی اسرائه فان لم یفعل اوشک ان تزویل تلک النعمة؛خانواده مرد،اسیران اویند. پس، هر که را خداوند وسعت در زندگی دهد،او نیز باید بر اهل و عیال خود توسعه وگرنه ممکن است آن نعمت از کف او برود.(123)
نیز فرمود: اطرفوا اهالیکم فی کل جمعة بشی ء من الفاکهة کی یفرحوا بالجمعة؛ در هر جمعه، میوه تازه به خانواده خود هدیه کنید تا به آمدن جمعه خوشحال باشند.(124)
امام صادق(علیه السلام) فرمود: ینبغی للرجل یوسع علی عیاله لثلا یتمنوا موته؛ مرد باید در خرج کردن بر اهل و عیال خود توسعه بدهد تا مرگ او را آرزو نکنند.(125)
امام سجاد(علیه السلام) فرمود: ان ارضاکم عند الله اسبغکم علی عیاله؛ آن کس از شما بیشتر مورد رضایت خداوند است که بیشتر برای خانواده خود خرج کند.(126)
رسول خدا(علیه السلام) فرمود: المومن یاخذ بادب الله اذا وسع علیه اتسع و اذا اسمک علیه امسک؛ مؤمن از خداوند درس می گیرد، هرگاه روزی اش زیاد شود،بیشتر خرج خانه می کند و هرگاه کم شود،کم خرج می کند.(127)

6.کار و کوشش

مرد باید دنبال کار و تلاش و کسب در آمد حلال و تأمین مخارج زندگی خانواده باشد و نباید تتبلی کند و در نتیجه،دستش خالی شود و زن و فرزندان را ذلیل و خوار گرداند. شرف مرد،در کار و تلاش و حفظ آبرو و آقایی و عزت خود و خانواده او است. کار کردن برای خانواده،ثواب جهاد دارد و عرق کارگر،کمتر از خون شهید نیست.
امام موسی بن جعفر(علیه السلام) فرمود: الکاد علی عیاله کالمجاهد فی سبیل الله؛ مردی که در تلاش برای به دست آوردن روزی برای خانواده است،ثواب رزمنده در راه خدا را دارد.(128)
داشتن کسب و کار،عزت و سربلندی است. دنبال کار و کسب نرفتن باعث از بین رفتن حق زن و فرزندان است؛چنان که در حدیث است: ملعون من ضیع من یعول؛ کسی که خانواده خود را ضایع کند و به آنها رسیدگی ننماید،ملعون است،ملعون.(129)
در حدیثی دیگر آمده است: کفی بالمرء اثما ان یضیع من یعول؛ برای مرد همین گناه بس که به خانواده اش نرسد و آنها را محتاج رها کند.(130)
بنابراین،مرد نباید نسبت به خانواده خود بی تفاوت باشد و آنها را در خرج زندگی و مشکلات رها کند و تنها بگذارد.
رسول خدا(علیه السلام) فرمود: مردی که به بازار رود و احتیاجات خانواده اش را خرید کند و به خانه ببرد، ثواب کسی را دارد که به فقرا صدقه می دهد و چون به خانه می برد، اول به دختران بدهد.
متأسفانه گاهی مردانی یافت می شوند که به فکر زندگی و تأمین مخارج خانواده نیستند و آنها را در تنگنا قرار می دهند. کار نمی کنند و در اداره زندگی وظیفه مدیریتی خود را انجام نمی دهند که این کار مورد مذمت اسلام قرار گرفته و کسانی که در صدر اسلام وظیفه کار کردن را رها و به عبادت مشغول شدند، مورد نکوهش رسول خدا قرار گرفته. سرباز جامعه بودن کار زشتی است و رسول خدا(علیه السلام) فرمود: ملعون من القی کله علی الناس؛(131) از رحمت خداوند، دور است کسی که خود را بر جامعه تحمیل کند.
و لذا بهترین عبادت خداوند جست وجوی روزی و حلال است.
و در حدیث آمده که: العبادة عشرة اجزاء تسعه اجزاء فی طلب الحلال؛ عبادت ده جزء است که نه جزء آن طلب روزی و حلال است.(132)
و رسول خدا(علیه السلام) فرمود: طلب الحلال فریضه علی کل مسلم و مسلمة؛(133) دنبال روزی حلال رفتن،بر هر مرد و زن مسلمان واجب است.
امام رضا(علیه السلام) فرمود: اگر در صف جنگ هم هستی،طلب روزی حلال را رها نکن. از امور مهمی که شوهر باید به آن اهمیت دهد،اداره زندگی از راه درست و حلال است.

7.احترام

مرد موظف است حرمت زن را حفظ کند. زن به دلیل لطافت جسمی و روحی، زود متأثر و ناراحت می شود، زود می رنجد و روح لطیف او آسیب می بیند. شوهر باید در طول زندگی به این نکته توجه داشته باشد.
امام سجاد(علیه السلام) در رساله حقوق خود درباره همسر می فرماید: و ما حق الزوجة فأن، تعلم ان الله عزوجل جعلها لک سکنا و انسا فتعلم ان ذالک نعمة من الله علیک لتکرمها و تزفق بها و ان کان حقک علیها اوجب فان لها علیک لانها اسریک و تطعمها و تکسوها و اذا جهلت عفوت عنها؛ و ما حق بر تو این است که توجه داشته باشی که خداوند او را وسیله انس و آرامش تو قرار داده و بدان که او یکی از نعمت های خدا است.
پس، او را باید احترام کنی و با او مدارا نمایی، هر چند حق تو بر او بیشتر است ولیکن او اسیر دست تو است. پس، باید با او مهربانی باشی، سیرش کنی و او را بپوشانی و چنانچه از روی نادانی از او سر زد، او را عفو کنی.(134)
از رسول خدا(علیه السلام) نقل است که فرمود: اوصانی جبرئیل بالمراة حتی ظننت انه لا ینبغی طلاقها الا من فاحشه مبینة؛(135)
آنقدر جبرئیل سفارش همسر را به من نمود که تصور کردم هرگز نباید زن را طلاق داد مگر از روی ناچاری و ارتکاب به گناهان نابخشنودی.
در حدیثی دیگر فرمود: آنقدر جبرئیل سفارش زنان را کرد که تصور کردم روا نیست شوهرش به او حتی اف بگوید.
امام رضا(علیه السلام) فرمود: من اتخذ امراة فلیکر مها فانما امراة احدکم لعبته فمن اتخذها فلا یضیعها؛ هرکس همسری انتخاب کرد،باید او را احترام کند؛ زیرا زن دلبر شماست و وقتی او را آوردید، ضایعش نکنید.(136)
هچنین در حدیثی از رسول خدا(علیه السلام) نقل است که فرمود: ما اکرم النساء الاکریم و لا اهانهن الالئیم؛ کسی حرمت زن را نگه نمی دارد؛ مگر شخص بزرگوار و کسی به آنان اهانت نمی کند؛ مگر شخص پست.(137)
در حدیثی فرمود: زنان، امانت خدایند و آنها را از خدا امانت گرفته اید(پس به خدا بی اعتنایی نکنید.)
و فرمود: کسی که به بازار رود و چیزی برای خانواده اش بخرد، مانند کسی است که برای نیازمندان صدقه می برد و چون به خانه می رسد، ابتدا هدایا را به دختران بدهد.(138)