ازدواج موفق

نویسنده : عباس رحیمی

10.حفظ اسرار خانه و زندگی

محیط زندگی باید امن باشد و آنچه درون آن می گذرد،محفوظ بماند. شاید یکی از علل دیوار داشتن خانه در فرهنگ اسلام و حتی سایر فرهنگ ها همین باشد که نباید هر کسی به درون خانه دیگران راه یابد. به همین دلیل استراق سمع و گوش ایستادن، حرام است و در فقه اسلامی این موضوع مطرح است که اگر کسی از پنجره،پشت بام، دیوار یا از هر نقطه ای به داخل خانه کسی نگاه کند، صاحب خانه می تواند او را بزند، هر چند چشم او نابینا شود.
از این گونه دستورها،اهمیت حفظ راز درون خانه معلوم می شود و یکی از وظایف زن و شوهر،حفظ اسرار درون خانه است. هیچ کدام نباید آنچه در خانه گذشته برای بیان کنند، نه فامیل و نه غیر فامیل. زن باید حافظ اسرار زندگی شوهر باشد،زبانش رها نباشد، سکوت را بر هر چیز مقدم بدارد و آنچه را صلاح نیست دیگران بدانند،باید به عنوان راز حفظ کند و مرد نیز نباید اسرار خانه را بازگو کند،او اسرار خود و زندگی و همسرش و حتی اسرار فامیل و خانواده اش را باید حفظ کند و لب به هر سخنی باز نکند و نامحرمان و بیگانگان را به اسرار خود و خانواده اش آگاه نسازد.
امام علی(علیه السلام) می فرماید: صدر العاقل صندوق سره؛(94) سینه آدم خردمند،گنجینه اسرار اوست.
همسر شایسته،رازهای خود را در سینه نگه می دارد و در سینه دیگران قرار نمی دهد،این خود از بسیاری نا ملایمت جلوگیری می کند.
امام علی(علیه السلام) فرمود: من کنتم سره کانت الخیر بیده؛(95) هرکس سر خود را پنهان کند،همیشه رشته زندگی و خیر به دست او است.
و امام صادق(علیه السلام) فرمود: افشاء السر سقوط ؛(96) افشای راز،سقوط زندگی است.
و امام علی(علیه السلام) فرمود: انجح الامور ما احاط به الکتمان؛(97) موفق ترین کارها آن است که پوشیده باشد.

11.نیازردن یکدیگر

زن و شوهر،دو یار و غمخوار و یک روح در دو پیکر هستند. دوست و شریک زندگی یکدیگرند.آنها باید با هم به زیبایی سخن بگویند. حسن قول،سفارش قرآن است. لطافت بیان و حسن معاشرت،از اصول زندگی است. پرخاشگری،بد زبانی،دشنام،اهانت و هر گونه تحقیر و آزار دیگری چه با زبان و چه با اعمال دیگر،زندگی را تلخ و ناکام می سازد و احیاناً عذاب آخرت را در پی دارد.
زن نباید شوهر را برنجاند و آزار دهد. مرد نیز باید همسرش را امانت خدا و پاره تن خود بداند و او را آزار ندهد و نرنجاند و اشک چشم او را در نیاورد.
امام صادق(علیه السلام) می فرماید: ملعونة امراة زوجها و تغمه و سعیدة امراة تکرم زوجها و لا توذیه و بطعیه فی جمیع احواله؛ زنی که شوهر خود را بیازارد و غمگین کند، مورد لعنت و نفرین خداوند است و خوشبخت است: آن خانمی که شوهر را احترام کند و آزار ندهد و در تمام امور مطیع و گوش به فرمان او باشد.(98)
رسول خدا(علیه السلام) فرمود: من کان له امراة توذیه لم یقبل الله صلاتها و لا حسنة من علمها حتی تعبیه و ترضیه و ان صامت الدهر... و علی الرجل مثل ذلک الوزر اذا کان لها موذیا؛زنی که شوهر خود را آزار دهد،خداوند نماز و روزه او را هر چند تمام روزگار،روزه باشد و هیچ عمل خوبی را از آن زن،قبول نمی کند،مگر زمانی که شوهر خود را خشنود سازد و کمکش کند. همچنین فرمود: مرد نیز اگر زن خود را آزار دهد،همین گناه را دارد.(99)
چنان که ملاحظه می شود، آزار دادن شوهر،گناه بزرگی است که مانع قبول اعمال می شود،و یک همسر خوب باید تلاش کند رضایت شوهر خود را به دست آورد.
شوهر خوب و شایسته نیز کسی است که در زندگی به همسر خود ظلم نکند و او را آزار ندهد؛به خصوص با بهانه های بچه گانه؛مانند این که جهیزیه ات کم بود،در میهمانی مادرت چنین کرد،خواهرت چنان بود، تو عرضه نداری،تو کار نداری،خواهر من از هر انگشتش هنر می بارد! و از این قبیل حرف ها تکه قلب را می آزارد، چه رسد به کتک زدن و فحش دادن که در شأن یک مرد مسلمانان نیست.
امام علی(علیه السلام) فرمود: لا یکن اهلک اشقی الخلق بک؛مبادا به گونه ای باشی که اهل خانه ات با داشتن شوهری چون تو احساس بدبختی کنند.(100)
رسول خدا(علیه السلام) فرمود: ویل لامراه اغضبب زوجها و طوبی لامراة رضی عنها زوجها؛(101) وای به حال آن خانمی که شوهر خود را به خشم آورد و خشا به حال آن خانمی که شوهرش از او راضی و خشنود باشد.
امام باقر(علیه السلام) فرمود: لا شفیع للمرئة انحج عند ربها من رضا زوجها. هیچ شفاعت کننده ای نزد خداوند برای زن کار سازتر از رضایت شوهرش نیست. وقتی فاطمه زهرا(علیه السلام) وفات کرد،علی(علیه السلام) کنار قبر او ایستاده و عرض کرد: اللهم انی راض عن ابنة نبیک...؛(102) خداوند! من از دختر پیغمبرت،راضی هستم... .
رسول خدا(علیه السلام) فرمود: الا و ان الله و رسوله بریئان ممن اضر بامرائه حتی تختلع منه؛ خدا و رسول خدا از مردی که آن قدر زن خود را آزار دهد تا او حاضر به جدایی شود،بیزارند.(103)
و در مورد کتک زدن فرمود: انی اتعجب ممن یضرب امراته و هو بالضرب اولی؛(104) من در شگفتم از مردی که همسر خود را کتک می زند،در صورتی که خود به کتک خوردن سزاوارتر است.
بنابراین برای گرم نگه داشتن کانون خانواده و جلوگیری از بروز هر گونه کدورت و سردی،لازم است هر یک از زن و شوهر،تلاش کند تا رضایت دیگری را فراهم آورد و از هر گونه آزاری که آتش جهنم و خشم خدا را به دنبال دارد،پرهیز نمایند.

12.صبر و سازش

هیچ زندگی ای خالی از مشکلات و ناراحتی ها نیست و از راه های پیروزی بر مشکلات زندگی،صبر و تحمل و مقاومت در برابر آنها است و می توان کفت: تنها راه انحصاری،همان صبر است تا آن جا که علی(علیه السلام) صبر را مانند سر آدمی در برابر تن او می داند و در احادیث اسلامی،میوه شیرین صبر،موفقیت و کامیابی بر شمرده شده است؛چنان که امام علی(علیه السلام) می فرماید: لا یعدم الصبور الظفر و ان طال الرحمان؛(105) آدم صبور،پیروزی را از دست نخواهد داد هر چند زمانی طول کشد.
و رسول خدا(علیه السلام) فرمود: فی الصبر علی ما یکره خیرا کثیرا؛(106) صبر بر ناملایمات، دارای خیر و برکات بسیاری است.
همچنین حضرت امیر فرمود: الصبر اعون شی ء علی الدهر؛(107) صبر،بهترین کمک برای(رفع) مشکلات روزگار است.
و فرمود: الصبر ادفع للبلا؛(108) صبر بهتر از هر وسیله ای بلا را دفع می کند.
زندگی،از مشکلات،ناکامی ها و شکست ها خالی نیست،چه در محیط کار و چه در محیط خانه،همیشه انسان با مشکلات دست به گریان است. اگر انسان اهل صبر و عقل و درایت نباشد و به مجرد بروز یک مشکل،دلسرد و ناامید شود و دست به کارهای بچه گانه بزند،هیچ گاه در زندگی ،کامیاب نخواهد شد و البته پیروزی با کسانی است که مقاومند،صبورند و با عقل و صبر به جنگ مشکلات می روند.
در محیط خانه ممکن است مشکلاتی بروز کند. ممکن است زن دچار روحیاتی باشد که زندگی را تلخ کند و باعث آزار شوهر شود؛ چنان که مرد نیز ممکن است به هر دلیلی دارای روحیه ای تند و خشن باشد و برای همسرش مشکلاتی را به وجود آورد. بدیهی است نخستین گامی که باید برداشته شود، تحمل مشکل است و با صبر و مقاومت تلاش کند تا از پا در نیاید و با اتکا به خدا و اجر اخروی و ثواب الهی،زندگی را از هم نپاشد وسعی کند با عقل و درایت در حل آن اقدام نماید.
رسول خدا(علیه السلام) درباره بد خلقی زن و ناسازگاری او می فرماید: من صبر علی سوء خلق امراته و احتسبه اعطاه الله بکل مره علیها من الثوب مثل ما اعطلی ایوب(علیه السلام)؛ هر مردی که بر بد اخلاقی همسر خود صبر کند و آن را به حساب خداوند بگذارد(و زود دست به کتک و طلاق نبرد) خداوند،اجر ایوب پیغمبر(علیه السلام) را به او عطا می کند و در مقابل، برای زن، در هر شب و روز گناهی به اندازه رمل بیابان می نویسد.(109)
و درباره مردی که همسر خود را آزار می دهد،می فرماید: من صبرت علی سوء خلق زوجها اعطاها مثل ثواب آسیه بنت مزاحم؛ هر خانمی که در برابر بد اخلاقی و اذیت و آزار شوهرش صبر کند(و فورا قهر و خانه را ترک نکند) خداوند اجر و پاداشی به اندازه اجر و پاداش آسیه - همسر فرعون - به او عطا می فرماید.(110)
ملاحظه می فرماید که نبایید زندگی را با اندک چیزی از هم متلاشی ساخت. متأسفانه برخی زوج های جوان به دلیل بی تجربگی و عدم آشنایی با راز و رمز زندگی،بسیار زود به خاطر اندک چیزی ایجاد ناراحتی می کنند و دم از طلاق و جدایی می زنند و شیاطین و آدم های جاهل نیز مانند طوفانی که به آتشی کوچک دامن می زند و جنگلی را می سوزاند،به جان این دختر و پسر جوان می افتد و با تحریک این و آن،کانون گرم خانواده را به هم می زنند! زن و مرد به ویژه زوج های جوان باید مواظب باشند که خویشتن داری و صبر را از دست ندهند.