ازدواج موفق

نویسنده : عباس رحیمی

6.نداشتن توقع بی جا از یکدیگر

زن و شوهر باید سعی کنند همدیگر را درک کنند، حدود وظایف خود را و طرف مقابل را بشناسند و بیش از حد توان،از یکدیگر توقع نداشته باشند.درخواست بی جا از طرف مقابل،موجب دل سردی،خستگی و فرسودگی جسمی او می گردد.زن دارای روح و جسمی لطیف است.مرد باید از او چیزی را بخواهد که در توان جسمی و روحی او باشد.تحمیل کارهای سخت بر زن، او را گرفتار پیری زودرس و دردمندی می کند.
علی(علیه السلام) فرمود: المرئة ریحانة و لیست بقهرمانة؛ زن همچون گل( نازک و لطیف) است و قهرمان نیست.(75)
و در نامه ای به امام حسن(علیه السلام) نوشت: لا تملک المرئة من الامر ما یجاوز نفسها فان ذالک انعم لحالها و ارخی لبالها و ادوم لجمالها فان المرئة ریحانه و لیست بقهرمانة؛بیش از توان زن،از او کار مخواه؛زیرا این( تخفیف در کارها) باعث می شود که سالم تر بماند و روحش آرام و زیبایش دوام یابد.(76)
مرد نباید کار خانه را سنگین کند و بیش از حد توان از خود،کار بخواهد. زن نیاز به استراحت،تجدید قواو تفریح و گردش دارد.
بهانه گیری بیش از حد در امور منزل و به زحمت انداختن زن،به سود خانواده نیست. دعوت میهمان های بسیار و تحمل پذیرایی از آنان و کمک نکردن به زن، شایسته نیست و زود زن را از پای در آورد و فرصت کارهای اصلی یعنی رسیدگی به شوهر،بچه ها و مانند آن - از او می گیرد او را پژمرده و دل مرده می سازد.
پس،اگر شوهر می خواهد زنش را با طراوت و با نشاط بماند و به وظیفه خانه داری اش به نیکی بپردازد،باید از کارهای او بکاهد و از بهانه گیری های بیهوده و بی مورد و توقات نابجا و تحمیل کارهای طاقت فرسا بر او پرهیز کند.
زن نیز باید شرایط و موفقیت شوهر را درک کند. توان مرد محدود است،نباید او را خسته کرد. نباید هزینه زندگی را چنان سنگین کرد که مرد ناچار شود شب و روز کار کند و کمرش زیر بار قرض و قسط بانک خم شود و دچار پیری زودرس و فرسودگی گردد که این به زیان زندگی است.
کار بسیار،مرد را بی حوصله و بد اخلاق می کند. زن باید طوری هزینه زندگی را تنظیم کند که با درآمد شوهر هماهنگ باشد و شوهر ناچار نشود که شب کار کند تا اضافه کاری بگیرد و چند شغله شود. اصراف کاری، ولخرجی، مد بازی و چشم وهم چشمی و هر روز خرجی را بر زندگی و شوهر تحمیل کردن، کاری درست و عاقلانه نیست و در واقع،دوش به چشم زن و بچه ها می رود.
ماجرای امام علی(علیه السلام) و حضرت فاطمه(علیه السلام) می تواند برای زنان ما،درس خوبی باشد: روزی حضرت علی(علیه السلام) وارد خانه شد و از فاطمه(علیه السلام) تقاضای خوراک نمود.
فاطمه(علیه السلام) گفت:سه روز است که من و بچه ها چیزی نخورده ایم؛ولی نگذاشته ایم شما متوجه شوید!
حضرت فرمود: چرا به من نگفتی که غذا در خانه نیست؟ حضرت فاطمه(علیه السلام) فرمود: ترسیدم از تو چیزی بخواهم و تو توان تهیه آن را نداشته باشی،من از خدای خود شرم دارم چیزی را که نمی توانی تهیه کنی،طلب نمایم.(77)
بنابراین،زن و مرد موفق موقعیت خود و همسر خود را درک نمایند و هیچ کدام بر دیگری چیزی بیش از توان تحمیل نکنند و با دست خود زندگی را سخت نکنند و دست از مسابقه بی فایده چشم و هم چشمی خود دراز کنند و لقمه به اندازه دهان خود برگیرند.

7.گذشت

جز معصوم،هیچ کس از اشتباه و خطا پاک نیست و هرکس در هر درجه و مقامی باشد،ممکن است اشتباه کند. زن و شوهر نیز ممکن است در مورد یکدیگر یا وظایف خود دچار لغزش و اشتباه شوند. در این جا وظیفه طرف مقابل،گذشت است، روحیه گذشت و بخشش باید بر زندگی مشترک حاکم شود و هر یک با بزرگواری و سعه صدر و گذشت از کنار لغزش دیگری بگذرد و آن را به رخ دیگری نکشد و به یک تذکر و نصیحت دوستانه اکتفا کند.
قرآن می فرماید: و ان تعفوا اقرب للتقوی؛اگر گذشت کنید به تقوی نزدیک تر است.(78)
نیز در جایی دیگر می فرماید: فلیعفوا ولیصفحوا الا تحبون ان یغفر الله لکم؛ از خطای یکدیگر بگذرید،مگر دوست ندارید که خدا شما را ببخشاید؟(79)
یا می فرماید: والکاظمین الغیظ و العافلین عن الناس؛آنان که خشم خود را فرو می برند و مردم را عفو می کنند.(80)
آیات و احادیث در این باره بسیار است.
امام سجاد(علیه السلام) در ضمن بیان حقوق زن بر شوهر می فرماید: فاذا جهلت عفوت عنها؛اگر همسرت نادانی کرد و خطایی از او سر زد،باید او را ببخشایی.(81)
و در حدیثی آمده است که از امام صادق(علیه السلام) سؤال شد: حق زن بر شوهر چیست؟
حضرت از جمله آن حقوق فرمود: ولا یقبح وجهلا و غفر ذنبها؛ در برابر او چهره در هم نشکند و اگر خطایی از او سر زد،او را عفو کند.(82)
امام علی(علیه السلام) در مورد بدترین زنان فرمودند: لا تقبل منه عذر او لا تغفرله ذنبا؛ بدترین زنان کسانی اند که عذر شوهر را نپذیرند و لغزش او را نبخشایند.(83)
رسول خدا(علیه السلام) فرمودند: ان الله عفو و یحب العفو؛ خداوند بخشاینده است و بخشایشگر را دوست دارد.
و امام علی(علیه السلام) فرمود: بدترین مردم کسی است که اهل عفو و گذشت نباشد و عیب های دیگران را نپوشاند.(84)
بنابراین یکی از حالاتی که باید بر روح زندگی زن و شوهر حاکم باشد. بزرگواری و گذشت و نادیده گرفتن خطای دیگری است؛ زیرا اگر انسان بخواهد مته به خشخاش بگذارد و روی چیزی حساب باز کند،زندگی برای او جهنم می شود. زن و شوهر نباید لغزش یکدیگر را رخ همدیگر بکشند و آن را برای روز مبادا نگه دارد و تا فرصتی پیش آمد،بگویند: تو فلان وقت چنین کردی و چنان گفتی و فلان چیز را نخریدی و حسرت به دل من ماند،من آرزو داشتم و مانند آن؛مادرت چنین گفت، چنین کرد و... بلکه باید با روحیه بزرگواری و گذشت تمام آنها را به فراموشی بسپارد و هرگز درباره آن فکر نکنند و اعصاب خود را خسته نکنند.

8.همکاری متقابل

زندگی زناشویی،یک زندگی مشترک است و در زندگی مشترک باید همکاری و تعاون باشد. ممکن است هر یک از زن و شوهر در انجام امور زندگی خسته شوند،در اینجا لازم است دست یکدیگر را بگیرند و کمک کنند و از سنگینی بار زندگی بکاهند. مرد برای موفقیت در امور زندگی و شک وظایف خود،نیاز به همکاری و همفکری و کمک همسر دارد. بی شک،آن مردی که دارای همسری همفکر و همکار باشد در کارهایش، در تحقیق در نویسندگی،در تدریس و... موفق تر است.
بسیاری از مردان بزرگ و موفق دنیا،موفقیت خود را مرهون همکاری همسرشان می دانند و بسیاری از شکست ها نیز محصول عدم همکاری زن یا مخالفت و ناسازگاری اوست.
خانمی که دوست دارد شوهرش پیشرفت کند،به کمالات برسد،
در امور دینی و علمی و دنیایی به جایی برسد،چاره ای جز همکاری ندارد. او باید به گونه ای محیط خانه را برای شوهرش آماده کند که هیچ دغدغه خاطری در مسائل زندگی،استراحت، سر و صدا و آرامش و اداره زندگی نداشته باشد.
مرد نیز اگر علاقه مند است که همسر او طراوت،جوانی و سلامتی جسمی و روحی خود را حفظ کند،باید در کار خانه با او همکاری کند،تمام بار اداره زندگی را بر دوش همسرش نگذارد،فرزند بسیار و رفت و آمد فراوان و مسائل اعصاب خرد کننده زندگی،نیاز به فولاد دارد که کمر خم نکند و از توان زن خانه به تنهایی خارج است و مرد باید گاهی خود کمر همت ببندد و با همفکری،مشکلات خانه را آسان گرداند.
اسلام در هر دو مورد از همسر خواسته است که به یاری همسر بشتابد و با او همکاری کند.
امام رضا(علیه السلام) وقتی شرایط زن خوب را بر می شمارد، می فرماید: تعین زوجها علی دهره لدنیا و آخرته شوهر خود را بر امور زندگی چه امور مربوط به دنیا،چه امور مربوط به آخرت،یاری دهد،؛(85)
رسول خدا(علیه السلام) خوب شوهر داری را معادل ثواب جهاد دانسته و فرموده است: جهاد المراه حسن التبعل؛جهاد زن همانا خوب شوهرداری کردن است.(86)
نیز فرمود: ان حسن تبعل المرئة لزوجها و طلبها مرضاته اتباع موافقته یعدل ذالک کله؛زن خوب اگر خوب شوهرداری کند،رضایت او را جلب نماید و تابع نظر او باشد،ثواب او معادل جهاد و سایر اعمالی است که مردان انجام می دهند.(87)
ام سلمه،از رسول خدا(علیه السلام) درباره ثواب خدمت کردن زنان به شوهران پرسید،حضرت فرمودند: ایما امراة رفعت من بیت شیئا من موضع الی موضع تردید به صلاحا نظر الله الیها و من نظر الله الیه لم یعذبه؛ هر خانمی که در خانه شوهر،چیزی را به قصد بهتر شدن جابه جا کند،خداوند به او نظر رحمت می کند و هر که مورد نظر خدا قرار گیرد،عذابش نمی کند.(88)
نیز فرمود: ما من امرئة تسقی زوجها شربة من ماء الا کان خیرا لها من عبادة سنة؛(89) هر خانمی که یک لیوان آب دست شوهرش دهد،ثوابش از عبادت یک سال بیشتر است.
از سوی دیگر،اگر مرد در منزل به زن خود کمک کند او نیز مأجور خواهد بود.
از رسول خدا(علیه السلام) نقل است که فرمود: لا یخدم العیال الا صدیق او شهید او رجل یرید الله به خیر الدنیا و الاخرة؛ به جز صدیق و شهید،کسی توفیق خدمت به عیال و خانواده نمی یابد،مگر مردی که خداوند بخواهد به او خیر دنیا و آخرت را برساند.(90)
البته کار کردن در بیرون خانه و فراهم کردن خرج خانواده نیز جزء خدمت و بلکه مصداق روشن آن به حساب می آید.
نیز فرمود: اذا سقی الرجل امرئته اجر؛ آن که به خانم خود آب بدهد،ثواب می برد.(91)
ما من رجل یعین امرئة فی بیتها الا کان له بکل شعرة علی بدنه عبادة سنة صیام نهارها و قیام لیلها و اعطاه الله من الثواب مثل ما اعطاه الصابرین؛(92) مردی که در خانه به زن خود کمک می کند به عدد هر مویی بر بدن اوست، خداوند ثواب یک سال عبادت برایش منظور می کند و اجر صابرین به وی عطا خواهد فرمود.
همچنین رسول خدا(علیه السلام) فرمود: اتقوا الله فی الضعفیفین؛ از خدا بترسید و حقوق دو ناتوان(یتیم وزن) را رعایت کنید.(93)
زن موجودی لطیف و از نظر جسمانی ضعیف است و بدیهی است که به ضعفای جامعه باید کمک کرد. بنابراین،زن و شوهر هر کدام باید در مقابل دیگری احساس مسئولیت نمایند و تلاش کنند از کار و زحمت و حتی غم و غصه طرف مقابل بکاهند. این همکاری صمیمانه در زندگی و تداوم آن نقشی اساسی دارد و نباید دست کم گرفته شود.