ازدواج موفق

نویسنده : عباس رحیمی

5.ایمان و تقوا

یکی دیگر از اصول زیربنایی و اساسی که در زندگی باید همواره مورد توجه قرار گیرد، ایمان، تقوا و توجه به عبادت و معنویت است.
زندگی بدون خدا و معنویت، مانند درخت بدون ثمر است، چنین زندگی ای هیچ و پوچ است و بی هدف؛ همچون میوه زیبایی که از درون؛ پوک و گندیده است.
زندگی بدون عبادت خدا، بدون روح، خشک و خسته کننده است، سرابی است که هرگز تشنگان را سیراب نخواهد ساخت، همواره با دلهره، اضطراب، تشویش و سرگردانی همراه است، هرچند که با گنج قارون و قدرت فرعون همراه باشد.
بسیارند کسانی که با قوت لایموت می سازند و صورت خود را از نداری با سیلی سرخ می کنند، ولی زندگی ای شیرین دارند. بر تمام زندگی شان، نور معنویت و دعا و توسل و قرآن حاکم است و از نورانیت بندگی خدا سیرابند، و بسیارند در دنیا کسانی که پول بادآورده دارند و زندگی مرفه و بهترین و گران ترین لباس و مسکن و خوراک و ماشین، ولی نان خوش از گلویشان پایین نمی رود، چه رسد به عالم آخرت که تازه اول بدبختی شان است.
بنابراین، خواهرم! اساس زندگی را از اول، با یاد و نام خدا و عمل به دستورهای او، عمل به واجبات و ترک محرمات، تقوا و پاکی و عفت و عزت نفس آغاز کنید تا نور خدا در تمام زندگی تان جوانه بزند و از میوه شیرین ایمان، هم خود و هم نسل آینده شما بهره مند شویدم.
نماز بخوانید، خوب هم بخوانید، در اول وقت هم بخوانید و آن را در هیچ حالی ترک نکنید؛ حتی در شب عروسی و صبح عروسی، که امام صادق (علیه السلام) فرمود: شفاعت ما به کسی که نماز از سبک بشمارد، نمی رسد.
تا می توانید به مسجد و جماعت و جلسه قرآن و مذهب انس بیایید و به عبادات اهمیت دهید، به مسائل دینی توجه کنید و بکوشید تا کسب حلال داشته باشید و هرگز لب به غذای حرام نزنید، که دل را سیاه می کند با شما باشد. و هیچ گاه حسرت زندگی مرفه ولی بی صفای دیگران را نخورید.
از حضرت عیسی (علیه السلام) نقل است که فرمود:من عبد الله حق عبادته آتاه الله فوق امانیه و کفایته؛ کسی که خداوند را به شایستگی عبادت کند، او نیز بیشتر از آنچه او می خواهد به وی عطا کند.(66)
در احادیث اسلامی، یکی از معیارهای انتخاب همسر، ایمان و تقوای اوست. دختر باید به شوهری بله بگوید که مؤمن باشد و پسر به سراغ دختری برود که صالحه باشد.
رسول خدا (علیه السلام) فرمود:ما استفاد المومن بعد تقوی الله عزوجل خیر اله من زوجه صالحة؛ مؤمن پس از تقوای خداوند از چیزی به اندازه همسر شایسته سود نمی برد.(67)
نیز فرمود:خیر متاع الدنیا الزوجه الصالحین؛(68) بهترین متاع دنیا همسر شاسیته است.
نیز فرمود:یک زن شایسته، از هزار مرد ناصالح بهتر است.(69)
امام باقر (علیه السلام) فرمود: برای بنده خدا، سودی بالاتر از همسر شایسته نیست، که چون او را می بیند، خشنودی می گردد و چون سفری رود، خود و مالش را حفظ نماید.(70)
رسول اکرم (علیه السلام) فرمود:اذا جاءکم من ترضون دینه و امانته فزوجوه؛(71)
هرگاه خواستگاری با ایمان و امانتدار آمد، به او زن بدهید.(72)
شخصی با امام موسی بن جعفر (علیه السلام) در مورد دخترش مشورت کرد.
حضرت فرمود:زوجها من تقی فانه ان احها اکرمها و ان ابغضها لم یظلمها؛ دخترت را به آدم دیندار بده؛ زیرا او اگر دخترت را دوست بدارد احترامش می کند، و اگر خشمگین شود، به او ستم نمی کند.(73)
شخصی دیگر برای مشورت، خدمت رسول خدا (علیه السلام) آمد. حصرت فرمود:انکح و علیک بذات الدین؛ دخترت را شوهر بده و حتما دامادی دین دار انتخاب کن.(74)
بنابراین معیارهای ازدواج، بر مبنای ایمان است، چه در دختر و چه در پسر و از همان گام نخست باید زندگی را بر مبنای ایمان و تقوا و عمل و تقید به دستورهای دینی پایه ریزی کرد تا زن و شوهر خوشبخت شوند.

6.نداشتن توقع بی جا از یکدیگر

زن و شوهر باید سعی کنند همدیگر را درک کنند، حدود وظایف خود را و طرف مقابل را بشناسند و بیش از حد توان،از یکدیگر توقع نداشته باشند.درخواست بی جا از طرف مقابل،موجب دل سردی،خستگی و فرسودگی جسمی او می گردد.زن دارای روح و جسمی لطیف است.مرد باید از او چیزی را بخواهد که در توان جسمی و روحی او باشد.تحمیل کارهای سخت بر زن، او را گرفتار پیری زودرس و دردمندی می کند.
علی(علیه السلام) فرمود: المرئة ریحانة و لیست بقهرمانة؛ زن همچون گل( نازک و لطیف) است و قهرمان نیست.(75)
و در نامه ای به امام حسن(علیه السلام) نوشت: لا تملک المرئة من الامر ما یجاوز نفسها فان ذالک انعم لحالها و ارخی لبالها و ادوم لجمالها فان المرئة ریحانه و لیست بقهرمانة؛بیش از توان زن،از او کار مخواه؛زیرا این( تخفیف در کارها) باعث می شود که سالم تر بماند و روحش آرام و زیبایش دوام یابد.(76)
مرد نباید کار خانه را سنگین کند و بیش از حد توان از خود،کار بخواهد. زن نیاز به استراحت،تجدید قواو تفریح و گردش دارد.
بهانه گیری بیش از حد در امور منزل و به زحمت انداختن زن،به سود خانواده نیست. دعوت میهمان های بسیار و تحمل پذیرایی از آنان و کمک نکردن به زن، شایسته نیست و زود زن را از پای در آورد و فرصت کارهای اصلی یعنی رسیدگی به شوهر،بچه ها و مانند آن - از او می گیرد او را پژمرده و دل مرده می سازد.
پس،اگر شوهر می خواهد زنش را با طراوت و با نشاط بماند و به وظیفه خانه داری اش به نیکی بپردازد،باید از کارهای او بکاهد و از بهانه گیری های بیهوده و بی مورد و توقات نابجا و تحمیل کارهای طاقت فرسا بر او پرهیز کند.
زن نیز باید شرایط و موفقیت شوهر را درک کند. توان مرد محدود است،نباید او را خسته کرد. نباید هزینه زندگی را چنان سنگین کرد که مرد ناچار شود شب و روز کار کند و کمرش زیر بار قرض و قسط بانک خم شود و دچار پیری زودرس و فرسودگی گردد که این به زیان زندگی است.
کار بسیار،مرد را بی حوصله و بد اخلاق می کند. زن باید طوری هزینه زندگی را تنظیم کند که با درآمد شوهر هماهنگ باشد و شوهر ناچار نشود که شب کار کند تا اضافه کاری بگیرد و چند شغله شود. اصراف کاری، ولخرجی، مد بازی و چشم وهم چشمی و هر روز خرجی را بر زندگی و شوهر تحمیل کردن، کاری درست و عاقلانه نیست و در واقع،دوش به چشم زن و بچه ها می رود.
ماجرای امام علی(علیه السلام) و حضرت فاطمه(علیه السلام) می تواند برای زنان ما،درس خوبی باشد: روزی حضرت علی(علیه السلام) وارد خانه شد و از فاطمه(علیه السلام) تقاضای خوراک نمود.
فاطمه(علیه السلام) گفت:سه روز است که من و بچه ها چیزی نخورده ایم؛ولی نگذاشته ایم شما متوجه شوید!
حضرت فرمود: چرا به من نگفتی که غذا در خانه نیست؟ حضرت فاطمه(علیه السلام) فرمود: ترسیدم از تو چیزی بخواهم و تو توان تهیه آن را نداشته باشی،من از خدای خود شرم دارم چیزی را که نمی توانی تهیه کنی،طلب نمایم.(77)
بنابراین،زن و مرد موفق موقعیت خود و همسر خود را درک نمایند و هیچ کدام بر دیگری چیزی بیش از توان تحمیل نکنند و با دست خود زندگی را سخت نکنند و دست از مسابقه بی فایده چشم و هم چشمی خود دراز کنند و لقمه به اندازه دهان خود برگیرند.

7.گذشت

جز معصوم،هیچ کس از اشتباه و خطا پاک نیست و هرکس در هر درجه و مقامی باشد،ممکن است اشتباه کند. زن و شوهر نیز ممکن است در مورد یکدیگر یا وظایف خود دچار لغزش و اشتباه شوند. در این جا وظیفه طرف مقابل،گذشت است، روحیه گذشت و بخشش باید بر زندگی مشترک حاکم شود و هر یک با بزرگواری و سعه صدر و گذشت از کنار لغزش دیگری بگذرد و آن را به رخ دیگری نکشد و به یک تذکر و نصیحت دوستانه اکتفا کند.
قرآن می فرماید: و ان تعفوا اقرب للتقوی؛اگر گذشت کنید به تقوی نزدیک تر است.(78)
نیز در جایی دیگر می فرماید: فلیعفوا ولیصفحوا الا تحبون ان یغفر الله لکم؛ از خطای یکدیگر بگذرید،مگر دوست ندارید که خدا شما را ببخشاید؟(79)
یا می فرماید: والکاظمین الغیظ و العافلین عن الناس؛آنان که خشم خود را فرو می برند و مردم را عفو می کنند.(80)
آیات و احادیث در این باره بسیار است.
امام سجاد(علیه السلام) در ضمن بیان حقوق زن بر شوهر می فرماید: فاذا جهلت عفوت عنها؛اگر همسرت نادانی کرد و خطایی از او سر زد،باید او را ببخشایی.(81)
و در حدیثی آمده است که از امام صادق(علیه السلام) سؤال شد: حق زن بر شوهر چیست؟
حضرت از جمله آن حقوق فرمود: ولا یقبح وجهلا و غفر ذنبها؛ در برابر او چهره در هم نشکند و اگر خطایی از او سر زد،او را عفو کند.(82)
امام علی(علیه السلام) در مورد بدترین زنان فرمودند: لا تقبل منه عذر او لا تغفرله ذنبا؛ بدترین زنان کسانی اند که عذر شوهر را نپذیرند و لغزش او را نبخشایند.(83)
رسول خدا(علیه السلام) فرمودند: ان الله عفو و یحب العفو؛ خداوند بخشاینده است و بخشایشگر را دوست دارد.
و امام علی(علیه السلام) فرمود: بدترین مردم کسی است که اهل عفو و گذشت نباشد و عیب های دیگران را نپوشاند.(84)
بنابراین یکی از حالاتی که باید بر روح زندگی زن و شوهر حاکم باشد. بزرگواری و گذشت و نادیده گرفتن خطای دیگری است؛ زیرا اگر انسان بخواهد مته به خشخاش بگذارد و روی چیزی حساب باز کند،زندگی برای او جهنم می شود. زن و شوهر نباید لغزش یکدیگر را رخ همدیگر بکشند و آن را برای روز مبادا نگه دارد و تا فرصتی پیش آمد،بگویند: تو فلان وقت چنین کردی و چنان گفتی و فلان چیز را نخریدی و حسرت به دل من ماند،من آرزو داشتم و مانند آن؛مادرت چنین گفت، چنین کرد و... بلکه باید با روحیه بزرگواری و گذشت تمام آنها را به فراموشی بسپارد و هرگز درباره آن فکر نکنند و اعصاب خود را خسته نکنند.