ازدواج موفق

نویسنده : عباس رحیمی

هدف، مال و جمال نباشد

در بسیاری از احادیث از کسانی که زن را به خاطر زیبایی و ثروت او گزینش می کند مذمت شده است.
من تزوج امرئة لا یتزوجها الا لجمالها لم یر فیها ما یحب و من تزوجها لمالها و لا یتزوجها الا له کله الله الیه فعلیکم بذات الدین؛(17)
کسی که زنی را فقط به خاطر زیبایی انتخاب کند از او خیر نمی بیند و کسی که او را برای ثروت بگیرد خداوند او را به همان ثروت زن واگذار می نماید. پس بر شما باد به انتخاب زن دین دار.
و نیز امیر مؤمنان (علیه السلام) فرمود:
زنان را به خاطر زیبایی شان بگیرید، چه بسا زیبایی شان باعث هلاکتشان شود و نه برای اموالشان که بسا اموال آنها باعث طغیان آنها شود؛ ولی آنها را برای دینشان انتخاب کنید.(18)
بنابراین ثروت و زیبایی و حسب و نسب نباید ملاک ازدواج شود بلکه باید ملاک اصلی، دین و ایمان باشد که جبران آن دو را نیز خواهد نمود. در انتخاب همسر برای دختر نیز همین ملاک ها مد نظر است، دختر خانم ها نیز نباید در انتخاب همسر، ثروت یا زیبایی یا نام و شهرت شوهر مورد توجه آن ها باشد، بلکه با ایمان و تقوا و اخلاق اجتماعی او مهم ترین ملاک انتخاب است.
رسول خدا (علیه السلام) فرمود: اذ جائکم من ترضون دینه و امانته بخطب فزوجوه....؛(19)
هرگاه کسی به خواستگاری آمد و دین و امانت داری او مورد پسند بود دختر به او بدهید.
امام رضا (علیه السلام) فرمود: ان خطب الک رجل رضیت دینه و خلقه فزوجه و لا یمنعک فقره و فاقته ؛(20)
اگر مردی به خواستگاری دخترتان آمد و دین و اخلاق او را پسندیدید موافقت کنید و مبادا فقر و تهیدستی او مانع ازدواج شود که خداوند وعده داده آنها را بی نیاز گرداند.
از این حدیث معلوم می شود در زمان های گذشته، مسائل اقتصادی نیز یکی از مشکلات ازدواج بوده و هم در قرآن و هم در احادیث تذکر داده شده که این مسئله نباید مانع ازدواج شود؛ چه بسا با ازدواج، زندگی اقتصادی بهتر شود. شخصی حضور امام حسین (علیه السلام) رسید و درباره خواستگاران دخترانشان با حضرت مشورت کرد. حضرت فرمود: اگر خواستار با تقوای نزد تو آمد، دخترت را به ازدواج او درآورد؛ زیرا افراد با اگر از دست او ناراحت شود به او ستم نمی کند.
شخص با ایمان، همتای فرد با ایمان است؛ یعنی اگر دختر خانمی با ایمان بود و آقای پسری نیز با ایمان بود، همتای هم خواهند بود و هیچ چیز دیگر مانند: ثروت، زیبایی و... نباید مانع ازدواج آن ها شود.
رسول خدا (علیه السلام) فرمود: من غلام خود - زید بن حارث - را به ازدواج دختر زیبای جحش (که از اشراف بود) در آوردم.
و نیز ضباعه دختر زبیر (که از بزرگان بود)به ازدواج مقداد که از مال دنیا چیزی چیزی نداشت درآوردم تا همه بدانند ملاک ازذواج، تقوی است ان اکرمکم عند الله اتقاکم(21) که معیار شرف و سربلندی است نه چیز دیگر...

اصالت خانواده

یکی از موضوعاتی که در ازدواج موفق نقش دارد، توجه کردن به اصالت و سلامت خانواده است؛ زیرا ریشه سالم، میوه سالم می دهد.
رسول خدا (علیه السلام) فرمود:
تزوجوا فی الحجز الصالح فان العرق دساس؛(22)
ازدواج را در خانواده و دامن های شایسته ببرند؛ زیرا ریشه خانوادگی اثر گذار است.
و نیز فرمود: برای نسل و فرزندان (آینده خود)مادر خوب انتخاب کنید. فانکحوا الاکفا و انکحوا فیهم و اختاروا لنطفکو.(23)
و نیز فرمود: تخیروا لنطفکم نان النساء یلدن اشباه اخواتهن و اواتهن؛(24)
برای نسل خود مادر خوب انتخاب کنید؛ زیرا مادران، فرزندانی شبیه برادران و خواهران خود به دنیا می آورند و فرزندان ما از نظر روحی و اخلاقی به دایی و خاله خود می روند.

خانواده سالم

ازدواج با افراد که فساد اخلاقی دارند از عوامل شکست در ازدواج است.
امام رضا (علیه السلام) فرمود: ایاک ان تزوج شارب الخمر فان زوجته فکانما قدت الی الزنا؛(25)
مبادا دختر به شراب خوار بدهی؛ زیرا مانند این است که اقدام زنا نموده ای.
آدم شرابخوار که فاسق است و به حکم خدا گردن ننهاده و بنده خدا نیست، نمی تواند دختر را خوشبخت کند؛ هر چند گنج قارون و زیبایی یوسف داشته باشد.
حسن بشار می گوید به امام موسی بن جعفر (علیه السلام) عرض کردم: من فامیل نزدیکی دارم که از دخترم خواستگاری کرده ولی اخلاق و رفتار او خوب تیست، حضرت فرمود: لا تزوجه ان کان سیی الخلق؛(26)
اگر اخلاق و رفتارش بد است دخترت را به ازدواج او در نیاور.
مقصود از اخلاق در احادیث رفتار و کردار است؛ یعنی عمل و رفتار و بر خود و روابطش اسلامی باشد. حسود نباشد، تنبل نباشد، بد دهن و دشنام گو نباشد، دست زدن نداشته باشد، در برابر زن احساس مسئولیت کند و... .
رسول خدا (علیه السلام) فرمود: ایاکم و خضراء الدمن؛(27)
از سبزی های روییده در زمین بد دوری کنید.
سؤال شد: مقصود از خضراء الدمن چیست؟ فرمود: زن نیکویی که در خانواده بد زندگی می کند.