ازدواج موفق

نویسنده : عباس رحیمی

معیارهای انتخاب

مهمترین موضوع که باید به آن توجه نمود معیارهای انتخاب است؛ کدام جوان مرد زندگی است و کدام دختر همسر شایسته است؟ معیارهای برحسب دید و تفکر افراد و خانواده متفاوت می باشد. برخی ثروتمند بودن را معیار می دانند، گروهی زیبایی را ملاک انتخاب می دانند، بعضی سواد و در آمد کافی را دلیل انتخاب خوب می دانند، عده ای هم نام و شهرت و مقام را دلیل انتخاب خود می دانند و... .
شاید معیارهای یاد شده هر کدام در جای خود بتواند تا حدودی آرزوهای طرف مقابل را از ازدواج بر آورده سازد، ولی هیچ کدام تعهد آور نیست تا بتواند به دوام زندگی و موفقیت و کامیابی آن کمک کند، به همین دلیل هر کدام از آن معیارهای دچار تزلزل گردید، یا معیار دیگری جایگزین آن شد، زندگی را دچار تزلزل می کند، زیرا صفات و صمیمیت و محبت محصول هیچکدام از معیارهای یاد شده نیست.

اسلام و معیارهای انتخاب

در اسلام معیارهایی برای انتخاب وجود دارد که اگر به آن توجه شود و در انتخاب مورد دقت قرار گیرد، بدون شک زندگی شیرین و جاودانه ای خواهد شد.

ازدواج نمونه

بهتر است پیش از بیان معیارهای اسلامی به نخستین ازدواج موفق در تاریخ اسلام نظر بیفکنیم که چگونه بدون هیچ یک از تشریفات امروزی انجام شد و زیباترین زندگی را در تاریخ بشر به نمایش گذاشت.
پیامبر (علیه السلام) دارای دختری است به نام فاطمه، که به سن بلوغ (9سال)رسیده است، بسیاری از اشراف به خواستگاری او آمدند و پیامبر (علیه السلام) همه را رد کرد و فرمود: ازدواج فاطمه (علیه السلام) به دست خداست، تا این که جبرئیل نازل شد و از عقد فاطمه و علی در آسمان ها خبر داد و پیامبر تصمیم گرفت فاطمه را به امر خداوند به عقد علی بن ابیطالب (علیه السلام) بسیجی فداکار در آورد.
علی را صدا زد و فرمود: قصد نداری ازدواج کنی؟ علی (علیه السلام) فرمود: چرا یا رسول الله، ولی آهی در بساط ندارم جز همین زره. حضرت فرمود: همان زره را مهریه فاطمه قرار بده. علی زره را به پانصد درهم فروخت و تحویل پیامبر (علیه السلام) داد و حضرت آن پول را به زنان داد که جهیزیه بخرند و آنان با آن پول، اثاثیه بسیار و جزیی خریدند و بدون درد سر، پیامبر عقد را جاری کرد و فاطمه را به خانه علی فرستاد و به همین آسانی زندگی دو جوان به صورت اسلام شکل گرفت و برای همه مسلمین الگو شد و این باغ نبوی دارای میوه های چون، حسن و حسین (علیه السلام) و زینب و کلثوم شد و با این که عمر این زندگی بسیار کوتاه بود، ولی موفق ترین ازدواجی بود که در تاریخ اسلام ثبت گردید.
زوج، مردی چون علی بن ابیطالب و زوجه، زنی چون حضرت زهرا (علیه السلام) است. در این ازدواج به نکات بسیار مثبتی برخوردیم که قابل توجه است.
1.ازدواج فامیلی است و مشکلی هم پیش نیامده، بنابراین نباید زیاد روی ازدواج فامیلی حساس بود و از بیخ و بن آن را نفی کرد، شاید دختر یا پسری که فامیل هستند ضمن شناخت کافی از یکدیگر، از نظر روحی و اخلاقی نیز تفاهم بیشتری داشته باشند؛ هر چند در مواردی مشکل زا است.
2.با توجه به این نظر دختر و پسر مهم است و تصمیم گیرنده نهایی آنها هستند، ولی آن ها نیز روی حرف بزرگترها حرف نزدند و نظر بزرگترها را که عاقلانه تر می توانند تصمیم بگیرند، مهم شمردند.
3.مسئله خواستگاری از طرف پدر دختر مطرح گردید؛ زیرا وقتی داماد، خوب و شایسته باشد، مانعی ندارد که پیشنهاد از سوی پدر خانواده دختر باشد.
4.مسئله شغل داماد به هیچ وجه مطرح نبود و سؤالی نشد چه دارد و چه کاره است؟
5.موضوع مهریه هیچ وقت مهم نبود؛ لذا با کمترین مهریه (پول زره)(500 درهم)موضوع تمام شد.
6.با وجود این که بسیار مهریه کم بود، اما هرگز ایرادی گرفته نشد و فقط به واجبات زندگی آن روز بسنده شد و این پانصد درهم سنت شد و تا مدت ها ازدواج ها فقط با همان پانصد درهم انجام می گرفت، پیامبر زنان خود را با پانصد درهم به ازدواج در آورد و امام جواد (علیه السلام) دختر مأمون را با مهریه جدش فاطمه، یعنی همان پانصد درهم به ازدواج در آورد. متاسفانه اکنون پانصد درهم مهر السنه را به اضافه صدها سکه و... در قباله ها می نویسند که نوعی بی اعتنایی به مهر حضرت فاطمه (علیه السلام) می باشد.
علی (علیه السلام) فرمود: السنة المحمدیه خمس ماة درهم فمن زاد علی ذالک رد الی السنة؛(14)
سنت پیامبر در مهریه فقط پانصد درهم است و کسی که بیشتر بگیرد باید به همان سنت برگردد و بیشتر از پانصد درهم بر او نیست.
7.مهریه نقد بود جهیزیه را داماد پرداخت نمود و همان مهریه به وسایلی که هر دو از آن استفاده می نمودند تبدیل شد.
8.هیچ اثری از تشریفات هزینه بردار مانند خریدار بازار، سفره عقد، جواهرات، آینه و شمعدان و ده ها خرج اسراف گونه نبود.
9.مراسم عقد و عروسی بسیار ساده گرفته شد (هر دو یکی شد)با طعام مختصری که مستمندان هم از آن بهره بردند.
10.تفاوت سنی نیز چندان اهمیت نداشت؛ لذا علی (علیه السلام) در سن 25 سالگی با زهرای نه ساله ازدواج نمود.
11.زندگی آنان با زیبایی تمام ادامه یافت و حاصل آن، چهار فرزند بود که هر یکی از دیگری بهتر هستند و دنیای روی تار موی آنان می چرخند و انسان ها به آنان فخر می کنند.
نتیجه این که در یک ازدواج موفق، ثروت یا فقر و سایر معیاری های نادرست نقشی ندارد چیزی در آن وجود داشت یک دنیا عاطفه، محبت و عشق بود و در یک کلمه، ایمان و تقوا، ایثار و فداکاری، جوان مردی و حق شناسی زیر بنای ازدواج موفق خاندان علی (علیه السلام) است.
بر این اساس، در اسلام معیارهای ازدواج که همراه خوشبختی است غیر از آن چیزهایی است که در عرف جامعه وجود دارد.
نقش ثروت، زیبایی، شهرت و مقام، صفر است؛ در حالی که تقوی اخلاق نیک، ایثار و محبت نقش اساسی دارند.
رسول خدا (علیه السلام) فرمود: من تزوج امرئة لدنیا و جمالها کان ذالک سداد من عوز؛(15)
هرکس زن را برای دین و زیبایی اش انتخاب کند راه درستی را انتخاب نموده است.
امام باقر (علیه السلام) فرمودند: مردی حضور رسول خدا (علیه السلام) رسید و عرض کرد: آیا به من دستور ازدواج می دهید؟ حضرت فرمودند: بله! ازدواج کن.
نعم: انکح و علیک بذوات الدین تربت یداک.(16) ولی همسر دین دار انتخاب کن که خیر و برکت ببینی و نیز فرمود: زن را به چهار انگیزه انتخاب می کنند: برای دینش، برای زیبایی اش و برای حسب و نسبش. علیک بذات الدین تو فقط سراغ دین دار برو.