ازدواج موفق

نویسنده : عباس رحیمی

ازدواج، سنتی اجتناب ناپذیر

قرآن کریم، زوجیت را لازمه تمام هستی می داند من کل شی خلقنا زوجین....؛(1) ما از هر جنس دو جفت آفریدیم؛ زوجیت در تمام هستی حاکم است و در نباتات و حیوانات، از جمله انسان به وضوح دیده می شود برای تولید مثل در نباتات، باید لقاح صورت گیرد. خداوند توسط حشرات و باد و ارسلنا الریاح لواقح(2)عمل لقاح در نباتات و درختان را انجام می دهد تا منشأ اثر شوند. حیوانات و حشرات نیز برای تولید مثل، دارای نر و ماده هستند. تکلیف انسان هم روشن است و تفاوت مهمی که انسان با سایر موجودات دارد در این است که زوجیت در انسان باید با ضوابط و مقررات خاص واقع شود تا قداست و حرمت خانواده حفظ شود.
زن و شوهر باید طبق مقررات شرعی به ازدواج هم در آیند. مجرد زیستی و گریز از انتخاب همسر بر خلاف سنت انبیاء فطرت و خلقت انسان است؛ زیرا در انسان مسئله ازدواج، غیر از ارضاء غریزه جنسی تولید مثل، به صورت شرعی و قانونی ضرورت جهان خلقت است.
رسول خدا (علیه السلام) فرمود: ما من شاب تزوج حداثه الا عج شیطانه، یا ویله، یا ویله، عصم منی ثلثی دینه فلیتق الله العبد فی الثلث الباقی؛(3) هر جوانی در سن کم ازدواج کند، شیطان او ناله کند و گوید: (وای بر من، وای بر من، وای بر من دو سوم دین خود را از دست من حفظ کرد.)پس باید مراقب یک سوم دیگر باشد.
رسول خدا (علیه السلام) می فرماید:
شرار موتاکم العزاب؛(4)
بدترین مردگان شما مجردها هستند.
و نیز فرمود: شرارکم عزابکم رکعتان من متاهل خیر من سبعین رکعه من غیر متاهل؛(5)
بدترین شما مجردها هستند. دو رکعت نماز از شخص متأهل، بهتر از هفتاد رکعت از غیر متأهل است.
امام رضا (علیه السلام) فرمود: خانمی خدمت امام باقر (علیه السلام) آمد و گفت من قصد ندارم هیچ گاه ازدواج کنم. حضرت فرمود: برای چه قصد نداری ازدواج کنی؟ گفت: به خاطر ثوابش. فرمود: اگر این کار خوب بود فاطمه زهرا از تو (بر آن کار)سزاواتر بود.
رسول خدا از مردی پرسید: ازدواج کرده ای، عرض کرد: خیر، حضرت فرمود: پول داری، عرض کرد: آری، حضرت فرمود: تزوج و الا فانت من المذنبین؛ ازدواج کن وگرنه تو از گناهکاران خواهی بود.
همچنین فرمود: من تزوج فقد احرز نصف دینه فلیتق الله فی النصف الباقی؛(6)
هرکه ازدواج کند نصف دین او کامل شده، پس مراقب نصف دیگر باشد.
و فرمود: من احب ان یلقی الله طاهراً مطهر فلیله بزوجه؛(7)
هر که دوست دارد خدا را پاک و پاکیزه ملاقات کند، او را در حال داشتن همسر ملاقات نماید.
و فرمود: المتزوج النائم افضل عند الله من الصائم القائم العزب؛(8)
آدم متأهل بهتر از عبادت آدم مجرد است. و در حدیث دیگر فرمود: ازدواج نیمی از عبادت است.

میانجی گری در ازدواج

خداوند، جامعه و اولیاء امور را مکلف نموده تا بی همسران را به ازدواج یکدیگر در آوردند چنان که فرمود: و انکحوا الا یامی منکم و الصالحین من عبادکم و امائکم ان یکونوا فقراء یغنهم الله من فضیله؛(9)
خطاب آیه شریفه به تمام اولیاء امور است که بی همسران را به ازدواج یکدیگر درآورید و اگر از لحاظ اقتصادی فقیرند این، مانع از ازدواجشان نشود، که خداوند آنها را در اثر ازدواج، از فضل خود بی نیاز خواهد بود. امام صادق (علیه السلام) فرمود: من زوج اعزباً کان ممن ینظر الله عزوجل الیه یوم القیامه؛(10)
کسی که فرد مجردی را به ازدواج درآورد، خداوند روز قیامت نظر رحمت به او می نماید.
رسول خدا (علیه السلام) فرمود: کسی که برای برادر مؤمن خود همسری انتخاب کند که او انس بگیرد، خداوند از حورالعین به ازدواج او در آورد و او را با همدمی مأنوس گرداند.
امام موسی بن جعفر (علیه السلام) فرمود: ثلاثة یستظلون بظل عرش الله یوم لا ظل الاظله: رجل زوج اخاه المسلم او اخدمه اوکتم له سرا؛(11)
سه دسته اند که روز قیامت در سایه عرش الهی به سر برند: کسی که برادر دینی خود را زن دهد یا به او خدمت کند یا راز او را پنهان دارد.
رسول خدا هم از قول خداوند نقل کرد که خدای متعال در مورد ازدواج دختران فرمود: دخترها مانند میوه بر درخت هستند که اگر رسیدند و آنرا نچینند، دما و هوای گرم آنها را فاسد می کند و دختران وقتی که به بلوغ جنسی رسیدند باید شوهر کنند وگرنه دچار فتنه و فساد می شوند.
رسول خدا (علیه السلام) فرمود: النکاح سیتی فمن رغیب عن سنتی فلیس منی؛(12)
ازدواج سنت من است، هر که از سنت من روی گرداند از من نیست.
و نیز فرموده: تنا کحوا تناسلوا فانی اباهی بکم الامم یوم القیامة؛(13)
ازدواج کنید تولید مثل کنید که من در قیامت به شما مباهات می کنم.
بنابراین ازدواج و تشکیل خانواده یک سنت الهی است و اسلام بر آن تأکید فراوان نموده است. بهترین خانه را خانه ای می داند که در آن عقد ازدواج رخ دهد و بدترین خانه آن است که در آن طلاق واقع شود. از این رو باید ازدواج به گونه ای باشد که دوام و بقاء داشته باشد، همان که نامش را ازدواج موفق می نامیم که در فصل های آینده به آن خواهیم پرداخت.

ویژگی های ازدواج موفق

موفقیت در هر کاری آرزوی همه است. هر کس دست به کار دلخواه و مورد علاقه خود می زند، انتظار دارد به تمام خواسته هایش برسد،
ازدواج نیز از جمله مسائلی است که هر کس دوست دارد به نتیجه مورد آرزویش برسد؛ خوشبختی و موفقیت را شرط شیرینی آن می داند. مشکل اساسی این است که راه موفقیت را همه نمی دانند و به همین دلیل پاره ای از ازدواج ها ناموفق می شود و منجر به طلاق و جدایی، اختلاف و کش مکش، دادگاه و شکایت، قهر و دلسردی و متلاشی شدن خانواده ها، ناکامی ها، آواره شدن کودکان معصوم و محروم شدن آنان از محبت گرم پدر مادر یا هر دو و گرفتار شدن در منجلاب فساد، ناهنجاریها ... که هر روز مطبوعات و مجله و فیلم ها و اخبار، بخشی از آنها را منتشر می کند و قسمت زیادی از وقت دادگاهها و پرونده ها را به خود اختصاص داده است.
بالا رفتن آمار طلاق، کاهش آمار ازدواج، عدم علاقه جوانان به ازدواج و بالا رفتن سن ازدواج نیز نتیجه ازدواجهای ناموفق است.
به راستی چه شده که برخی از ازدواجها، که باید شیرینی آن تا آخر عمر احساس شود، به عدم موفقیت منجر می گردد و سر از تلخی و طلاق و جدایی در می آورد؟
به نظر می رسد پاسخ این پرسش باید در شیوه انتخاب با معیارها و عدم توجه به موازین اخلاقی، که از سوی اسلام طرح شده است، جستجو شود بر می گردد که در این فصل برخی از معیارهای موفقیت و دلائل عدم موفقیت را بازگو می کنیم.