فهرست کتاب


آداب معاشرت با مردم در سیره و سخن پیشوایان ترجمه کتاب العشرة وسایل الشیعه

شیخ حر عاملی ترجمه:محمد علی مقدس

باب یکصد و پنجاه و چهارم: مواردی که غیبت جایز است

1. عن داود بن سرحان قال: سألت أبا عبدالله (علیه السلام) عن الغیبة قال: هو أن تقول لأخیک فی دینه ما لم یفعل، و تبث علیه أمرا قد ستره الله علیه لم یقم علیه فیه حد.
داود بن سرحان گوید: از امام صادق (علیه السلام) راجع به غیبت پرسش کردم فرمود: غیبت آن است که درباره برادر دینی چیزی بگوئی که انجام نداده و در مورد او چیزی را شایع کنی که خدا بر او پوشیده داشته و اقامه حد شرعی را بر آن واجب نکرده است.
2. عن عبدالرحمن بن سیابة قال: سمعت أبا عبدالله (علیه السلام) یقول: الغیبة أن تقول فی أخیک ما ستره الله علیه، و أما الأمر الظاهر مثل الحدة و العجلة و العجلة فلا و البهتان أن تقول فیه ما لیس فیه.
عبدالرحمن به سیابه گوید: از امام صادق (علیه السلام) شنیدم می فرمود: غیبت آن است که درباره برادرت چیزی را که خدا پنهان داشته بگوئی، ولی بازگوئی اموری که مانند تندی و شتابزدگی ظاهر و معلوم است غیبت نیست، و بهتان (تهمت) این است که درباره او چیزی بگوئی که در او نیست.
3. عن أبان، عن رجل لا نعلمه الا یحیی الأزرق قال: قال لی أبو الحسن (علیه السلام) من ذکر رجلا من خلفه بما هو فیه مما عرفه الناس لم یغتبه، و من ذکره من خلفه بما هو فیه مما لا یعرفه الناس اغتابه، و من ذکره بما لیس فیه فقد بهته.
مردی بنام یحیی بن ارزق گوید: امام کاظم (علیه السلام) به من فرمود: کسی که پشت سر مردی او را به اموری کهدر او هست و مردم از آن اطلاع دارند یاد کند، او را غیبت نکرده است، اما کسی که پشت سر او چیزی بگوید که در او هست ولی مردم از آن بی خبرند، او را غیبت نموده، و اگر او را به چیزهائی که در او نیست یاد کند، قطعا باو تهمت زده است.
4. عن الصادق جعفر بن محمد علیهما السلام قال: اذا جاهر الفاسق بفسقه فلا حرمة له و لا غیبة.
در (مجالس) از امام صادق (علیه السلام) روایت کرده که فرمود: در صورتکیه فاسق آشکارا گناه کند نه احترام دارد و نه غیبت.
5. عن جعفر بن محمد، عن أبیه (علیه السلام) قال: ثلاثة لیس لهم حرمة، صاحب هوی مبتدع، و الامام الجائر، و الفاسق المعلن بالفسق.
در قرب الاسناد از امام صادق و او از پدرش نقل کرده که فرمود: سه دسته حرمت ندارند: کسی که از روی هوای نفس بدعتی بگذارد، و امام ستمگر، و فاسقی که آشکارا گناه کند.
6. عن أبی عبدالله (علیه السلام) فی قول الله: لا یحب الله الجهر بالسوء من القول الا من ظلم قال: من أضاف قوما فأساء ضیافتهم فهو ممن ظلم فلا جناح علیهم فیما قالوا فیه.
در تفسیر عیاشی از امام صادق (علیه السلام) نقل کرده که در تفسر این آیه: لا یحب الله الجهر بالسوء من القول الا من ظلم (یعنی خداوند بانگ و فریاد به بدگوئی را دوست نمی دارد مگر از کسی که به او ظلم شده است) فرمود: مراد کسی است که عده ای را دعوت کند و از آنان بد پذیرائی کند، چنین کس از کسانی است که ظلم کرده، بنابر این بر مهمانان اشکالی نیست که از او انتقاد کنند.
7. فی (مجمع البیان) فی قوله: لا یحب الله الجهر بالسوء من القول الا من ظلم عن أبی عبدالله (علیه السلام) ان الضیف ینزل بالرجل فلا یحسن ضیافته فلا جناح علیه أن یذکر سوء ما فعله.
طبرسی در مجمع البیان در تفسیر آیه لا یحب الله الجهر بالسوء من القول الامن ظلم از امام صادق (علیه السلام) روایت کرده که فرمود: مهمان بر شخصی وارد می شود و او پذیرائی خوبی از او بعمل نمی آورد، در این صورت بر او باکی نیست که از بدرفتاری او انتقاد کند.
مولف گوید: اخباری در این زمینه خواهد آمد، همچنانکه در باب جماعت اخباری ذکر شد که غیبت کسانی که بدون عذر جماعت را ترک می کنند جایز بلکه واجب است.

باب یکصد و پنجاه و پنجم: کفاره غیبت

1. عن أبی عبدالله (علیه السلام) قال: سئل النبی (صلی الله علیه و آله و سلم) ما کفارة الاغتیاب قال نتستغفر الله لمن اغتبته کلما ذکرته.
حفص بن عمیر از امام صادق (علیه السلام) نقل کرده که فرمود: از پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) سوال شد که کفاره غیبت چیست؟ فرمود: اینست که هر وقت او را یاد کردی برایش استغفار کنی.
مولف گوید: قبلا روایاتی ذکر شد که دلالت می کرد بر حکم تحصیل رضایت طرف، و روایاتی هم در باب جهاد با نفس خواهد آمد که دلالت می کند بر لزوم استغفار برای شخص غیبت شده.

باب یکصد و پنجاه و ششم: وجوب رد غیبت مومن

1. عن جعفر بن محمد، عن آبائه: (فی وصیة النبی لعلی علیه السلام) یا علی من اغتیب عنده أخوه المسلم فاستطاع نصره فلم ینصره خذله الله فی الدنیا و الاخرة.
حفص بن عمیر از امام صادقعع نقل کرده که فرمود: از پیامبر صلی الله علیه وآله سوال شد که کفاره غیبت چیست؟ فرمود: اینست که هر وقت او را یاد کردی برایش استغفار کنی.
مولف گوید: قبلا روایاتی ذکر شد که دلالت می کرد بر حکم تحصیل رضایت طرف، و روایاتی هم در باب جهاد با نفس خواهد آمد که دلالت می کند بر لزوم استغفار برای شخص غیبت شده.