فهرست کتاب


آداب معاشرت با مردم در سیره و سخن پیشوایان ترجمه کتاب العشرة وسایل الشیعه

شیخ حر عاملی ترجمه:محمد علی مقدس

باب نود و سوم: استحباب نوشتن نامه در سفر و وجوب جواب نامه

1. عن أبی عبدالله (علیه السلام) قال: رد جواب الکتاب واجب کوجوب رد السلام الحدیث.
امام صادق (علیه السلام) فرمود: جواب نامه مانند جواب سلام واجب است...
2. عن أبی عبدالله (علیه السلام) قال: التواصل بین الاخوان فی الحضر التزاور و فی السفر التکاتب.
امام صادق (علیه السلام) فرمود: ارتباط وصله برادران در حضر، به دیدن یکدیگر رفتن، و در مسافرت، نامه رد و بدل کردن است.
3. عن أبی عبدالله (علیه السلام) قال: التواصل بین الاخوان التزاور، و التواصل بینهم فی السفر التکاتب.
امام صادق (علیه السلام) فرمود: ارتباط بین برادران، به زیارت یکدیگر رفتن، و ارتباط بین آنان در سفر نامه نگاری است.

باب نود و چهارم: استحباب شروع نامه با بسم الله و نگارش با خط خوب

1. قال أبو عبدالله (علیه السلام): لا تدع بسم الله الرحمن الرحیم و ان کان بعده شعر.
امام صادق (علیه السلام) فرمود: بسم الله الرحمن الرحیم را ترک مکن اگر چه بعد از آن شعر باشد.
2. قال أبو عبدالله (علیه السلام): اکتب بسم الله الرحمن الرحیم من .جود کتابک و لا تمد الباء حتی ترفع السین.
امام صادق (علیه السلام) فرمود: بسم الله الرحمن الرحیم را با بهترین خط خود بنویس و حرف ب را مکش مگر اینکه حرف س را بالا ببری.(11)
3. عن علی بن موسی الرضا عن آبائه: (فی حدیث) أن أمیرالمومنین (علیه السلام) سئل لم سمعی تبع تبعا؟ فقال: لأنه کان غلاما کاتبا و کان یکتب لملک کان قبله، و کان اذا کتب کتب بسم الله الذی خلق صیحا و ریحا، فقال له الملک: اکتب و ابدأ باسم ملک الرعد، فقال: لا أبدأ الا باسم الهی، ثم أعطف علی حاجتک فشکر الله له ذلک فأعطاه ملک ذلک الملک فتابعه الناس فسمی تبعا.
امام رضا از پدرانش علیهم السلام در حدیثی از أمیرالمومنین (علیه السلام) نقل کرده اند که: از آن حضرت سوال شد: چرا تُبّع را تبع نامیده اند؟
فرمود: به جهت اینکه او غلامی نویسنده و منشی پادشاه قبل از خود بود، و هر وقت می نوشت، با نام خدا بدینگونه شروع می کرد: بسم الله الذی خلق صیحا و ریحا (بنام خدایی که فریاد و باد را آفرید.) پادشاه به او گفت: در نوشتن به این صورت شروع کن: بسم ملک الرعد (بنام پادشاه رعد)
گفت: من نوشتن را شروع نمی کنم مگر با نام خدایم، و سپس آنچه دستور دهی می نویسم، لذا خدا بهع شکرانه این کار، حکومت و لطنت آن سامان را بدو بخشید. و مردم هم از او تبعیت کردند، از این رو او را تبع نامیدند.
مؤلف: قبلا هم روایاتی در این باره گذشت.

باب نود و پنجم: چگونگی نگارش عنوان نامه

1. عن أبی عبدالله (علیه السلام) قال: لا تکتب بسم الله الرحمن الرحیم لفلان، و لا بأس أن تکتب علی ظهر الکتاب لفلان.
امام صادق (علیه السلام) فرمود: ننویس: بسم الله الرحمن الرحیم، لفلان (به فلان برای فلان) ولی مانعی ندارد که این عنوان را پشت نامه بنویسی.
2. عن أبی عبدالله (علیه السلام) قال: لا تکتب داخل الکتاب لأبی فلان و اکتب الی أبی فلان، و اکتب علی العنوان لأبی فلان.
امام صادق (علیه السلام) فرمود: داخل نامه ننویس: لابی فلان (برای فلان) بلکه بنویس: الی ابی فلان (بسوی فلان)، و در عنوان نامه (پشت پاکت) بنویس: لابی فلان.