فهرست کتاب


آداب معاشرت با مردم در سیره و سخن پیشوایان ترجمه کتاب العشرة وسایل الشیعه

شیخ حر عاملی ترجمه:محمد علی مقدس

باب نود و دوم: همگامی با همسفر هنگام جدائی

1. أن أمیرالمومنین (علیه السلام) صاحب رجلا ذمیا فقال له الذمی: أین ترید یا عبدالله؟ قال: أرید الکوفد، فلما عدل الطریق بالذمی عدل معه أمیر المومنین علیه الی أن قال: فقال له الذمی: لم عدلت معی؟ فقال له أمیرالمومنین (علیه السلام): هذا من تمام حسن الصحبة أن یشیع الرجل صاحبه هنیئة اذا فارقه، و کذلک أمرنا نبینا الحدیث.
امام صادق از پدرانش علیهم السلام نقل کرده اند که أمیرالمومنین (علیه السلام) با فردی ذمی همسفر شدند. آن مرد ذمی عرض کرد: ای بنده خدا کجا می روی؟ فرمود: به کوفه می روم. هنگامی که به دو راهی رسیدند (که راه کوفه از راه ذمی جدا می شد) أمیرالمومنین (علیه السلام) همراه او به راه ادامه دادند... مرد ذمی به او گفت: چرا همراه من می آئی؟ أمیرالمومنین (علیه السلام) فرمود: این از کمال همسفر خوب است که وقتی از هم جدا می شوند انسان مقداری رفیق خود را همراهی کند، و پیامبر ما چنین دستوری به ما داده است... در ادامه این حدیث آمده است که: آن مرد ذمی بدین جهت مسلمان شد.(10)
مؤلف: روایاتی از این قبیل سابقا گذشت.

باب نود و سوم: استحباب نوشتن نامه در سفر و وجوب جواب نامه

1. عن أبی عبدالله (علیه السلام) قال: رد جواب الکتاب واجب کوجوب رد السلام الحدیث.
امام صادق (علیه السلام) فرمود: جواب نامه مانند جواب سلام واجب است...
2. عن أبی عبدالله (علیه السلام) قال: التواصل بین الاخوان فی الحضر التزاور و فی السفر التکاتب.
امام صادق (علیه السلام) فرمود: ارتباط وصله برادران در حضر، به دیدن یکدیگر رفتن، و در مسافرت، نامه رد و بدل کردن است.
3. عن أبی عبدالله (علیه السلام) قال: التواصل بین الاخوان التزاور، و التواصل بینهم فی السفر التکاتب.
امام صادق (علیه السلام) فرمود: ارتباط بین برادران، به زیارت یکدیگر رفتن، و ارتباط بین آنان در سفر نامه نگاری است.

باب نود و چهارم: استحباب شروع نامه با بسم الله و نگارش با خط خوب

1. قال أبو عبدالله (علیه السلام): لا تدع بسم الله الرحمن الرحیم و ان کان بعده شعر.
امام صادق (علیه السلام) فرمود: بسم الله الرحمن الرحیم را ترک مکن اگر چه بعد از آن شعر باشد.
2. قال أبو عبدالله (علیه السلام): اکتب بسم الله الرحمن الرحیم من .جود کتابک و لا تمد الباء حتی ترفع السین.
امام صادق (علیه السلام) فرمود: بسم الله الرحمن الرحیم را با بهترین خط خود بنویس و حرف ب را مکش مگر اینکه حرف س را بالا ببری.(11)
3. عن علی بن موسی الرضا عن آبائه: (فی حدیث) أن أمیرالمومنین (علیه السلام) سئل لم سمعی تبع تبعا؟ فقال: لأنه کان غلاما کاتبا و کان یکتب لملک کان قبله، و کان اذا کتب کتب بسم الله الذی خلق صیحا و ریحا، فقال له الملک: اکتب و ابدأ باسم ملک الرعد، فقال: لا أبدأ الا باسم الهی، ثم أعطف علی حاجتک فشکر الله له ذلک فأعطاه ملک ذلک الملک فتابعه الناس فسمی تبعا.
امام رضا از پدرانش علیهم السلام در حدیثی از أمیرالمومنین (علیه السلام) نقل کرده اند که: از آن حضرت سوال شد: چرا تُبّع را تبع نامیده اند؟
فرمود: به جهت اینکه او غلامی نویسنده و منشی پادشاه قبل از خود بود، و هر وقت می نوشت، با نام خدا بدینگونه شروع می کرد: بسم الله الذی خلق صیحا و ریحا (بنام خدایی که فریاد و باد را آفرید.) پادشاه به او گفت: در نوشتن به این صورت شروع کن: بسم ملک الرعد (بنام پادشاه رعد)
گفت: من نوشتن را شروع نمی کنم مگر با نام خدایم، و سپس آنچه دستور دهی می نویسم، لذا خدا بهع شکرانه این کار، حکومت و لطنت آن سامان را بدو بخشید. و مردم هم از او تبعیت کردند، از این رو او را تبع نامیدند.
مؤلف: قبلا هم روایاتی در این باره گذشت.