فهرست کتاب


آداب معاشرت با مردم در سیره و سخن پیشوایان ترجمه کتاب العشرة وسایل الشیعه

شیخ حر عاملی ترجمه:محمد علی مقدس

باب شصتم: ناپسندی عطسه زشت

1. عن أحمد بن محمد بن أبی نصر قال: سمعت الرضا (علیه السلام) یقول: التثاؤب من الشیطان، و العطسه من الله عزوجل.
محمد بن ابی نصر می گوید: از امام رضا (علیه السلام) شنیدم که می فرمود: آروغ از شیطان و عطسه از خدای عزوجل است.
2. عن حذیفد بن منصور قال قال: العطاس ینفع فی البدن کله ما لم یزد علی الثلاث فاذا زاد علی الثلاث، فهو داء و سقم.
حذیفه بن منصور می گوید: امام فرمود: عطسه مادامی که از سه تا تجاوز نکند کلا برای بدن مفید است، ولی اگر از سه عدد تجاوز کرد، درد و مرض می باشد.
3. عن أبی بکر الحضرمی قال: سألت أبا عبدالله (علیه السلام) عن قول الله عزوجل:: ان أنکر الأصوات لصوت الحمیر قال: العطسه القبیحة.
ابوبکر حضرمی گفت: از امام صادق (علیه السلام) راجع به گفته پروردگار: بدترین صداها صدای الاغ است سوال کردم. فرمود: منظور، عسه زشت است.
4. عن أحمد بن محمد، عن بعض أصحابه، عن رجل من العامة عن أبی عبدالله (علیه السلام) فی حدیث قال: العطسة تخرج من جمیع البدن، کما أن النطفة تخرج من جمیع البدن و مخرجها من الاحلیل أ ما رأیت الانسان اذا عطس نفض أعضاؤه، و صاحب العطسة یأمن الموت سبعة أیام.
یکی از اهل سنت ضمن حدیثی از امام صادق (علیه السلام) روایت می کند که فرمود: عطسه از تمام بدن خارج می شود همچنانکه نطفه از تمام بدن خارج می شود گرچه محل خروجش آلت تناسلی است. آیا نمی بینی که وقتی انسان عطسه می کند اعظاء او حرکت می کند؟ و کسی که عطسه می کند تا هفت روز از مرگ ایمن است.

باب شصت و یکم: استحباب دعا برای عطسه کننده تا سه مرتبه

1. عن زرارة، عن أبی جعفر (علیه السلام) قال: اذا عطس الرجل ثلاثا فسمته ثم ارتکه.
امام باقر (علیه السلام) فرمود: اگر کسی عطسه کرد تا سه مرتبه به او دعا و درود بگو و پس از آن ترک کن (یعنی در عطسه چهارم به بعد.)
2. عن وهب بن منبه عن جعفر بن محمد عن أبیه (علیه السلام) أن علیا (علیه السلام) قال: یسمت العاطس ثلاثا فما فوقها فهو ریح.
رر (علیه السلام) فرمود: تا سه عطسه باید دعا کرد ولی زیادتر از آن باد است.
3. قال: و فی حدیث آخر اذا زاد العاطس علی ثلاثة قیل له: شفاک الله لأن ذلک من علة.
در حدیث دیگر فرمود: اگر عطسه کننده بیش از سه مرتبه عطسه کند، به او گفته شود: شفاک الله (خدا شفایت دهد) زیرا آن از بیماری است.

باب شصت و دوم: گفتن الحمدلله پس از عطسه

1. عن صالح بن أبی حماد قال: سألت العالم (علیه السلام) عن العطسة و ما العلة فی الحمد لله علیها؟ فقال: ان لله نعما علی عبده فی صحة بدنه و سلامة جوارحه، و ان العبد ینسی ذکر الله عزوجل علی ذلک، و اذا نسی أمر الله الریح فتجاز فی بدنه ثم یخرجها من أنفه فیحمد الله علی ذلک فیکون حمده علی ذلک شکرا لما نسی.
صالح بن ابی حماد می گوید: از امام کاظم (علیه السلام) درباره عطسه و گفتن الحمدلله برای آن سوال کردم، فرمود: خداوند نعمتهایی در صحت بدن و سلامت اعضاء به بنده اش عطا کرده است ولی بنده از یاد خدا و نعمت هایش غافل می شود. لذا خداوند باد را مامور می کند که در بدنش حرکت کرده و سپس از بینی خارج گردد، از این رو باید حمد و شکر خدا را بجا آورد، بنابراین حمد او بر عطسه، شکر نعمتهای فراموش شده می باشد.
2. عن السکونی، عن .بی عبدالله (علیه السلام) قال: عطس غلام لم یبلغ الحلم عند النبی (صلی الله علیه و آله و سلم) فقال: الحمدلله، فقال له النبی صلی الله علیه وآله: بارک الله فیک.
امام صادق (علیه السلام) فرمود: پسر نابالغی نزد پیامبرعطسه کرد و گفت: الحمدلله، پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) به او فرمود: بارک الله فیک (خدا در تو برکت قرار دهد.)
3. عن مسمع بن عبد الملک قال عطس أبو عبدالله (علیه السلام) فقال: الحمدلله رب العالمین ثم جعل اصبعه علی أنفه فقال رغم أنفی لله رغما داخرا.
مسمع بن عبدالملک می گوید: امام صادق (علیه السلام) عطسه کرد و فرمود: الحمدلله رب العالمین، سپس انگشترا روی بینی خود نهاد و گفت: من در مقابل خدا کاملا تواضع می کنم.
4. عن ابن فضال، عن بعض أصحابه عن أبی عبدالله (علیه السلام) قال: فی وجع الأضراس و وجع الآذان اذا سمعتم من یعطس فابدءوه بالحمد.
از امام صادق (علیه السلام) نقل کرده اند که در دندان درد و گوش درد فرمودند: وقتی شنیدید کسی عطسه می کند، قبل از هر چیز به حمد خدا بپردازید (و بگویید: الحمدلله.)
5. عن محمد بن مروان، رفعه قال: قال امیر المومنین (علیه السلام): من قال اذا عطس: الحمدلله رب العالمین علی کل حال لم یجد وجع الأذنین و الأضراس.
از أمیرالمومنین (علیه السلام) نقل شده که: هر کس هنگام عطسه بگوید: الحمدلله رب العالمین علی کل حال (در هر حال سپاس مختص پروردگار عالمیان است) به درد گوش و دندان گرفتار نخواهد شد.
6. عن مسعدة بن صدقة، عن أبی عبدالله (علیه السلام) قال: قال رسول الله (صلی الله علیه و آله و سلم) اذا عطس المرء المسلم ثم سکت لعلة تکون به قالت الملائکة عنه الحمد لله رب العالمین، فان قال: الحمد لله رب العالمین قالت الملائکة یغفر الله لک قال و قال رسول الله صلی الله علیه وآله: العطاس للمریض دلیل العافیة و راحة للبدن.
امام صادق (علیه السلام) می فرماید: پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند: وقتی مسلمانی عطسه کند و به خاطر مشکلی سکوت کند، ملائکه از طرف او گویند: الحمد لله رب العالمین، حال اگر او نیز گفت: الحمدلله رب العالمین ملائکه گویند: یغفرالله (خدا تو را ببخشدک.)
امام فرمود: و رسول خدا فرمود: عطسه برای مریض دلیل عافیت بهبودی و راحتی بدن است.