فهرست کتاب


آداب معاشرت با مردم در سیره و سخن پیشوایان ترجمه کتاب العشرة وسایل الشیعه

شیخ حر عاملی ترجمه:محمد علی مقدس

باب سی و چهارم: استحباب افشاء سلام و سخن نیکو گفتن

1. عن محمد بن قیس، عن أبی جعفر (علیه السلام) قال ان الله عزوجل یحب افشاء السلام.
محمد بن قیس از امام باقر (علیه السلام) نقل می کند که فرمود: خداوند عزوجل افشاء و آشکار کردن سلام را دوست دارد.
2. عن محمد بن مسلم، عن أبی جعفر (علیه السلام) قال: کان سلیمان (علیه السلام) یقول: أفشوا سلام الله فان سلام الله لا ینال الظالمین.
محمد بن مسلم گوید: امام باقر (علیه السلام) فرمود: سلیمان (علیه السلام) سلمان می گفت: سلام خدا را آشکار کنید که سلام خدا به ستمگران نمی رسد.
3. عن ابن القداح، عن أبی عبدالله (علیه السلام) فی حدیث قال: کان علی (علیه السلام) یقول: لا تغضبوا و لا تغضبوا، أفشوا السلام و أطیبوا الکلام، و صلوا باللیل و الناس نیام تدخلوا الجنة بسلام، ثم تلا علیهم قوله عزوجل: السلام المومن المهیمن.
ابن قداح ضمن حدیثی از امام صادق (علیه السلام) نقل کرده که فرمود: امیرالمومنین (علیه السلام) می فرمود: غضب نکنید و دیگران را خشمناک نکنید، به طور آشکار سلام کنید، و سخن نیک بگویید، شب هنگام که مردم در خوابند نماز بخوانید تا با سلامت داخل بهشت شوید سپس این آیه را خواندند: السلام المومن المهیمن.
4. عن هارون بن خارجة عن أبی عبدالله (علیه السلام) قال: من التواضع أن تسلم علی من لقیت.
هارون بن خارجه از امام صادق (علیه السلام) نقل کرده که فرمود: از تواضع است که به هر کس رسیدی سلام کنی.
5. عن حماد بن عمرو و أنس بن محمد، عن أبیه جمیعا عن جعفر بن محمد، عن آبائه: فی وصیة النبی (صلی الله علیه و آله و سلم) لعلی (علیه السلام) یا علی ثلاث کفارات: افشاء السلام، و اطعام الطعام، و الصلاة باللیل و الناس نیام.
امام جعفر صادق (علیه السلام) از پدرانش علیهم السلام روایت کرده که پیغمبر (صلی الله علیه و آله و سلم) در وصیتش به علی (علیه السلام) فرمود: یا عل! سه چیز کفاره است: آشکارا سلام کردن، مهمانی و غذا دادن، و شب هنگام که مردم در خوابند نماز خواندن.
6. عن معاویة بن وهب عن أبی عبدالله (علیه السلام) قال: البخیل من بخل بالسلام.
معاویه بن وهب از امام صادق (علیه السلام) نقل کرده که فرمود: بخیل کسی است که از سلام بخل ورزد.
7. عن أبی بصیر، عن الصادق، عن آبائه: قال: قال رسول الله (صلی الله علیه و آله و سلم) ان فی الجنة غرفا یری ظاهرها من باطنها، و باطنها من ظاهرها لا یسکنها من أمتی الا من أطاب الکلام، و أطعم الطعام، وأفشی السلام، وأدام الصیام، وصلی باللیل و الناس نیام، فقال علی (علیه السلام): یا رسول الله من یطیق هذا من أمتک؟ فقال: یا علی أوتدری ما اطابة الکلام؟ من قال اذا أصبح و أمسی: سبحان الله و الحمد لله و لا اله الا الله و الله أکبر عشر مرات، و اطعام الطعام نفقد ارجل علی عیاله، وأما ادامة الصیام فهو أن یصوم الرجل شهر رمضان و ثلاثة أیام من کل شهر یکتب له صوم الدهر، وأما الصلاة باللیل و الناس نیام فمن صلی المغرب و العشاء الاخرة و صلاة الغداة فی المسجد جماعة فکأنما أحیا اللیل و افشاء السلام أن لا تبخل بالسلام علی أحد من المسلمین.
ابو بصیر از امام صادق از پدرانش علیهم السلام روایت کرده که رسول خدا فرمود: در بهشت غرفه هایی هست که بیرون آن از داخل و داخل آن از خارج پیداست، از امت من کسانی در آن سکونت می کنند که: خوشگفتار باشند، اطعام طعام کنند (سفره بیاندازندو به مردم غذا دهند)، آشکارا سلام کنند، همواره روزه دار باشند و در شب که مردم در خوابند نماز بخوانند.
حضرت علی (علیه السلام) عرض کرد: یا رسول الله! کدام یک از امت تو طاقت چنین کارهایی را دارند؟ فرمود: ای علی آیا می دانی (منظور از) گفتار نیک چیست؟ کسی که هر صبح و شام ده مرتبه بگوید: سبحان الله و الحمدالله و لا اله الله و الله اکبر. و اطعام طعام عبارت است از مخارج عیال که مرد متحمل آن می شود، و اما روزه همیشگی این است که انسان ماه رمضان و سه روز از هر ماه دیگر را روزه بگیرد که در این صورت ثواب روزه دائمی بر اونوشته خواهد شد، و منظور از نماز در شب که مردم در خوابند این است که هر که نماز مغرب و عشاء و صبح را در مسجد به جماعت بخواند گویا شب را احیاء داشته است.
و افشاء سلام این است که به هر مسلمانی رسید از سلام کردن به او بخل نورزد.
8. عن سعد الاشکاف، عن أبی جعفر (علیه السلام) قال: ثلاث درجات: افشاء السلام، و اطعام الطعام، و الصلاة باللیل و الناس نیام.
سعد اسکاف از امام باقر (علیه السلام) روایت کرده که فرمود: سه چیز درجه و مقام است: افشاء سلام، اطعام طعام، و نماز در شب که مردم در خوابند...
9. عن هارون بن خارجة، عن أبی عبدالله (علیه السلام) قال: من التواضع أن تسلم علی من لقیت.
هارون بن خارجه از امام صادق (علیه السلام) نقل کرده که فرمود: این از تواضع است که: به هر کس رسیدی سلام کنی.
10. عن عاصم بن أبی عثمان، عن أبی هریرة: قال رسول الله (صلی الله علیه و آله و سلم) ان أعجز الناس من عجز عن الدعاء، و ان أبخل الناس من بخل بالسلام.
ابو هریره گوید: رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمود: عاجزترین مردم کسی است که از دعا کردن عاجز باشد، و بخیل ترین مردم کسی است که از سلام کردن بخل ورزد.
11. عن معاوید بن وهب، عن أبی عبدالله (علیه السلام) قال: من یضمن لی أربعة بأربعة أبیات فی الجنة أنفق و لا تخف فقرا، و أنصف الناس من نفسک، و أفش السلام فی العالم، و اترک المراء و ان کنت محقا.
معاویه بن وهب از امام صادق (علیه السلام) نقل کرده که فرمود: کیست که چهار چیز را بر من تضمین کند تا چهار خانه در بهشت برایش تعهد کنم؟ انفاق کن و از فقر نترس. 2. با انصاف با مردم رفتار کن (و به صاحب حق، حق بده) 3. به همه به طور آشکار و واضح سلام کن، 4. مراء (لجبازی در بحث و گفتگو) را ترک کن اگر چه حق با تو باشد.

باب سی و پنجم: استحباب سلام کردن به بچه ها

1. عن علی بن موسی الرضا، عن آبائه: قال: قال رسول الله صلی الله علیه و آله: خمس لا أدعهن حتی الممات: الأکل علی الحضیض مع العبید، و رکوبی الحمار مؤکفا، و حلبی العنز بیدی، و لبس الصوف، و التسلیم علی الصبیان لتکون سنة من بعدی.
امام رضا (علیه السلام) از پدرانش از رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) نقل کرده که فرمود: پنج چیز است که تا زنده ام کنار نمی گذارم:
1. غذا خوردن روی زمین با بردگان، 2. دو پشته سوار الاغ شدن، 3. با دست خود بز دوشیدن، 4. پوشیدن لباس پشمینه، 5. سلام کردن بر کودکان، تا بعد از من به عنوان سنت باقی بماند.
2. عن اسماعیل بن أبی زیاد، عن جعفر بن محمد، عن آبائه: عن النبی صلی الله علیه و آله قال: خمس لست بتارکهن حتی الممات: لباس الصوف، و رکوبی الحمار مؤکفا، و أکلی مع العبید، و خصفی النعل بیدی، و تسلیمی علی الصبیان لتکون سند من بعدی.
امام صادق (علیه السلام) از پدرانش علیهم السلام از پیغمبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) نقل کرده که فرمود: پنج چیز است که تا هنگام مرگ آنها را ترک نخواهم کرد: لباس پشمینه، غذا خوردن با بردگان، با دست خود کفش را پینه و وصله کردن، و سلام کردن بر کودکان؛ تا بعد از من سنت گردد.

باب سی و ششم: لزوم مساوات در کیفیت سلام به فقیر و غنی

1. عن فضل بن کثیر، عن علی بن موسی الرضا (علیه السلام) قال: من لقی فقیرا مسلما فسلم علیه خلاف سلامه علی الغنی لقی الله عزوجل یوم القیامة و هو علیه غضبان.
فضیل بن کثیر از علی بن موسی الرضا (علیه السلام) روایت کرده که فرمود: کسی که به مسلمان فقیری برخورد کند و به او سلام کند ولی سلامش بر خلاف سلام کردن به مال دار باشد، روز قیامت خدا را با حال غضب ملاقات خواهد نمود.
2. عن الحجال قال: قلت لجمیل بن دراج: قال رسول الله (صلی الله علیه و آله و سلم) اذا أتاکم شریف قوم فأکرموه، قال: نعم، قلت: ما الشریف؟ قال: قد سألت أبا عبدالله (علیه السلام) عن ذلک فقال: الشریف من کان له مال الحدیث.
حجال گوید: به جمیل بن دراج گفتم: پیغمبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمود: وقتی بزرگ قبیله ای به دیدن شما آمد او را گرامی بداید؟ گفت: بلی، گفتم: شریف کیست؟ گفت: من از امام صادق (علیه السلام) این سوال را نمودم فرمود: شریف کسی است که دارای مال باشد... .
مولف گوید: این اکرام در غیر سلام است. یا در خصوص اکرامی است که زاید بر اکرام فقیر نباشد.