فهرست کتاب


آداب معاشرت با مردم در سیره و سخن پیشوایان ترجمه کتاب العشرة وسایل الشیعه

شیخ حر عاملی ترجمه:محمد علی مقدس

باب بیست و هفتم: حرمت مجالست با اهل بدعت

1 - عن عمربن یزید أبی عبدالله (علیه السلام) انه قال: لا تصحبوا أهل البدع، و لا تجالسوهم فتکونوا عندالناس کواحد منهم، قال رسول الله و سلم: المرء علی دین خلیله و قرینه.
عمربن یزید از امام صادق (علیه السلام) روایت کرده که فرمود: با اهل بدعتها نشست و برخاست و همراهی نکنید که در نظر مردم جزو آنان بشمار می آیید، و پیامبر خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) و سلم فرمود: انسان بر دین دوست و همنشین خویش است.

باب بیست و هشتم: پاره ای اشخاص که معاشرت با آنان و سلام کردن بر آنان شایسته نیست

1 - عن حمادبن عمرو، و أنس بن محمد عن أبیه جمیعا عن محمد، عن آبائه، فی وصیه النبی (صلی الله علیه و آله و سلم) و سلم لعلی (علیه السلام) قال: یا علی من لم تنتفع بدینه و لا دنیاه فلا خیر لک فی مجالسته، و من لم یوجب لک فلا توجب له توجب له و لا کرامه.
امام صادق از پدرانش (علیهم السلام) نقل فرموده که پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) و سلم ضمن وصایای خویش به علی (علیه السلام) فرمود: یاعلی! کسی که نه از دین او بهره مند می شوی و نه از دنیای او، خیری برایت در نشست و برخاست با او نیست، و هر کس احترام تو را نگه نداشت احترامش را نگه مدار که هیچ اشکالی ندارد.
2 - عن الحسین بن زید، عن الصادق، عن آبائه: فی حدیث المناهی قال: و کره أن یکلم الرجل مجدوما الا أن یکون بینه و بینه قدر ذراع، و قال (علیه السلام): فر من الجذوم فرارک من الأسد.
حسین بن زید از امام صادق (علیه السلام) و او از پدارنش (علیهم السلام) نقل کرده اند که در حدیث ممنوعات (مناهی) فرموده اند: و مکروه است که انسان باشخص جذامی صحبت کن مگر اینکه به قدر یک ذراع بین آنان فاصله باشد. و فرمود: از جذامی چنان فرار کن که از شیر فرار می کنی.
3 - عن محمدبن أحمدبن یحیی باسناده رفعه الی أمیرالمؤمنین (علیه السلام) قال: نهی رسول الله (صلی الله علیه و آله و سلم) و سلم أن یسلم علی السکران فی سکره، و علی من یعمل التماثیل، و علی من یلعب بالنرد، و علی من یلعب بالأربعه عشر، و أنا أزیدکم الخامسه أنها کم أن تسلموا علی أصحاب الشطرنج.
محمدبن احمدبن یحیی در مرفوعه خود از امیرالمؤمنین (علیه السلام) نقل کرده که فرمود: رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) و سلم از سلام کردن به چهار دسته نهی فرمود: 1 - به انسان مست 2 - مجسمه ساز 3 - نرد باز 4 - کسی که با اربعه عشر بازی کند (اربیه عشر دوز بازی). و من پنجمی را هم به آن اضافه می کنم م شما را از سلام کردن به اهل شطرنج نهی می کنم.
4 - عن درست قال: قال رسول الله (صلی الله علیه و آله و سلم) و سلم خمسه یجتنبون علی کل حال: الجذوم، و الأبرص، و الجنون، و ولد الزنا، و الأعرابی.
درست (درست به منصور واسطی) می گویند: رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمود: پنج دسته اند که در حال باید از آنان پرهیز شود: 1 مجذوم (کسی که به مرض جذام مبتلا است) 2 - مبتلا به برص و پیسی 3 - مجنون (دیوانه) 4 - ولدالزنا (حرامزاده) 5 - و بادیه نشین. (افراد کم خرد و بی فرهنگ)
5 - عن السکونی، عن جعفربن محمد، عن آبائه: قال: سنه لا یسلم علیهم: الیهودی، و النصرانی و الرجل علی غائطه، و علی موائد الخمر، و علی الشاعر الذی یقذف الحصنات، و علی المتفکهین بسب الأمهات.
سکونی از امام صادق و او از پدرانش (علیهم السلام) نقل کرده که فرمودند: به شش دسته نباید سلام کرد: یهودی، نصرانی، کسی که در حال تخلی (دستشویی) است، کسی که بر سفره شراب نشسته، شاعری که به ناموس مردم اهانت می کند، کسانی که نام مادران را با فحاشی یاد می کنند (فحش مادر می دهند).
6 - عن الأصبغ بن نباته، عن علی (علیه السلام) فی حدیث قال: سته لا ینبغی أن یسلم علیهم: الیهود و النصاری و أصحاب النرد و الشطرنج، و أصحاب الخمر و البربط و الطنبور، و المتکهون بسب الأمهات، و الشعراء، و رواه ابن ادریس فی (آخر السرائر) نقلا من روایه أبی القاسم بن قولویه، عن الأصبغ مثله.
اصبغ بن نبایه از علی (علیه السلام) ضمن حدیثی نقل کرده که فرمود: به شش طائفه سلام کردن شایسته نیست: یهود، نصاری، اهل نرد و شطرنج، اهل شراب و بربط (عود) و طنبور (تنبور، شبیه سه تار)، کسانی که فحش مادر می دهند و شعراء. (به قرینه روایت قبل منظور شعرای هرزه گو است)
7 - عن مصدق بن صدقه عن جعفربن محمد عن أبیه (علیهم السلام) قال: لا تسملوا علی الیهود و لا النصاری و لا علی الجوس و لا علی عبده الأوثان، و لا علی شراب الخمر، و لا علی صاحب الشطرنج و النرد، و لا علی الخنث، و لا علی الشاعر الذی یقذف الحصنات، و لا علی المصلی ا و ذلک أن المصلی لا یستطع أن یردالسلام، لأن التسلیم من المسلم تطوع، و الرد فریضه، و لا علی آکل الربا، و لا علی رجل جالس علی غائط، و لا علی الذی فی الحمام، و لا علی الفاسق المعلن بنفسه.
ابن صدقه از امام صادق و او از پدرش (علیهما السلام) روایت کرده که فرمود: به اشخاص زیر سلام نکنید: نصاری، مجوس، بت پرست، شرابخوار، شطرنج و نردباز، مخنث (مرد زن صفت)، شاعر هرزه و فحاش، کسی که در حال نماز است، - زیرا نمی تواند جواب سلام بدهد، چون که سلام کردن مسلمان مستحب است و جواب آن واجب - ربا خوار، کسی که در حال تخلی (دستشویی) است، کسی که در حمام است، و فاسقی که علنی و بی پرده گناه می کند.

باب بیست و نهم: استحباب دوستی کردن با مردم

1 - عن أبی بصیر، عن أبی جعفر (علیه السلام) قال: ان أعرابیا من بنی تمیم أتی النبی (صلی الله علیه و آله و سلم) و سلم فقال له: أوصنی، فکان مما أوصاه: تحبب الی الناس یحبوبک.
ابو بصیر از امام باقر (علیه السلام) نقل کرده که فرمود: بادیه نشینی از بنی تمیم خدمت رسول اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) و سلم رسید و عرض کرد: مرا توصیه و موعظه کن، حضرت ضمن موعظه هایش به او فرمود: با مردم دوستی کن تا تو را دوست بدارند.
2 - عن موسی بن بکر، عن أبی الحسن (علیه السلام) قال: التودد الی الناس نصف العقل.
موسی بن بکر از ابوالحسن (علیه السلام) نقل کرده که فرمود: دوستی با مردم نصف عقل است.
3 - و رواه ابن ادریس فی (آخر السرائر) نقلا من کتاب موسی بن بکر مثله، و زاد: و الرفق نصف المعیشه، و ما عال امروء فی اقتصاد.
ابن ادریس پس از نقل روایت فوق این قسمت را هم به آن اضافه کرده است: و مدارا نصف زندگی است، و انسان اگر اقتصاد و میانه روی را رعایت کند فقیر نخواهد شد.
4 - عن سلیمان بن داود بن زیاد التمیتی عن أبی عبدالله (علیه السلام) قال: قال الحسن بن علی (علیهما السلام) القریب من قربته الموده و ان بعد نسبه، و البعید من بعدته الموده و ان قرب نسبه لا شیی ء من ید الی جسد و ان الید تغل فتقطع، و تقطع فتحسم.
سلیمان بن داود از امام صادق (علیه السلام) و او از امام حسن (علیه السلام) روایت کرده که فرمود: نزدیک، کسی است که دوستی و مودت او را به انسان نزدیک کند گرچه از حیث خویشاوندی از او دور باشد، و دور کسی است که از جهت دوستی دور باشد اگر چه از نظر خویشاوندی و نسبت نزدیک باشد، هیچ چیز مانند دست به جسد نزدیک نیست، ولی هرگاه دست خیانت کند قطع می شود و پس از قطع داغ می شود.
5. عن السکونی عن أبی عبدالله (علیه السلام) قال: قال رسول الله التودد الی الناس نصف العقل.
سکونی از امام صادق (علیه السلام) و او از رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) نقل کرده که فرمود: دوستی با مردم نصف عقل است.