فهرست کتاب


آداب معاشرت با مردم در سیره و سخن پیشوایان ترجمه کتاب العشرة وسایل الشیعه

شیخ حر عاملی ترجمه:محمد علی مقدس

باب هجدهم: کراهت همنشینی با فرومایگان و مال اندوزان و گفتگو با زنان

1 - عن المحاربی، عن أبی عبدالله عن آبائه: قال: قال رسول الله (صلی الله علیه و آله و سلم) و سلم: ثلاثه مجالستهم تمیت القلب: الجلوس مع الأنذال، و الحدیث مع النساء، و الجلوس مع الأغنیاء.
محاربی از امام صادق و او از پدرانش (علیهم السلام) از رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) و سلم روایت کرده فرمود: نشست و برخاست با سه دسته انسان را دل مرده می کند: همنشینی با دونان، گفتگو با زنان و همنشینی با ثروتمندان.
2 - عن عبدالله بن سلیمان، عن أبی جعفر الباقر (علیه السلام) أنه قال لرجل: یا فلان لا تجالس الأغنیاء فان یجالسهم و هو یری أن لله علیه نعمه فما یقوم حتی یری أن لیس لله علیه نعمه.
عبدالله بن سلیمان گوید: امام باقر (علیه السلام) به مردی فرمود: فلانی! با اغنیاء نشست و برخاست مکن زیرا بنده وقتی با آنها معاشرت می کند و نعمت های الهی را که به او داده شده می بیند، هنوز از جای خود برنخواسته که گمان می کند خدا به خودش نعمتی عطل نکرده است (و نعمت های خدا را نادیده و ناسپاسی می کند)

باب نوزدهم: کراهت دخول در جایگاه تهمت

1 - عن السکونی عن أبی عبدالله (علیه السلام) قال: قال أمیرالمؤمنین ع: من عرض نفسه للتهمه فلا یلومن من أساء به الظن، و من کتم سره کانت الخیره فی یده.
سکونی از امام صادق (علیه السلام) و امیرالمؤمنین (علیه السلام) نقل می کند که فرمود: که خود را در معرض تهمت قرار دهد کسی را که به او سوء ظن پیدا می کند نباید ملامت و سرزنش نماید (بلکه خود را سرزنش کند) و هر کس سر خود را پوشید، اختیار به دست خود اوست.
2 - عن الحسین بن یزید، عن الصادق جعفر بن محمد (علیهما السلام) قال: من دخل موضعا من مواضع التهمه فاتهم فلا یلومن الا نفسه.
حسین بن یزید از امام جعفر صادق (علیه السلام) روایت کرده که فرمود: کسی که در جایگاه تهمت وترد شود و متهم گردد، کسی جز خود را ملامت نکند.
3 - عن أبی الجارود، عن أبی جعفر، عن أبیه، عن جده قال: قال أمیرالمؤمنین (علیه السلام): من وقف بنفسه موقف التهمه فلا یلومن من أساء به الظن الحدیث.
اما باقر از پدرش از جدش امیرالمؤمنین (علیهم السلام) حدیث کرده که فرمود: کسی که خود را در معرض تهمت قرار دهد، هر کس به او بدگمان شد را نباید ملامت کند...
4 - عن الفجیع العقیلی فی (وصیه أمیرالمؤمنین (علیه السلام) لولده الحسن (علیه السلام)) انه قال فیها: و ایاک و مواطن التهمه، و المجلس المظون به السوء، فان قرین السوء یغر جلیسه.
فجیع عقیلی گوید م در وصیت امیرالمؤمنین (علیه السلام) به فرزندش حسن آمده است: و از جایگاه های تهمت و مجلسی که به آن سوء طن برده شود بپرهیز که رفیق بد، رفیق خود را فریب می دهد.
5 - محمدبن ادریس فی (آخر السرائر) نقلا من جامع البزنطی قال قال: أبوالحسن (علیه السلام) قال: أبو عبدالله (علیه السلام): اتقو مواقف الریب، و لا یقفن أحدکم مع أمه فی الطریق فانه لیس کل أحد یعرفها.
بزنطی از امام رضا (علیه السلام) و او از امام صادق (علیه السلام) نقل می کند که فرمود: از مکان های مورد شبهه و مشکوک دوری کنید، و با مادر خود و در کنار او راه نروید، زیرا که همه او را نمی شناسند (و ممکن است شما را متهم کنند).
6 - محمدبن الحسین الرضی فی (نهج البلاغه) عن أمیرالمؤمنین (علیه السلام) انه قال: من وضع نفسه موتضع التهمه فلا یلومن من أساء به الظن.
در نهج البلاغه از امیرالمؤمنین (علیه السلام) آمده که فرمود: کسی که خود را در معرض تهمت قرار داد نباید شخصی را که به او بدگمان می شود سرزنش کند.
7 - قال: قال (علیه السلام): من سل سیف البغی قتل به، و من کابد الأمور عطب، و من اقتحم اللجج غرق، و من دخل السوء اتهم.
و باز از آن حضرت است که فرمود: هرکس شمشیر ظلم را از نیام بیرون کشد، با همان شمشیر کشته خواهد شد، و هر که در امور از در مکر و حیله در آید، هلاک گردد، و آن که خود را در دهان امواج بیاندازد، غرق خواهد شد، و هر آن کس که در اماکن ناشایست قرار گذارد مورد اتهام قرار خواهد گرفت.

باب بیستم: استحباب مراقبت از زیرکی مؤمن

1 - عن محمدبن أبی جعفر (علیه السلام) فی قول الله تبارک و تعالی: ان فی ذلک لایات للمتوسمین قال: هم الأئمه: قال رسول الله (صلی الله علیه و آله و سلم) و سلم: اتقوا فراسه المؤمن فانه ینظر بنور الله فی قوله: ان فی ذلک لایات للمتوسمین.
محمدبن مسلم از امام باقر (علیه السلام) در تفسیر آیه شریفه ان فی ذلک لایات للمتوسمین: (که در سوره حجر پس از شرح داستان و هلاکت قوم لوط می فرماید: در این داستان نشانه هایی است برای افراد هوشمند و با دقت) فرمود: مراد از افراد هوشمند ائمه (علیهم السلام) می باشند، رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) و سلم فرمود: از هوش و فراست و ذکاوت مؤمن بترسید، چه او با نور خدا می نگرد، آنجا که خدا فرموده: ان فی ذلک لایات للمتوسمین.
2 - عن سلیمان الجعفری قال: کنا أبی الحسن (علیه السلام) فقال: اتق فراسه المؤمن فانه ینظر بنورالله الحدیث.
سلیمان جعفری گفته: ما خدمت ابوالحسن (علیه السلام) بودیم که فرمود: از فراست و زیرکی مومن بترس که او با نور الهی می نگرد...
3 - محمدبن الحسین الرضی فی (نهج البلاغه) عن أمیرالمؤمنین (علیه السلام) قال: اتقو ظن المؤمنین فان الله جعل الحق علی ألسنتهم.
در نهج البلاغه آمده است که امیرالمؤمنین (علیه السلام) فرمود: از ظن و گمان مومنی بترسید که خداوند حق را بر زبان آنا قرار داده است.