فهرست کتاب


آداب معاشرت با مردم در سیره و سخن پیشوایان ترجمه کتاب العشرة وسایل الشیعه

شیخ حر عاملی ترجمه:محمد علی مقدس

باب سوم: کیفیت معاشرت با برادران دینی

1. عن یونس بن عبد الرحمن، عن أبی جعفر الثانی (علیه السلام) قال: قام الی امیرالمومنین (علیه السلام) رجل بالبصرة فقال: أخبرنا عن الخوان، فقال: الاخوان صنفان اخوان الثقة و اخوان المکاشرة، فأما اخوان الثقد فهم کالکف و الجناح و الأهل و المال، فاذا کنت من أخیک علی ثقد فابذل له مالک و یدک، و صاف من صافاه، و عاد عاداه و اکتم سره و أعنه و أظهر منه الحسن، و اعلم أیها السائل أنهم أعز من الکبریت الأحمر، و أما اخوان المکاشرة فانک تصیب منهم لذتک، فلا تقطعن ذلک منهم، و لا تطلبن ما وراء ذلک من ضمیرهم، و ابذل لهم ما بذلوا لک من طلاقة الوجه و حلاوة اللسان.
یونس بن عبدالرحمن از ابو جعفر ثانی (امام جواد علیه السلام) روایت کرده که فرمود: در بصره مردی در حضور امیرالمومنین (علیه السلام) بخاست و عرض کرد: درباره برادران برایمان سخنی بفرما: حضرت فرمود: برادران (دوستان) دو دسته اند: اخوان الثقه (دوستان مطمئن و صمیمی) و اخوان المکاشره (دوستان ظاهری)
دسته اول ماننددست و بال و اهل و مال می باشند، بنابراین اگر برادری مورد وثوق تو است، از بذل ما و نیرویت در راه او دریغ ننما، با دوستانش دوست و با دشمنانش دشمن باش، اسرارش را حفظ و او را یاری و خوبیهایش را اظهار کن، و بدان که پرسشگر که این دوستان از کبریت احمر کمیاب ترند.
و اما دسته دوم (اخوان المکاشره) تو لذت خویش را از آنان برمی گیری پس آن را از ایشان دریغ مدار و آنها را بهره مند ساز و بیش از این هم از آنان مخواه و با درونشان کاری نداشته باش و همانگونه که آنها با خوشروئی و شیزین زبانی با تو برخورد می کنند، تو نیز با آنها اینچنین باش.

باب چهارم: جا باز کردن در مجلس برای دیگران مخصوصا در تابستان... و کمک به نیازمندان و ضعفاء

1 - عن ابن أبی عمیر، عمن ذکره، عن أبی عبدالله (علیه السلام) فی قول الله عزوجل: انا نزاک من المحسنین قال: کان یوسع المجلس و یستقرض للمحتاج، و یعین الضعیف.
از امام صادق (علیه السلام) راجع به گفتار خداوند در قرآن: انا نزاک للمحسنین که درباره حضرت یوسف می فرماید: ما تورا از نیکوکاران می بینیم سؤال شد که تفسیرش چیست؟ فرمود: حضرت یوسف در مجلس توسعه می داد و جا برای واردین باز می کرد، و به نیازمندان وام می داد، و به ضعفا کمک می نمود.
2 - عن السکونی، عن أبی عبدالله (علیه السلام) قال: قال رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم ینبغی للجلساء فی الصیف أن یکون بین کل اثنین مقدار عظم الذراع لثلا یشق بعضهم علی بعض.
سکونی از امام صادق (علیه السلام) روایت کرده که فرمود: پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) و سلم فرمود: سزاوار است کسانی که در مجلسی نشسته اند در فصل تابستان طوری بنشینند که بین دو نفر به مقدار استخوان ذارع (قلم دست) فاصله باشد تا در زحمت نباشند.

باب پنجم: نام بردن از افراد و تعظیم و خیرخواهی دوستان

1 - عن معمر بن خلاد، عن أبی الحسن (علیه السلام) قال: اذا کان الرجل حاضرا فکنه و ان اذا کان غائبا فسمه.
معمربن خلاد از حضرت ابوالحسن (امام رضا (علیه السلام)) نقل می کند که فرمود: اگر در حضور کسی خواستی او را نام ببری با کینه(1) نام ببر و اگر غیاب اوست به نام او را یاد کن.
2 - العلاء بن الفضیل عن أبی عبدالله (علیه السلام) قال: کان أبو جعفر (علیه السلام) یقول: عظموا أصحابکم و وقروهم، و لا یتهجم بعضکم علی بعض، و لا تضاروا و لا تحاسدوا، و ایاکم و البخل و کونوا عبادالله المخلصین.
علاء بن فضیل از امام صادق (علیه السلام) نقل کرده که فرمود: امام باقر می فرمود: دوستان خود را تعظیم کرده محترم بدارید و به یکدیگر پرخاش نکنید و ضرر نرسانید و حسادت نورزید، از بخل بر حذر بوده و بنده مخلص خدا باشید.