فهرست کتاب


شخصیت زن از دیدگاه قرآن

هادی دوست محمدی

مریم ع سمبل زن در قرآن

فسلفه ها و مکتبهای مادی نمی توانند پیرامون ارزشها و ضد ارزشهای زن بحث و گفتگو کنند. همچنانکه نمی توانند در مورد ارزشهای مرد هم سخن بگوید و اگر بگویند، یا تناقض است و یا نیرنگی، فریبی و شعاری بیش نیست.
متفکرین مادی، در شرق و غرب، سالهای متمادی است که انسان را از شرافت و کمال انسانی منخلع ساخته و او را تا حد بهائم و حیوانات تنزل داده و بدتر از آن تا حد ماشین سقوط داده اند.
هنگامی که روح و نفس انسانی و اصالت آن از سوی مادیون انکار گشته و هدف و غایتی برای آفرینش قائل نشده اند، طبیعی است که انسانیت و شرافت و کرامت انسانی چیزی تخیلی شمرده شود و در نتیجه، ارزش ها و ضدارزشها، اخلاق و فضیلت، هیچ و پوچ تلقی گردد و بالاخره حیات و زندگی انسانی، نیز مانند حیات و زندگی سایر حیوانات تلقی گردد و هر زشتی و خیانتی در جهان نیز منطقی جلوه نماید، همانند حیات و زندگی وحوش در جنگل!
گرچه در اعلامیه حقوق بشر مطالب ارزنده ای در مورد انسان و از جمله درباره زن، درج شده است ولی چنانچه نخست پیرامون تفسیر انسان و انسانیت تجدید نظر نکنند، می گوئیم این اعلامیه نیز شعار است و تناقض.
زیرا چنانچه نفس و روح، اصالت نداشته باشند و محرک اصلی در همه امور اقتصاد یا غریزه جنسی شمرده و نیک و بد را مفاهیمی نسبی یا اعتباری بدانند چگونه می توان از حیثیت و شرافت انسانی، از آزادی و حقوق بشر، پاکی و امانت، اخلاق و بالاخره از ارزشها دم زد؟
متأسفانه متفکرین مادی حاکم بر فرهنگ غرب، هرگاه از حقوق، اخلاق، آزادی و...دم می زنند، جز دام و نیرنگ و اخلاق انتفاعی نمی تواند باشد و همچنانکه در بخشهای گذشته نیز خاطرنشان ساختیم با اینگونه نیرنگها، توانسته اند زن را به بردگی و اسارت جدیدی بکشانند و وی را وسیله ای برای نیل به منافع گوناگون خود قرار دهند.

از ارزشهای زن در قرآن

حضرت مریم ع سمبل بانوان مسلمان و الگو و اسوه ای برای بانوان جهان می باشد، او تنها بانوئی است، که نامش در قرآن در حدود بیست و چند سوره و در سی و چند مورد، برده شده و آیت و نشانه خدا معرفی گشته است.(110)
قرآن در موارد مختلف به چند صفت از صفات آن حضرت اشاره می کند:

1- عبادت، عروج یک انسان

از آنجا که انسان استعداد دارد که به مقام قرب نائل گردد و چون دارای روح و نفس الهی نیز هست، می تواند از علم و قدرت الهی برخوردار شود و راه وصول به این موقعیت، عبودیت، و با دیده دل معبود و معشوق خدا را دیدن و تسلیم محض در مقابل او شدن و طبعاً عبادت می باشد و عبادت واقعی حق، عروج انسان به نزدیکی کمال نهائی است.
در مورد مریم ع می فرماید:
کلما دخل علیها زکریا لمحراب وجد عندها رزقاً یا مریم انا لک هذا؟ قالت هو من عند الله ان الله یرزق من یشاء بغیر حساب(111)
و هرگاه زکریا در محراب عبادتش مریم را ملاقات می کرد در کنار او رزق و روزی می یافت، گفت: ای مریم این روزی از کجا است؟ پاسخ داد از نزد خدا که خدا هر کسی را بخواهد بی حساب روزی او را می دهد.
این آیه مبارکه نشانگر این است که مریم ع همواره در محراب عبادت و در حال عروج الی الله، بوده است و تقرب او به خدای متعال به حدی بوده که با دخل و تصرف، در نظام آفرینش و ولایت تکوینی، روزیش می رسیده و نه با اسباب و مسببات عادی.
از تمام آیات قرآن، این حقیقت به دست می آید که ارزش واقعی انسان خدائی شدن و به خدا رسیدن او است و همه انبیاء برای این آمده اند که در طی این مسیر، انسان را یاری نمایند و زن نیز می تواند به این موقعیت والا دست یابد.