فهرست کتاب


شخصیت زن از دیدگاه قرآن

هادی دوست محمدی

سمبل و الگوی زن با شخصیت

در بیان قرآن علاوه بر همه فضائل و ارزشهائی که برای انسان ابراز شده و زن و مرد هر دو مشمول آنها هستند، به برخی از ارزشها تصریح کرده و زن والا و شایسته را با ارائه الگو معرفی نموده است:
و ضرب الله مثلا الذین آمنوا امرئة فرعون، اذقالت رب ابن لی عندک بیتاً فی الجنة و نجنی من فرعون و عمله و نجنی من لقوم الضالمین(108)
و خدای متعال برای کسانی که ایمان آوردند، همسر فرعون را مثل زده است، هنگامی که او گفت پروردگار برای من در جوار قرب خودت، در بهشت منزلی فراهم کن و مرا از فرعون و کردارش نجات بخش و از گروه ستمکارانم برهان.
در آیه به چندارزش توجه شده است:

1- ادراک کمال مطلق

از آنجا که کمال حقیقی هر موجود به فعلیت رسیدن همه امکانات و استعدادهای بالقوه او و وصول به آخرین موقعیتی است که وجود شی ء اقتضای آن را دارد می باشد در فرهنگ قرآن، انسان شایستگی دارد که به مقام قرب نائل گردد و آنچنان سعه وجودی بیابد که نوع وجودش از سنخ وجود الهی شود و هنگامی که تمام استعدادها و شایستگی هایش فعلیت یافت به آن درجه از کمال برسد که آئینه خدا نما گردد.
و بالاخره کمال حقیقی انسان، وصول به مقام قرب - نزد خدا- می باشد و کسی که این حقیقت را ادراک کرد، تمام اعمال، و حرکاتش، در مسیر قرب و همه کمالاتش مقدمه برای وصول به کمال نهائی خواهد بود.
همسر فرعون، اینچنین بانوئی معرفی شده است که او زنی متکامل و مقصد نهائی را ادراک کرده و در راه رسیدن به مقصد می کوشد و انسانی خداگونه گشته و طالب قرب است که می گوید: رب ابن لی عندک بیتاً خدایا در نزدت، قربت، جوارت منزلگاهی برایم فراهم کن.
این عالی ترین ارزش برای هر انسان است که زبان قرآن می فرماید یک زن با شخصیت دارای این ارزش است.

2- نفرت از ارزشهای پوچ و مادی

با اینکه او همسر مرد متمکن، ثروتمند و مقتدری است که تمام امکانات مادی را در اختیار دارد. اما چون طاغوت است در مقابل کمال مطلق قرار گرفته و خاری در مسیر حق می باشد، از او ابراز تنفر می کند و به کاخ نشینی نمی بالد و همسر شخصی مثل فرعون بودن را ارزش و موجب افتخار نمی داند، به علاوه او بانوی بزرگواری است که در کنار مردی مغرور، خودپرست و جبار مثل فرعون و در میان آن همه افراد تبهکار و بیدادگر، و جامعه ای منحط، ایمان خود را حفظ کرد و هرگز همرنگ جماعت فاسد و آلوده نگشته است. چون یکه و تنها بوده، مقهور جبر تاریخ نگشته است که خود تاریخ ساز شده و یک تنه در مقابل همه شیاطین و فشارهای روحی و جسمی مقاومت کرده است تا آنجا که با دیدگانی باز و اختیاری آگاهانه، شهادت را پذیرفته تا مسیر را کوتاهتر نماید و به مقصود خویش که همان قرب، عندلله و وصول به کمال مطلق است دست یابد، و می گوید: ونجنی من فرعون...!