فهرست کتاب


شخصیت زن از دیدگاه قرآن

هادی دوست محمدی

ارزشها و ضد ارزشهای زن

زن، در آفرینش، یکی از مظاهر و جلوه های جمال و زیبائی حق است، زن گل شکوفای هستی و مظهر مهر و رحمت الهی است، از آنجا که انسان تجلی گاه صفات و اسماء خداوندی است در، در این جهت، زن پرتوی از فروغ جمال او و نشانگر الفت و شفقت و وداد و محبت است.
با اینکه زن، یکی از دو رکن اساسی انسان در هستی و مادر همه زیبائیها در زندگی است، مع الاسف، در رشد فرهنگ استعماری و پیشرفتهای منهای انسانیت و معنویت علم و تکنولوژی، زن را از مقام والا و شامخ خویش ساقط کرده و وی را به نوعی جدید، به اسارت و بردگی کشانده اند. و در این بیداد و ستم، کار را به جائی رسانده اند که زن به این اسارت تن در داده و زشت تر از آن، اسارت را به جای آزادی پذیرفته است!
زن معاصر مخصوصاً در کشورهای به اصطلاح پیشرفته ولی از معنویت و انسانیت جدا گشته وسیله سود جوئی سودا گران و ابزار تولید و مصرف برای سرمایه داران شده است.
فرهنگ های مادی، در فریب زن به قدری پیشرفته اند که معمولاً زنها به ویژه زنهای به اصطلاح اشرافی به شخصیت کاذب خویش قانع شده و ضد ارزشها را برای خویش ارزش تلقی می کنند به قدری کودکانه می اندیشند که مانند اطفال غیر ممیز و نابالغ، از داشتن یک اسباب بازی و یک وسیله مد شده، شاد می گردند و از دست دادن یا محروم بودن از یک مد زندگی برایشان تلخ گشته عزا می گیرد. سودا گران و شهوترانان، آزادی را به گونه ای برای زن در جامعه مادی تفسیر کرده اند که بی بندوباری و وسیله عیاشی شدن را به نام آزادی پذیرفته و مانند دلقکهائی که خود را فدای قهقهه های تماشاچیان خودپرست می کنند، خویشتن را در اختیار مرد نمایان حیوان منش قرار داده است!
ارزش و شخصیت خویش را بیشتر به زرق و برق مادی، دکور، لباس، و چگونگی میز و مبل و ماشین و... می دانند و هر جا می نشینند و بر می خیزند، همواره اینگونه اشیاء را به رخ یکدیگر می کشند و مدام آنان که چیزی از این اشیاء دارند از وحشت از دست دادن آنها و آرزوی بهتر از آنها را داشتن و آنان که ندارند در حسرت آنها زندگی مذلتباری را ادامه می دهند!
و بالاخره درد دلها و سخن در این باره بسیار است، زن در فرهنگهای مادی، مبدل به ابزار تولید و مصرف گشته و وسیله سوء استفاده سودجویان و شهوترانان قرار گرفته است.

ارزشهای زن، در فرهنگ قرآن

در فرهنگ قرآن، زن مانند مرد، مورد خطاب وحی می باشد و هر ارزش که برای مرد ارزش و عمل تکامل و رشد او است، برای زن نیز ارزش و وسیله تعالی و تکامل می باشد، جز در موارد استثنائی که به واسطه تفاوتهای خاص و ویژگیهائی که دارند(106) به تناسب هر کدام وظیفه یا ارزش خاص قائل شده است مثلاً اگر مجاهده و پیکار در میدان های جنگ در راه خدا برای مردان وظیفه و ارزش است برای حفظ شخصیت وجودی زن و ظرافت و لطافت خاصی که دارد، این کار وظیفه او شمرده نشده و در مقابل، تمام ارزش این وظیفه، در قبال اداره منزل و خوب شوهرداری کردن وی به او داده شده است.(107)

سمبل و الگوی زن با شخصیت

در بیان قرآن علاوه بر همه فضائل و ارزشهائی که برای انسان ابراز شده و زن و مرد هر دو مشمول آنها هستند، به برخی از ارزشها تصریح کرده و زن والا و شایسته را با ارائه الگو معرفی نموده است:
و ضرب الله مثلا الذین آمنوا امرئة فرعون، اذقالت رب ابن لی عندک بیتاً فی الجنة و نجنی من فرعون و عمله و نجنی من لقوم الضالمین(108)
و خدای متعال برای کسانی که ایمان آوردند، همسر فرعون را مثل زده است، هنگامی که او گفت پروردگار برای من در جوار قرب خودت، در بهشت منزلی فراهم کن و مرا از فرعون و کردارش نجات بخش و از گروه ستمکارانم برهان.
در آیه به چندارزش توجه شده است: