فهرست کتاب


شخصیت زن از دیدگاه قرآن

هادی دوست محمدی

چه کسی سرپرست و ناظم باشد؟

با توجه به گفته های بالا و تفاوتهائی که در میان زن و مرد هست، قرآن مجید، مرد را قیم و سرپرست زن قرار داده و او را مسئول دفاع از وجود زن و حافظ مصالح او معرفی کرده است. و می فرماید:
الرجال قوامون علی النساء(98)
مردان، قیم و سرپرست زنان هستند.
برخی از غرب زدگان یا کج اندیشان، این مطلب را نوعی توهین به مقام زن معرفی کرده اند. در صورتی که وجدانشان آن را پذیرفته و دلیلی خردپسند بر مدعای خویش ندارند.
بدیهی است که کانون خانواده، یک واحد کوچک اجتماعی است و این واحد نیز مانند خود اجتماع، نیاز به رهبر، مدیر، سرپرست و رئیس دارد، اکنون چه کسی این مسئولیت را به عهده داشته باشد؟
در میان عقلا مخصوصاً در زمان ما، حتی هیئتهای دو نفره ای که مسئولیتی می یابند یکی از آنان رئیس و دیگری معاون یا عضو می گردد وگرنه کار به هرج و مرج و بی نظمی کشیده می شود.
در خانواده نیز یک نفر باید عنوان بزرگ و سر پرست را داشته باشد. قرآن مجید، طبق طبیعت مردانگی مرد و خشونت خاص او و طبیعت ظریفانه زن، و نیازهای روحی و جسمی وی، مرد را مسئول این امر قرار داده است که آفرینش و طبیعت نیز همین را ایجاب می کند.

ترجیح خرد و عقل بر احساسات

قرآن، همواره لطائف عاطفی و احساسی را مورد عنایت و توجه قرار داده و طریق گوناگونی را برای رشد عواطف انسانی ارائه داده است و آئین اسلام آئین مهر و محبت معرفی شده و پیامبر اسلام ص بی محبت را دوزخی و نامسلمان معرفی نموده است.
قرآن، محبت و رحمت را از صفات مسلمانان معرفی کرده(99) و زندگی زناشوئی را با آرامش و مودت و رحمت پایه گذاری کرده(100) و آنچه را که مخصوصاً در کانون خانواده موجب گرمی و حرارت و محبت گردد سفارش و تجویز نموده است.(101)
در عین حال همیشه خرد و عقل را بر عواطف و احساسات، ترجیع داده و آنچه را که بر تعقل، اندیشه و خرد انسان لطمه بزند، محکوم و ممنوع نموده است مانند منع مشروبات الکلی و مواد مخدر و افراط در پیروی از هواهای نفسانی و... و عواطف و احساسات را هم به وسیله عقل و خرد، تعدیل و متعادل نموده است.
به همین جهت در موضوع پرستی در کانون خانواده فرموده است: الرجال قوامون علی النساء و جانب عقل را گرفته است.
بی تردید همچنانکه در بخشهای پیش یادآوری شدیم، مرد، جنبه عقلانی قوی تری دارد و زن جنبه عاطفی و احساسی نیرومندتر.
پس باید آن که جنبه عقلانیش قویتر است مسئولیت قیمومیت و سر پرستی را به عهده بگیرد.

ترجیح تفکر و اندیشه

قرآن در موارد مختلف به اهمیت اندیشه و تفکر توجه عمیق داشته در فرهنگ اسلام یکی از بزرگترین و بهترین وسایل وصول به قرب و تکامل، تفکر و اندیشیدن معرفی شده است و بی تردید این حالت، نتیجه و ثمره عقل و خرد انسان می باشد، و در مقایسه زن و مرد این حقیقت غیر قابل انکار است که مرد عقلانی تر و زن عاطفی و احساسی تر است. و شاید مراد از: بما فضل الله بضهم علی بعضی را ادامه آیه شریفه: الرجال قوامون علی النساء این باشد. یعنی مردان بر زنان قیم و سرپرست هستند و به واسطه آن چه که خدا بعضی از آنان را بر برخی دیگر برتری داده است.