فهرست کتاب


شخصیت زن از دیدگاه قرآن

هادی دوست محمدی

آفرینش انسان

از دیدگاه قرآن، انسان که یکی از جهانیان و عضو شاخص جهان می باشد، به همین منوال بوده و به زیباترین صورت آفریده شده و آنچه که لازمه وجودی او بوده است خدای متعال به او داده و ارزانی داشته است.
لقد خلقنا الانسان فی احسن تقویم(81)
در حقیقت ما انسان را در نیکوترین قوام آفریده ایم.
انسان در فرهنگ قرآن خلیفه الله است و تجلی اسماء و صفات الهی در جهان می باشد.
انی جاعل فی الارض خلیفه(82)
ما انسان را در زمین خلیفه خود قرار دادیم.
انسان پرتو و شعاعی از وجود مطلق و از نشأت گرفته و به سوی او در حرکت است.
انا الله و انا الیه راجعون. خدای متعال انسان را چه زن و چه مرد به زیباترین و بهترین صورت به تصویر کشیده است و نقصی در آفرینش آنها نیست. و صورکم فاحسن صورکم(83)
بنابراین صحبت از تساوی و تفاوت زن و مرد، صحبتی است نا آگاهانه و مقایسه این دو حاکی از عدم درک صحیح از جهان آفرینش و نظام خلقت است که آنچه را که خدای جمیل آفریده است، زیبائی است و جمال، و تساوی تفاوت لازمه آفرینش آنها و هر دو زیبا هستند.

زیبائی و تکامل به تفاوتها بستگی دارد

شکوفه، گل و شاخه را در نظر بگیرید شاخه جمسی نسبتاً خشن و ستبر دارد ولی گل و شکوفه از ظرافت و نرمش ویژه ای برخوردار است. زیبائی، خود آرائی و خودنمائی گل چشمگیر و استحکام و توانمندی شاخه غیر قابل انکار است، اگر شاخه چنین نباشد، گل پشتوانه محکم و جایگاه مستحکمی برای خودنمائی نخواهد داشت و اگر گل چنان نمی بود، شاخه قادر به ابراز وجود و امید به آینده و میوه و ثمر نداشت، گل نشانگر زندگی و حیات درخت و شاخه است و شاخه و درخت پشتیبان و نگهدارنده گل.
در اینجا صحبت از تساوی یا تفاوت بی معنی است و بکوشیم که شاخه و گل را مساوی معرفی کنیم غیر علاقلانه است زیبائی شاخه و گل و همین است که هستند و نظام خلقت به بهترین وجه آنها را تنظیم نموده است.
اصولاً همیشه مساوات، مساوی با حق و عدل نیست و تفاوت نیز همواره ظلم و ستم نمی باشد در اینجا اگر شاخه و گل یکسان و مساوی بودند، خلاف عدالت بود و اگر تفاوت نداشتند بی عدالتی می بود.
نظام حکیمانه طبیعت برای گیاهان کوهستان، کرکهای خاص و ضخامت ویژه ای را قرار داده است تا بتواند از کمی آب و باران استفاده نموده با زندگی سخت و خشن کوهستان بسازند ولی گیاهانی در کنار جویها و جویبارها روئیده اند. بسیار لطیف و در مقابل نور خورشید و باد و طوفان کم مقاومت هستند، اکنون اگر بخواهیم طبق قانون مساوات بگوئیم چرا گیاهان لب جوی بیش از گیاهان کوه از آب برخوردار شوند ما اینها را نیز به کوهستان ببریم و در کنار گیاهان کوه بنشانیم تا مساوات اجرا گردد یا برعکس، سخنی است غیر عادلانه و غیر عاقلانه و اینجا مساوات نشانگر عدالت و حق نیست، بلکه قطعاً ظلم و تجاوز به آنها خواهد بود.

زن و مرد مساویند

پیرامون زن و مرد، در نظام خلقت نیز چنین است. اصرار ورزیدن که اینان را مساوی مساوی یا متفاوت متفاوت بدانیم، کاری است بر خلاف طبیعت قدم براشتن، و اگر یک صورت آن را درست و به صلاح زن و دیگری را نادرست و به زیان او تلقی کنیم، از روی غرور و جهالت سخن گفتن است.
بی تردید، زن و مرد، در بسیاری از جهات مانند جنبه های وجودی و حیات تدبیر امور و شئون زندگی و آنچه که عامل قوام حیات انسانی است مساویند و هیچگونه تفاوتی ندارند و قرآن مجید می فرماید:
... انی الا اضیع عمل عامل منکم من ذکر او انثی، بعضکم من بعض(84)
من کار و عمل هیچ کار کننده و عاملی از شما چه زن و چه مرد را ضایع نمی سازم که برخی از شما از برخی دیگر هستند تفاوتی در سنخ وجود ندارید.
و خطاب به انسان می فرماید:
الذی خلقک فسویک فعدللک(85)
خدائی که تو را آفرید و به بهترین وجه کمال بیاراست و معتدل و موزونت ساخت.
این خطاب به نوع انسان است و در نوع انسان بودن هم در فرهنگ قرآن، زن و مرد یکی هستند و این آیه آفرینش و خلقت هر دو را، آفرینشی زیبا و موزون و معتدل معرفی کرده است.