فهرست کتاب


شخصیت زن از دیدگاه قرآن

هادی دوست محمدی

نتیجه بررسیهای تاریخ زن

از آنجا که نقل تحلیلی و تحقیقی تاریخ مظلومیت زن در مقالات معدود ممکن نیست می توان نتیجه و خلاصه را چنین ترسم کرد:
1- زن را موجودی هم افق با حیوان یا انسان ضعیف و پستی می شمردند که اگر حرکتی در زندگی به دست بیاورد و از قید تبعیت آزاد شود، از فساد و شرش نمی توان ایمن بود...
2- زن از پیکره اجتماع خارج دانسته و تنها وزنی که برای او قائل بودند، این بود که او از شرایط مورد نیاز اجتماع می دانستند مانند مسکنی که بصورت سر پوشی از آن استفاده می شود.
یا او را مانند اسیر دستگیر شده ای می شمردند که از مستملکات دسته پیروز و غالب به شمار می رود و باید از کارش استفاده برد و از مکرش بر حذر بود.
3- زن را از عموم حقوق که ممکن بود از آنها منتفع شود، محروم می داشتند مگر به گونه ای که نفع آن به مردانی که بر او قیومیت داشتند، برسد و به سود آنان تمام شود.
4- اساس رفتارشان با زن، رابطه غالبیت قوی و مغلوبیت ضعیف و به عبارت دیگر غریزه استخدام بود، این در میان مردم غیر متمدن، و اما ملل متمدن علاوه بر اینها زن را انسان ضعیف الخلقه ای می دانستند که نمی تواند در زندگی مستقل باشد، و از شرش نمی توان در امان بود و در بعضی از طوائف این روشها نظریات با هم مخلوط شده بود.(25)
کوتاه سخن اینکه اصولاً برای زن ارزش انسانی قائل نبودند تا چه رسد که وی را قابل تکریم و احترام بدانند و به او محبت کنند یا از او محبت بجویند. زن و مرد، مکمل وجود یکدیگرند.
علیرغم همه این اهانتها و ستمها قرآن مجید، علاوه بر اینکه تصریح کرده است که زن و مرد از جان هم و از یک جنس آفریده شده، مکمل وجود یکدیگرند و هر یک بدون دیگری وجودی ناقص است(26) با شیواترین و لطیفترین بیان، علقه، و ارتباط روحی این زوج را تبیین کرده آنان را زوج آرامش بخش معرفی می کند:
و من آیاته ان خلق لکم من انفسکم ازواجاً لتسکنوا الیها(27)
و از نشانه های او خدا این است که برای شما از جنس و جان خودتان جفت آفرید تا در بر او آرامش یافته با هم انس بگیرید.
و جعل بینکم مودة و رحمة ان فی ذالک لایات لقوم یتفکرون(28)
و در میان شما دوستی، مودت، رأفت و مهربانی بر قرار کرد، در حقیقت در این امر، برای مردم اندیشمند، نشانه ها، دلایل و براهین علم و حکمت حق آشکار است.
و در جای دیگر به هر دو جهت تصریح می فرماید:
هو الذی خلقکم من نفس واحدة و جعل منها زوجها لیسکن الیها... (29)
او است خدائی که شما را از یک جنس و نفس و واحده ای آفرید و از همان جنس، برای او جفت مقرر کرد تا با وی انس بگیرد و آرامش دل بجوید.
همچنانکه در بخشهای قبل خاطر نشان ساختیم، زن و مرد، اجزاء وجودی یک پیکرده و وجود هستند، اگر مرد را چشم این وجود بدانیم، زن نیز چشم دیگر است و اگر زن را به منزله یک دست برای دست گیر در واحد بدن انسان، به حساب نیاوریم، به خاطر سرباز زدن از نظام الهی و سر پیچی از حرکت در مسیر رشد و کمال، مسئول و مورد مؤاخذه قرار خواهیم گرفت.

آیا زن عنصر گناه و شیطان کوچک است؟!

زن مورد لعن ابدی خدا قرار گرفته است، زیرا گناه از زن آغاز شد و به وسیله زن است که ما می میریم
گفته های بالا گوشه ای از بینش اعتقادی یهودیان درباره زن می باشد که وی را موجودی پست و سبب همه بدبختیها تلقی می کنند، و بر این عقیده اند که اولین کسی که میوه ممنوعه را خورد و مرتکب گناه شد، زن بود و سبب اخراج حضرت آدم ع نیز از بهشت، حضرت حوا علیه السلام بوده است.

زن مسئول گناهان

در مسیحیت نیز مانند یهودیان، زن را مسئول گناهکاری دانسته اند در سفر پیدایش جمله 11 و 12 چنین می خوانیم: زنی را که تو، به من دادی تا همراه من باشد، از میوه آن درخت به من داد و من آنرا خوردم.
بنابراین باعث سقوط آدم، حوا گردید و در حقیقت او مسئول گناههای بشر است و خدا ناگزیر شد تا تنها پسرش را به نام عیسی مسیح بفرستد تا به دار آویخته شود و با خون خودش گناهان بشر را که زن مسئول آن است، بشوید
هندوها، علاوه بر اینکه حتی حق حیات برای زن قائل نبوده و نیستند، معتقدند که این فقط روح گناهکار است که به صورت زن متولد می شود.(30)
از دیدگاه بودائیان نیز، طبق گفته مورخ معروف وسترمارک )WESTER MAR( همه زنها دامهای اغوا کننده و فریبنده شیطان هستند که برای مردها گسترده و نیروی فریبندگی در نهاد زنها با خطرناکترین شکل مجسم شده است به طوری که مردها را شیفته و فریفته خود می سازند و همین فریبندگی زنها است که فکر عالمی را کور می کند.
به هر حال این نظریه سخیف و نا آگاهانه در میان اقوام و ملل و به اصطلاح صاحبان ادیان، شایع گشت که شیطان یا مار حوا را فریفت و سپس حوا آدم را به گناه وادار ساخت!
ترتولین مقدس به زنها می گوید: آیا می دانید که هر یک از شما حوائی هستید؟ مجازات خدا بر جنس شما تا این زمان ادامه دارد، در این صورت شرارت با الضروره باید باقی باشد، شما زنها دروازه های شیطان هستید، شما کسانی هستید که از آن درخت ممنوع میوه چیدید، شما هستید که قانون الهی را شکسته اید، شما کسانی هستید که آدم را فریفته اند آنهم هنگامی که شیطان هنوز حمله نکرده بود، شما هستید که با آن سهولت، صورت خدا را در نهاد بشر، ضایع و فاسد کرده اید! بدبختی و مرگ، مربوط به شما است و حتی مرگ پسر خدا مربوط به شما است.(31)
با این بینش، بزگترین ستم ها را نسبت به زن، یکی از دو رکن اساسی جامعه بشری روا داشته اند و اساسی سایر اهانتها و ستمها را پی ریزی کرده اند و از این طریق، ضرب المثلها و آداب و رسوم غلطی را در میان جوامع مرسوم نموده اند تا آنجا که در بسیاری از نقاط جهان، خود زن به این تهمتها تن در داده و اینگونه به استضعاف کشیده شده است.