فهرست کتاب


معیارهای زندگی

محمود اکبری‏

معیار تملق

شکی نیست که ستایش نیک ها و تشویق خوبیها امری مطلوب و مقبول است اما نباید به اندازه ای باشد که سر از تملق در آورد.
حضرت علی علیه السلام در تعریف تملق فرمود:
الثناء باکثر من الاستحقاق ملق.(331)
ستایش بیش از اندازه تملق محسوب می شود.
بپرهیز از ستایش کسی به او صافی که در وی نیست زیرا رفتار او تو را تکذیب خواهد کرد(332) بنابراین حد و مرز ستایش پسندیده و معقول آن است که در مقام تعریف و توصیف عدالت را مراعات کرده و باید از زیاده روی و گزافه و بیهوده گویی پرهیز نمود.
و متملق آدمی است پست و فرومایه و دروغگو و خوش آمدگو به منظور پیش بردن کار خود و معمولاً چنین افرادی در محبت و دوستی صداقت ندارند تملق، آثار و پیامدهایی را به دنبال دارد که گاهی بلای جان ستایشگر و چاپلوس می شود و گاهی گریبانگیر ستایش شونده و در نهایت منشأ بروز بسیاری از نابسامانی های اخلاقی و اجتماعی است مانند دروغ، ریاکاری و خودپسندی و... را(333).

پسند خود یا مردم؟

هر چند انسان از حرف این و آن تاثیر می پذیرد ولی این تاثیر چیزی الزامی نیست می توان در مقابلش ایستاد اگر انسان خودش حرف و منطق داشته باشد و برای چگونه زیستن دارای معیار و ملاک باشد همان را اجرا می کند نه حرف این و آن را. این که آدم چهره و لباس و اخلاق و زندگی خویش را بر اساس پسند مردم و یا مد روز تنظیم کند و از معیارها تنها به خاطر حرف مردم چشم بپوشد نشانه ضعف اراده و بی شخصیتی است. انسانی که خود دارای قدرت تشخیص است چرا تابع حرف مردم و پیروپسند دیگران و در پی درخواست این و آن باشد مگر برای آنها زندگی می کند و یا آنها خرج او را می دهند.

فصل چهارم 4: معیارهای گوناگون