انتظار موعود فصلنامه علمی - تخصصی ویژه امام مهدی (عج) سال چهارم، شماره پانزدهم، بهار 1384

نویسنده : مرکز تخصصی مهدویت

دولت زمینه ساز

مسعود پور سید آقائی
قال رسول الله صلی الله علیه و آله: یخرج ناس من المشرق فیوطئون للمهدی یعنی سلطانه.(1)
عن امیرالمومنین (علیه السلام): ثم تخرج (رایة) من خراسان... یهزمون اصحاب السفیانی حتی ینزل بیت المقدس توطی ء للمهدی سلطانه.(2)
جامعه مهدوی، افق آینده انقلاب ماست و دولت ما، دولت زمینه ساز.
دولت زمینه ساز باید به لحاظ مبانی، رسالت، اهداف، راهبردها، سیاست ها، ساختار، کارگزاران و راهکارها، هم افق و هم سو با دولت کریمه مهدوی باشد و دکترین ظهور را اساس کار خود قرار دهد. استخراج تدوین این همه، کاری گروهی و بر عهده نخبگان حوزوی و دانشگاهی و برنامه ریزان راهبردی و استراتژیست های نظام است.
به عنوان پیش درآمدی بر این کار سترگ و ضروری نکاتی چند و نمونه ای عرضه می شود:
1. با توجه به اهداف و سیره امام (عج) و یاران او و دولت کریمه حضرت در عصر ظهور، می توان اهداف، راهبردها، سیاست ها و راهکارها را به دست آورد و در برخورد با حوادث و رخدادهای جهانی و تعارض ها و تزاحم های پیش آمده، با تکیه بر منابع غنی شیعه و اجتهاد پویای آن، اولویت ها را در نظر گرفت.
2. دولت زمینه ساز باید برای گسترش و تعمیق فرهنگ مهدوی در سطح داخلی و جهانی (کشورهای شیعی، اسلامی، غرب و خاور دور) برنامه ریزی کند و بداند که موفقیت هر یک در گرو دیگری است و بدون موفقیت یکی، موفقیت دیگری را نمی توان چشم داشت.
3. هم چنان که اشاره شد، اساس کار دولت زمینه ساز، دکترین ظهور است. که به آن و به اهداف فرهنگی، سیاسی، اجتماعی و اقتصادی حضرت، در شماره آینده خواهیم پرداخت (انشاء الله). در این جا به مناسبت فرا رسیدن ایام انتخابات، به برخی معیارها و شاخص های مدیران و کارگزاران دولت زمینه ساز می پردازیم:
1. بینش عمیق نسبت به حق تعالی و اطاعت او
رجال عرفوا الله حق معرفته و هم انصارالمهدی فی آخرالزمان؛(3)
مردانی که خدا را آن چنان که باید، شناخته اند، یاوران مهدی (عج) در آخر الزمان اند.
رجال کان قلوبهم زبرالحدید لا یشوبها شک فی ذات الله أشد من الحجر؛(4)
آنان مردانی اند که گویا دل هایشان پارهای آهن است و از سنگ سخت ترند و هیچ تردیدی در ذات خداوند ندارند.
فهم الذین وحدوا الله حق توحیده؛(5)
آنان به وحدانیت خداوند، آن چنان که حق وحدانیت اوست، اعتقاد دارند.
هم (اصحاب المهدی (عج) هم الذین قال الله فیهم (...یحبهم و یحبونه(6))؛(7)
یاران مهدی کسانی هستند که خداوند در وصف آنان چنین فرموده است:...خداوند دوستدار ایشان است و ایشان نیز دوستدار خداوندند.
مجدون فی طاعة الله؛(8)
در راه اطاعت خدا پر تلاش اند.
رجال الهیون؛(9)
آنان مردانی خدایی اند.
2. معرفت، محبت و اطاعت امام (علیه السلام)
القائلین بامامته؛(10)
معتقد به امامت او هستند.
یتمسحون بسرج الامام یطلبون بذلک البرکة؛(11)
برای تبرک بر زین اسب امام، دست می کشند.
هم اطوع من الامه لسیدها؛(12)
اطاعت آنان از امام، از فرمان برداری کنیز در برابر مولایش بیشتر است.
مجدون فی طاعته؛(13)
در راه اطاعت او، از هیچ کوششی دریغ نمی ورزند.
بهم ینصر الله امام الحق(14)؛
خداوند به وسیله ایشان، رهبر حق (مهدی (عج)) را یاری می کند.
ان الله تبارک و تعالی أعطاهم من العقول و الافهام و المعرفه ماصارت به الغیبه عندهم بمنزلة المشاهدة؛(15)
خداوند تبارک و تعالی آن قدر به آنان از عقل و فهم و بینش، ارزانی داشته که غیبت امام در نزد آنها به مانند مشاهده و دیدار اوست.
طوبی للصابرین فی غیبته، طوبی للمقیمین علی محجتهم؛(16)
خوشا به حال صابرین در غیبت مهدی (عج)، خوشا به حال آنان که بر راه اهل بیت ثابت قدم می مانند.
طوبی للصابرین فی غیبته، طوبی للمقیمین فی محبته؛(17)
خوشا به حال صابرین در غیبت او، خوشا به حال دوستداران او.
3. فنا در امام و آرمان های او
فأبذل نفسی و مالی و ولدی و أهلی و جمیع ما خولنی ربی بین یدیک التصرف بین أمرک و نهیک؛(18)
(مولای من!) جان، مال، فرزندان، خویشان و هر آنچه را خداوند بر من ارزانی داشته، به پیش گاهت نثار می کنم و همه را در اختیار امر و نهی تو می گذارم.
یحفون به و یقونه بأنفسهم فی الحروب و یکفونه ما یرید؛(19)
یاران مهدی (عج) او را در میان می گیرند و در جنگ ها با جان خویش از او حمایت و حفاظت می کنند و هر چه بخواهد از جان و دل انجام می دهند.
رحم الله من حبس نفسه علینا رحم الله عبدا احیا امرنا؛(20)
خدا رحمت کند کسی که خود را وقف ما کند، خدا رحمت کند کسی را که امر (ولایت) ما را زنده کند.
...الذین سلوا عن الاهل و الاولاد، و جفوا الوطن، و عطلوا الوثیر من المهاد، ورفضوا تجاراتهم، و أضروا بمعایشهم، و فقدوا فی أندیتهم بغیر غیبة عن مصرهم، و خالوا البعید ممن عاضدهم علی أمرهم، و قلوا القریب ممن صد عن و جهتهم، فائتلفوا بعد التدابر و التقاطع فی دهرهم، و قطعوا الأسباب المتصلة بعاجل حطام الدنیا؛(21)
...آنان (یاران مهدی (عج)) کسانی هستند که از خانواده و فرزندانشان دست کشیدند، و وطن را ترک کردند، و از بستر و خواب آرام گذشتند، و تجارت ها و بازرگانی خود را رها کردند، و به کسب و کار خویش ضرر و زیان وارد کردند، و بدون پنهان شدن از شهرشان در مجالس و محافل مهمشان پیدایشان نشد، و با افرادی که نسبتی نداشتند، برای کمک و یاری رساندن در کارشان، رابطه دوستی برقرار کردند، و نزدیکانی را که سد راهشان می شدند، کنار گذاشتن، و پس از آن همه اختلاف و دشمنی و قطع رابطه در روزگارشان، گروهی تشکیل دادند، و همه وسیله هایی را که به خار و خاشاک زود گذر دنیا بسته شده بود، از بیخ و بن برکردند.
اما انی لو أدرکت ذالک لأبقیت نفسی لصاحب هذا الامر؛(22)
آگاه باشید که اگر من در آن زمان حضور داشتم، وجودم را وقف صاحب این امر می کردم.
4. سجایای اخلاقی
سیره امام:
یشیر بالتقی و یعمل بالهدی؛(23)
تقوا را پیشه خود می سازد (دعوت به تقوا می کند) و با بصیرت و هدایت، گام بر می دارد.
یحذو فیها علی مثال الصالحین؛(24)
او به گونه نیکان رفتار می نماید.
الولی الناصح؛(25)
سرپرست خیر خواه.
اگر سیره امام چنین است، پس یاران او باید این چنین باشند.
سیره یاران:
...و انتخبت لذلک الوقت عبادا امتحنت قلوبهم للایمان و حشوتها بالورع و الاخلاص والیقین و التقوی و الخشوع و الصدق و الحلم و الصبر و الوقار و التقی و الزهد...؛(26)
...و برای این زمام (ظهور) بندگانی را برگزیدم که دل هاشان را به ایمان آزمودم و آنان را از ورع، اخلاص، یقین، پارسایی، خشوع، راستی، صبر، شکیبایی و وقار، پرهیز و زهد، سرشار کردم.
من سره أن یکون من اصحاب القائم فلینتظر ولیعمل بالورع و محاسن الاخلاق و هو منتظر؛(27)
هر کس می خواهد از یاوران حضرت قائم باشد، باید انتظار کشد، و در همین حال، خود را به تقوا و سجایای اخلاقی بیاراید.
فلعمل کل امرء منکم بما یقرب به من محبتنا؛(28)
هر یک از شما آن کاری را بکند که انجام آن او را به ما نزدیک می کند.
5. ساده زیست و مردمی
سیره امام:
و یشترط علی نفسه ان یمشی حیث یمشون و یلبس کما یلبسون و یرکب کنا یرکبون و یکون من حیث یریدون و یرضی بالقیل... و لایأخذ حاجبا و لابوابا؛(29)
او نیز در حق خود تعهد می کند که از راه آنان برود، جامه ای چون جامه آنان بپوشد، مرکبی چون مرکب آنان سوار شود، آن گونه که مردم می خواهند باشد و به کم قانع شود و برای خود دربان و نگهبان اختیار نکند.
لایضع حجرا علی حجر؛(30)
سنگی روی سنگ نگذارد (از متاع دنیا چیزی برنگیرد).
فوالله ما لباسه الا الغلیظ و لا طعامه الا الجشب؛(31)
به خدا سوگند که لباس او (مهدی (عج)) جز پوشاکی درشت، و خوراک او جز غذایی سخت و بی خورش، نیست.
صاحب هذا الامر یتردد بینهم و یمشی فی اسواقهم و یطأ فرشهم؛(32)
صاحب این امر در میان آنان راه می رود، در بازار هایشان گام بر می دارد و به خانه های آنان پا می گذارد.
سیره یاران:
انه یأخذ البیعة عن اصحابه أن لایکنزوا ذهبا و لا فضة و لا برا و لا شعیرا و یلبسون الخشن من الثیاب؛(33)
او از یارانش بیعت می گیرد که طلا و نقره ای نیندوزند و گندم و جویی ذخیره نکنند و لباس خشن بپوشند... .
امام صادق (علیه السلام) در بیان آیه ...و من کان یرید حرث الدنیا نؤته منها و ما له فی الاخرة من نصیب (34) ...و کسی که حاصل دنیا را می طلبد کمی از آن به او خواهیم داد اما در آخرت برایش هیچ بهره ای نخواهد بود. فرمود:
لیس له فی دولة الحق مع القائم نصیب؛(35)
در دولت حق حضرت قائم هیچ بهره ای نخواهد داشت.
6. عدالت خواهی
سیره امام:
یملاء الارض قسطا و عدلا کما ملئت ظلما و جورا؛(36)
زمین را پر از عدل و داد خواهد کرد، هم چنان که پر از ظلم و بیداد شده است.
فیریکم کیف عدل السیرة؛(37)
پس (مهدی عج) به شما نشان خواهد داد که روش عادلانه (در حکومت) چگونه است.
سیره یاران:
اللهم و املاء بهم کل افق من الافاق و قطر من الاقطار قسطا و عدلا و مرحمة و فضلا!؛(38)
بار الها! به وسیله ایشان (یاران مهدی عج) تمام افق های هستی و تمام گوشه ها و اقطار جهان را پر از داد و عدل و مهربانی و احسان خود گردان!
7. جهادگری و شهادت طلبی
یدعون بالشهادة و یتمنون أن یقتلوا فی سبیل الله؛(39)
برای شهادت دعا می کنند و آرزوی کشته شدن در راه خدا را دارند.
امام علی (علیه السلام) در تفسیر آیه یجاهدون فی سبیل الله(40) فرمود:
هم أصحاب القائم؛(41)
آنان یاران امام قائم اند.
وضعوا سیوفهم علی عواتقهم فیعطون ما شاؤوا؛(42)
(یاران حضرت) سلاح را بر شانه های خود می نهند و در نتیجه آنچه می خواستند، به ایشان داده شود.
ویجاهدون فی الله حق جهاده؛(43)
و در راه خدا به جهادی شایسته دست یازند.
8. شجاعت
کلهم لیوث قد خرجوا من غاباتهم لو أنهم هموا بازالة الجبال لأزالوها عن مواضعها؛(44)
همه شیرانی اند که از بیشه ها خارج شده اند و اگر اراده کنند، کوه ها را از جا بر می کنند.
جعلت قلوبهم کزبر الحدید؛(45)
دل هایشان، چون پاره های آهن شده است.
فان الرجل منهم یعطی قوة اربعین رجلا؛(46)
به هر کدامشان، نیروی چهل مرد داده شده است.
9. قاطعیت
امام امیرالمومنین (علیه السلام) در تفسیر آیه یا ایها الذین آمنوا من یرتد منکم عن دینه... لایخافون لومة لائم؛(47) ...آنان از سرزنش هیچ ملامت کننده ای هراس ندارند. فرمود:
هم اصحاب القائم؛(48)
آنان یاوران قائم اند.
10. ادای حقوق امام (عج)
و أعنا علی تأدیة حقوقه الیه؛(49)
خداوندا، ما را در ادای حقوق او یاری فرما!
انه من اتقی ربه... و أخرج مما علیه الی مستحقیه کان آمنا فی الفتنة المبطلة؛
همانا هر کس تقوای پروردگارش را پیشه کند...و از حقوق شرعیه (خمس و زکات) ای که بر عهده دارد، به مستحقان بپردازد، از فتنه های باطل کننده (دین و دنیا) در امان خواهد بود.
ان الرضا (علیه السلام) کان یأمر بالدعاء لصاحب الامر؛(50)
امام رضا (علیه السلام) همواره به دعا برای صاحب الامر، امر می فرمود.
قونا علی متابعته و اداء حقه؛(51)
ما را قدرت بر پیروی و ادای حق آن حضرت ارزانی بفرما!
و انتظر الفرج صباحا و مساء؛(52)
صبح و شام در انتظار فرج و ظهورش باش.
اکثروا الدعاء بتعجیل الفرج فان ذلک فرجکم؛(53)
برای تعجیل فرج بسیار دعا کنید، همانا این کار برای خودتان گشایش خواهد بود.
11. عشق به مردم و مستضعفان
سیره امام:
و هو اعظم حسبا و اکرم منصبا و أرحم بارعیة؛(54)
او از همه حسب اش بزرگتر و مقام اش گرامی تر و به مردم مهربان تر است.
رحیم بالمساکین؛(55)
بر بینوایان رؤوف و مهربان است.
وأشفق علیهم من آبائهم و امهاتهم؛(56)
او برای مردم از پدر و مادرشان مهربان تر است.
سیره یاران:
لیعن قویکم ضعیفکم و لیعطف غنیکم علی فقیر کم...و اذا کنتم کما اوصینا کم لم تعدوا الی غیره فمات منکم میت قبل ان یخرج قائمنا کان شهیدا؛(57)
توانگران به ضعفا و بیچارگان یاری رسانند و به فقرا و مستمندان عطوفت ورزند...و اگر چنین باشید که سفارش کردیم و قبل از قیام قائم مابعضی از شما از دنیا برود، شهید خواهد بود.
12. اهل تهجد و نماز شب
لهم فی اللیل أصوات کأصوات الثواکل حزنا من خشیة الله؛(58)
در دل شب، از خشیت خداوند، ناله هایی دارند مانند ناله مادران پسر مرده.
قوام باللیل صوام بالنهار؛(59)
شب ها را با عبادت به صبح می رسانند و روزها را با روزه به پایان می برند.
رجال لاینامون اللیل لهم دوی فی صلواتهم کدوی النحل یبیتون قیاما علی اطرافهم و یصبحون علی خیولهم؛(60)
مردان شب زنده داری که زمزمه نمازشان، مانند نغمه زنبوران کندو، به گوش می رسد. شب ها را با زنده داری سپری می کنند و بر فراز اسب ها، آن را به صبح می رسانند.
13. اعتقاد راسخ به فرهنگ مهدویت و زمینه سازی برای ظهور (بر اساس دکترین ظهور)
من مات ولم یعرف امام زمانه مات میتة جاهلیة؛(61)
کسی که بمیرد و امام زمان خود را نشناسد، به مرگ جاهلی مرده است.
من انکر القائم من ولدی فی زمان غیبته فمات فقد مات میتة جاهلیة؛(62)
کسی که قائم از فرزندان مرا در غیبتش تکذیب کند، به مرگ جاهلی مرده است.
من أنکر خروج المهدی فقد کفر بما أنزل علی محمد صلی الله علیه آله؛(63)
کسی که قیام مهدی را انکار کند، همانا به آنچه بر محمد صلی الله علیه و آله نازل شده، کافر شده است.
اللهم عرفنی حجتک فانک ان لم تعرفنی حجتک ضللت عن دینی...ولا تنسنا ذکره و انتظاره و الایمان به و قوة الیقین فی ظهوره و الدعاء له والصلاة علیه؛(64)
بارالها! حجتت را به من بشناسان، زیرا اگر او را به من نشناسانی، از دین ام گمراه می گردم...و از یاد ما مبر یاد او و انتظارش را و ایمان به او و یقین به ظهورش را و دعا و درود بر حضرتش را.
السلام علیک یا باب الله الذی لا یؤتی الا منه، السلام علیک یا سبیل الله الذی من سلک غیره هلک؛(65)
سلام بر تو ای درگاه خدا، که هیچکس جز از آن درگاه به خدا راهی ندارد. سلام بر تو ای راه خدا که هر کس غیر آن را رود، هلاک می شود.
بیمنه رزق الوری و بوجوده ثبتت الارض و السماء؛(66)
به برکت اوست که آفریدگان روزی داده می شوند و به وجود اوست که آسمان و زمین پایدار می ماند.
یخرج ناس من المشرق فیوطئون للمهدی یعنی سلطانه؛(67)
مردمی از مشرق زمین قیام می کنند و زمینه (حکومت) آن حضرت را فراهم می سازند.
انا نرغب الیک فی دولة کریمة تعزبها الاسلام واهله؛(68)
خدایا! از تو امیدواریم که دولت با کرامت امام زمان را به ظهور آوری و اسلام و اهلش را با آن عزت بخشی.
اللهم انا نشکوا الیک فقد نبینا صلواتک علیه و آله و غیبة و لینا؛(69)
بارالها! به درگاه تو شکایت می کنیم از نبود پیامبرمان و از غیبت ولی و اماممان.
و اصرف عنا فی امره السأمة و الکسل والفترة والفشل؛(70)
و در انجام فرمان او ما را به تنبلی، بی حالی، سستی و بی حوصلگی مبتلا مساز.
اسلام علیک یا قطب العالم؛(71)
سلام بر تو ای قطب جهان هستی.
14. برخاسته از متن مردم و مستضعفان
و نرید أن نمن علی الذین استضعفوا فی الارض و نجعلهم أئمة و نجعلهم الوارثین؛(72)
ما می خواهیم بر آنان که در زمین خوارشان شمرده اند، منت نهیم و آنان را پیشوایان (مردم) گردانیم و ایشان را وارث زمین کنیم.
15. پیروی از ولی فقیه
و أما الحوادث الواقعة فارجعوا فیها الی رواة حدیثنا فانهم حجتی علیکم و أنا حجة الله علیکم؛(73)
و اما در مورد رخدادهای جدید، به راویان حدیث ما رجوع کنید که ایشان حجت من بر شما و من حجت خدا بر شما هستم.
16. عشق به قرآن و تفسیر
تجلی بالتنزیل بصائرهم و یرمی بالتفسیر فی مسامعهم و یغبقون کأس الحکمة بعد الصبوح؛(74)
با آیات قرآن چشمشان روشن می شود و تفاسیر آیات را با گوش جان می شنوند و هر روزه جام حکمت را می نوشند.
17. جوان گرایی
اصحاب المهدی شباب لاکهول فیهم الا مثل کحل العین و الملح فی الطعام و اقل الزاد الملح؛(75)
یاران قائم همه جوان هستند، در میان آنها پیرمرد یافت نمی شود، مکر اندکی مانند سرمه به چشم و نمک در طعام و کمتر از هر ماده ای در طعام، نمک است.
18. سختکوشی
مجدون فی طاعة الله؛(76)
آنان در طریق عبودیت، سختکوش و پرتلاشند.
لا یکفون سیوفهم حتی یرضی الله عزوجل؛(77)
یاران قائم، شمشیرهای خود را بر زمین ننهند تا اینکه خدای عزوجل راضی شود.
لوقد خرج قائمنا، لم یکن الا العلق و العرق، و النوم علی السروج؛(78)
هنگامی که قائم ما خروج کند، خون است و عرق ریختن و سوار مرکب بودن در میدان های مبارزه.
19. عاشورایی
ان شعار اصحاب المهدی: یا لثارات الحسین؛(79)
شعار یاران مهدی (عج): ای خونخواهان حسین (علیه السلام) است.
20. فروتنی در برابر انسان و گردن فرازی در مقابل کافران
هم (اصحاب المهدی عج) الذین قال الله فیهم (فسوف یأتی الله بقوم یحبهم و یحبونه اذلة علی المؤمنین اعزة علی الکافرین (80))؛(81)
یاران مهدی کسانی هستند که خداوند در توصیف آنان چنین فرموده است: (ای کسانی که ایمان آورده اید! هر کس از شما که از آیین خود بازگردد بداند که) خداوند به زودی، قومی بر می انگیزاند که ایشان را بسیار دوست می دارد و آنها نیز خداوند را دوست می دارند و برابر مؤمنان فروتن و در مقابل کافران عزیز و مقتدرند.
21. سلمان وار و مالک گونه
اذا قائم آل محمد استخرج من ظهر الکعبة سبعة و عشرین رجلا....سلمان الفارسی و ابا دجانة الانصاری و مالک الاشتر؛(82)
هنگامی که قائم آل محمد قیام کند.... (از جمله کسانی که به او می پیوندند) سلمان فارسی، ابو دجانه انصاری و مالک اشتر است.

قرآن و عصمت امام

علی ربانی گلپایگانی

اشاره:

اعتقاد شیعه امامیه این است که امام و پیشوای امت اسلامی پس از پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله باید از خطا و گناه معصوم باشد. آنان بر این عقیده از راه عقل و وحی دلیل آورده اند. در نوشتار پیشین دلایل عقلی آنان را مطرح نمودیم. در این نوشتار به تبیین دلایل وحیانی آن، از منظر قرآن کریم می پردازیم.