فهرست کتاب


بهار ازدواج

امیر ملک محمودی‏

انواع عقد ازدواج کدامند؟

به واسطه عقد ازدواج، زن به مرد حلال می شود و آن بر دو قسم است:
1 - عقد دایم، آن است که مدت زناشویی در آن معین نشود و زنی را که به این قسم عقد می کنند دایمه گویند.
2 - عقد غیر دایم: آن است که مدت زناشویی در آن معین شود، مثلاً زن را به مدت یک ساعت یا یک روز یا یک ماه یا یکسال یا بیشتر عقد نمایند، و زنی را که به این قسم عقد کنند متعه و صیغه نامند. در زناشویی چه دایم و چه غیر دایم باید صیغه عقد خوانده شود و تنها راضی بودن زن و مرد کافی نیست. و صیغه عقد را یا خود زن و مرد می خوانند، یا دیگری را وکیل می کنند که از طرف آنان بخواند.
وکیل لازم نیست مرد باشد، زن هم می تواند برای خواندن صیغه عقد از طرف دیگری وکیل شود. زن و مرد تا یقین نکنند که وکیل آنها صیغه را خوانده است، نمی توانند به یکدیگر نگاه محرمانه کنند. و یک نفر می تواند برای خواندن عقد دایم یا غیر دایم از طرف دو نفر وکیل شود(13).

دستور خواندن عقد دایم:

اگر صیغه عقد دایم را خود زن و مرد بخوانند و اول زن بگوید: زوجتک نفسی علی الصداق المعلوم (یعنی خود را زن تو نمودم به مهری که تعیین شده) پس از آن بدون فاصله مرد بگوید: قبلت التزویج (یعنی قبول کردم ازدواج را)
عقد صحیح است و اگر دیگری را وکیل کنند که از طرف آنها صیغه عقد را بخواند چنانچه مثلاً اسم مرد احمد و اسم زن فاطمه باشد و وکیل زن بگوید: زوجت موکلتی فاطمه موکلک احمد علی الصداق المعلوم، پس بدون فاصله وکیل مرد بگوید: قبلت لموکلی احمد علی الصداق المعلوم، صحیح می باشد(14).

مناسب ترین زمان برای فاصله بین عقد و عروسی چه مدتی است؟

بعد از اجرای صیغه عقد، دختر و پسر، زن و شوهر می شوند و شرعاً و قانوناً محرم می شوند و همه آثار ازدواج بر آنها مترتب می شود. از آن زمان همه مخارج زن، از قبیل خوراک و پوشاک، مسکن، دارو و دکتر و...، همه بر عهده شوهر می باشد و رسم بر این است که زن قبل از عروسی مطالبه نفقه نمی کند و شوهر هم نمی پردازد، ولی اگر مطالبه کند باید پرداخت شود.
مرد نیز در این زمان حق هر گونه تمتع مشروع را از همسرش دارد، لیکن رسم چنین است که تمتع مخصوص زناشویی را تا شب زفاف به تأخیر می اندازند، و بهتر هم همین است.
غالباً بین عقد و عروسی مدتی فاصله می شود، گرچه مدت خاصی را می توان معرفی کرد و موقعیتهای افراد نسبت به یکدیگر فرق می کند، لیکن مناسب ترین زمان برای فاصله بین عقد و عروسی مدت شش الی نه ماه می باشد. این دوران که از آن به عنوان دوران نامزدی شرعی یاد می کنند دارای فایده ها و آفت هایی می باشد که به آن ها اشاره خواهد شد. و اما علت های فاصله بین عقد و عروسی عبارتند از:
1 - دختری که سال ها در کنار والدین بوده و با آن ها انس و الفت صمیمانه ای داشته، برای او سخت و نگران کننده می باشد که یک مرتبه از آنها جدا شود.
2 - پسر و دختر خود را در این مدت بهتر و بیشتر برای پذیرش مسؤولیت زندگی مشترک مهیا می کنند.
3 - دختر و پسری که تاکنون نسبت به همدیگر بیگانه بوده اند، برایشان سخت است که یک مرتبه در کنار هم زندگی مشترک را شروع کنند.
4 - فرصتی مناسب برای خانواده هاست تا کم کم مقداری جهیزیه لازم و ضروری در حد توانشان برای فرزندشان تهیه نمایند.
5 - ممکن است بعضی از جوانان به علت خدمت سربازی یا ادامه تحصیلات و یا هر علت دیگری فعلاً آمادگی برای ازدواج رسمی و شروع زندگی مشترک نداشته باشند.