فهرست کتاب


بهار ازدواج

امیر ملک محمودی‏

چه نکاتی را در خواستگاری باید رعایت کرد؟

1 - خواستگاری به معنای نهایت طلب و شدت خواستن است. و خواستگار، کسی است که واقعاً خواهنده و طالب باشد. بنابراین خانواده ای که به خواستگاری دختری می روند باید واقعاً طالب و خواستگار باشند و با حضور و تواضع خود این تمنا و علاقمندی را اعلام نمایند و به حرمت، عفت و کرامت دختر و خانواده اش ارج گذارند.
2 - در مراسم خواستگاری چنین مرسوم است که از جانب مرد چیزی از بقبیل انگشتر یا حلقه یا زیور آلات یا لباس به زن تقدیم می شود. این رسم بسیار خوبی است، زیرا در روح زن تأثیر نیکو می گذارد و این عمل را دلیل صدق و عشق و علاقه مرد می شمارد و بدین وسیله احساس شخصیت می کند و محبت و علاقه اش زیاد می گردد. در این مراسم مقداری شیرینی به همراه دسته گلی زیبا از طرف مرد به خانه عروس برده می شود که آن هم یکی از نشانه های شور، شعف، شادی و محبت می باشد. بعد از این مراسم، متقابلاً از طرف خانواده عروس چیزی از قبیل ساعت یا حلقه یا لباس به داماد تقدیم می شود.
3 - هرگز بدون انس و آشنایی و بدون اطلاع قبلی و بدون حضور دوست مشترک فهمیده و نیک اندیش و امین، خانه ای را برای خواستگاری در نزنند.
4 - برای پرهیز از ایجاد هول و هراس و رنج و زحمت و دلهره برای خانواده عروس، خوب است قبل از اقدام به خواستگاری رسمی، شناسایی ها، تحقیق ها، مشاروه ها و بررسی ها به طور مستقیم انجام پذیرد و پس از این که خواسته خود را یافتند و با معیارهای خود او را پسندیدند، رسماً به خواستگاری و نامزدی اقدام نمایند.
5 - در مراسم نهایی خواستگاری، پسر و دختری که واقعاً قصد ازدواج دارند، طبق دستور اسلام می توانند برای افزونی آشنایی و بصیرت، یکبار و در صورت لزوم، بیشتر یکدیگر را ببینند و گفتگو کنند، به شرطی که نگاه و گفتارشان با شهوت و لذت همراه نباشد و گفتگوهایشان موجب آزار و دلهره و اضطراب نشود و جنبه بازجویی و کنکاش در اسرار یکدیگر را نداشته باشند و شرطهای سخت برای یکدیگر مطرح نکنند.
6 - یکدیگر را در رنج انتظار نگذارند. اگر قرار است خانواده دختر پاسخی دهند، پس از مشاوره نهایی و تحقیق کامل، اعلام پاسخ کنند و اگر قرار است خانواده پسر پاسخ دهند، این پاسخ را به تأخیر نیندازند و خانواده دختر را در بلاتکلیفی نگذارند.
7 - هرگز به خاطر مادیات و کمبود زرق و برق زندگی، از گوهر کمیاب و گرانقیمت عفت، کرامت، ایمان و حیا نگذرند، و هرگز خانواده ای را به خاطر مادیات ترک و تحقیر نکنند.
در این باره پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
کسی که مؤمنی را به خاطر تنگدستی و فقرش، بی مقدار شمارد و تحقیر کند، خدای متعال او را در روز قیامت، پیش همگان رسوا و بی آبرو می کند(7).

چرا در ازدواج دختر باکره(8) اجازه پدر و نظر خواهی از او واجب و لازم می باشد؟

در سنت اسلامی، در عین این که اصل ازدواج دختر، به نظر شخصی او بستگی دارد. لازم است رعایت نظر پدر (و احترام مادر را هم بکند) و از پدر نظر خواسته و نظرش را رعایت کند. این امر رضایت و اجازه پدر به عقیده اکثر فقهای اسلامی، امری است واجب و دلایل آن عبارتند از:
1 - حق شناسی از پدر. 2 - استفاده از تجارب پدر. 3 - آمیختن عقل و احساس. 4 - وجود رابطه برای رعایت احترام.

به چه خواستگاری پاسخ مثبت دهیم؟

دختر یا ولی دختر به کدام خواستگار پاسخ مثبت دهند؟ در پاسخ به این سؤال باید مطالبی را که در پاسخ سؤال معیارها و ملاکهای انتخاب همسر گفته شد، تکرار کنیم که عبارت بودند از: ایمان و دینداری، اصالت خانوادگی، اخلاق نیک، عقل و هوش، جمال و زیبایی، تناسب در سن، تناسب در شغل، تناسب در علم و سواد کفو همدیگر بودن از نظر اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و...، این ها نمونه ای از معیارهای گزینش همسر بود که اگر پسر و دختر شباهت بیشتری از نظر معیارها نسبت به همدیگر داشته باشند، زندگی شاد و با معنویت و مستحکم تری خواهند داشت. اما از نظر اسلام عزیز، ایمان و تدین و اخلاق نیک از همه مهمتر است. به پدران و مادران سفارش نموده است که اگر کسی به خواستگاری فرزند شما آمد و ایمان و اخلاق او مورد تأیید و قبول شما بود، دختر خود را به عقد ازدواج او در آورید و اگر این کار را نکنید انحراف و فسادی در زمین روی خواهد داد.
پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
اذا جاءکم من ترضون دینه و امانته یخطب (الیکم) فروجوه(9)...
هر گاه کسی به خواستگاری نزد شما آمد و دینداری و امانت داری او را پسندیدید، به او زن بدهید....
امام رضا (علیه السلام) می فرماید:
اگر مردی نزد تو به خواستگاری آمد و دین و اخلاق او را پسندیدی به وی زن بده و فقر و ناداریش مانع تو از این کار نشود. خدای تعالی فرموده است: و اگر جدا شوند خدا هر یک را از گشایش خود بی نیاز کند و فرموده است: اگر تهیدست باشند خداوند از فضل و کرم خود آنان را توانگر کند(10).