فهرست کتاب


بهار ازدواج

امیر ملک محمودی‏

نظر شما درباره ازدواج های فامیلی چیست؟

اسلام ازدواج با محارم، مانند خواهر و برادر و فرزندان آنها و هم چنین خاله، عمه، عمو و دایی، پدر، مادر و جد و جده را حرام نموده است. لیکن ازدواج با خویشان و نزدیکان غیر محرم، مانند دختر خاله و پسر خاله، دختر دایی و پسر دایی، دختر عمو و پسر عمو، دختر عمه و پسر عمه و سایر آشنایان را تجویز کرده است.
سؤالی که اکثر جوانان می پرسند این است که، آیا بهتر است انسان با فامیل خودش ازدواج کند یا با غریبه ها و کسانی که اصلاً نسبت فامیلی ندارند؟
در این زمینه باید گفت که ازدواج با فامیل، بدون شک مزایایی دارد که عبارتند از:
1 - افراد فامیل شناخت بیشتری از همدیگر دارند و احتیاج به تحقیق چندان نیست.
2 - به وسیله ازدواج دو جوان از یک فامیل، رابطه آنها با هم مستحکم تر می شود و این خود یک نوع صله رحم است.
3 - در ازدواج فامیلی نسبت به مراسم و هزینه های ازدواج مانند مهریه، جهیزیه، ولیمه، و... بهتر و بیشتر رعایت حال همدیگر را می نمایند.
4 - در چنین ازدواجی امید به استحکام و خوشبختی پیوند دو زوج بیشتر می باشد.
5 - طلاق، جدایی، درگیری و اختلافات خانوادگی معمولاً در این گونه ازدواج ها کمتر خواهد بود.
و به خاطر این گونه محاسن و امتیازها، بسیاری از جوانان و خانواده ها، خواهان پیوند و ازدواج با خویشان نزدیک می باشند.
لیکن بسیاری از دانشمندان علوم روان شناسی و ژنتیک با دلایل محکم، متقن و منطقی عقیده دارند که ازدواج فامیلی، صلاح نیست، بلکه گاهی پیشنهاد ممنوع شدن می کنند.
این دانشمندان می گویند: عیب بزرگ ازدواج با خویشان نزدیک، احتمال به وجود آمدن فرزندان معیوب، ناقص الخلقه، عقب مانده روانی و جسمانی، مبتلای به بعضی بیماری های خونی و ناهنجاری های مربوط به استخوان ها، کوری، کری و لالی و...، می باشد.
البته این دانشمندان نمی گویند که همه کودکان ناقص و معلول اختصاص به ازدواج فامیلی دارد، بلکه احتمال وجود چنین فرزندانی در پیوندهای فامیلی بیشتر می باشد و دلیل آن نیز بیماریهای ارثی می باشد. زیرا تعدادی از بیماریها در اثر وراثت از طریق ژن های، از پدران و مادران و اجداد به فرزندانشان انتقال می یابد و این ژن ناقص گاهی در پدر و گاهی در مادر و یا اینکه در هر دو نفر آنها موجود می باشد که در صورت ازدواج آن دو، ترکیب دو ژن ناقص، احتمال بروز و شدت بیماری های یاد شده را در جنین بیشتر می کند.
به هر حال احتمال تولید کودکان عقب مانده و ناقص در ازدواج های فامیلی، بیشتر می باشد و بهتر است حتی المقدور از این گونه ازدواج ها اجتناب شود.

چه نکاتی را در خواستگاری باید رعایت کرد؟

1 - خواستگاری به معنای نهایت طلب و شدت خواستن است. و خواستگار، کسی است که واقعاً خواهنده و طالب باشد. بنابراین خانواده ای که به خواستگاری دختری می روند باید واقعاً طالب و خواستگار باشند و با حضور و تواضع خود این تمنا و علاقمندی را اعلام نمایند و به حرمت، عفت و کرامت دختر و خانواده اش ارج گذارند.
2 - در مراسم خواستگاری چنین مرسوم است که از جانب مرد چیزی از بقبیل انگشتر یا حلقه یا زیور آلات یا لباس به زن تقدیم می شود. این رسم بسیار خوبی است، زیرا در روح زن تأثیر نیکو می گذارد و این عمل را دلیل صدق و عشق و علاقه مرد می شمارد و بدین وسیله احساس شخصیت می کند و محبت و علاقه اش زیاد می گردد. در این مراسم مقداری شیرینی به همراه دسته گلی زیبا از طرف مرد به خانه عروس برده می شود که آن هم یکی از نشانه های شور، شعف، شادی و محبت می باشد. بعد از این مراسم، متقابلاً از طرف خانواده عروس چیزی از قبیل ساعت یا حلقه یا لباس به داماد تقدیم می شود.
3 - هرگز بدون انس و آشنایی و بدون اطلاع قبلی و بدون حضور دوست مشترک فهمیده و نیک اندیش و امین، خانه ای را برای خواستگاری در نزنند.
4 - برای پرهیز از ایجاد هول و هراس و رنج و زحمت و دلهره برای خانواده عروس، خوب است قبل از اقدام به خواستگاری رسمی، شناسایی ها، تحقیق ها، مشاروه ها و بررسی ها به طور مستقیم انجام پذیرد و پس از این که خواسته خود را یافتند و با معیارهای خود او را پسندیدند، رسماً به خواستگاری و نامزدی اقدام نمایند.
5 - در مراسم نهایی خواستگاری، پسر و دختری که واقعاً قصد ازدواج دارند، طبق دستور اسلام می توانند برای افزونی آشنایی و بصیرت، یکبار و در صورت لزوم، بیشتر یکدیگر را ببینند و گفتگو کنند، به شرطی که نگاه و گفتارشان با شهوت و لذت همراه نباشد و گفتگوهایشان موجب آزار و دلهره و اضطراب نشود و جنبه بازجویی و کنکاش در اسرار یکدیگر را نداشته باشند و شرطهای سخت برای یکدیگر مطرح نکنند.
6 - یکدیگر را در رنج انتظار نگذارند. اگر قرار است خانواده دختر پاسخی دهند، پس از مشاوره نهایی و تحقیق کامل، اعلام پاسخ کنند و اگر قرار است خانواده پسر پاسخ دهند، این پاسخ را به تأخیر نیندازند و خانواده دختر را در بلاتکلیفی نگذارند.
7 - هرگز به خاطر مادیات و کمبود زرق و برق زندگی، از گوهر کمیاب و گرانقیمت عفت، کرامت، ایمان و حیا نگذرند، و هرگز خانواده ای را به خاطر مادیات ترک و تحقیر نکنند.
در این باره پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
کسی که مؤمنی را به خاطر تنگدستی و فقرش، بی مقدار شمارد و تحقیر کند، خدای متعال او را در روز قیامت، پیش همگان رسوا و بی آبرو می کند(7).

چرا در ازدواج دختر باکره(8) اجازه پدر و نظر خواهی از او واجب و لازم می باشد؟

در سنت اسلامی، در عین این که اصل ازدواج دختر، به نظر شخصی او بستگی دارد. لازم است رعایت نظر پدر (و احترام مادر را هم بکند) و از پدر نظر خواسته و نظرش را رعایت کند. این امر رضایت و اجازه پدر به عقیده اکثر فقهای اسلامی، امری است واجب و دلایل آن عبارتند از:
1 - حق شناسی از پدر. 2 - استفاده از تجارب پدر. 3 - آمیختن عقل و احساس. 4 - وجود رابطه برای رعایت احترام.