چهل موضوع / 339 داستان

نویسنده : کاظم سعیدپور

مقدمه

یکی از ابزارهای پیام رسانی به دیگران - که بر اثر شیرینی و جذابیت ویژه ای که دارد مورد توجه همگان است - داستان و حکایت های عبرت آمیز است. داستان برای همه قابل فهم است و از سختی استدلال ها می کاهد و ذهن را برای پذیرش مطالب علمی هموار می سازد و قلب را برای باور نمودن نکته های بسیاری آماده می گرداند. اثر گذاری داستان ها بر روان انسان ها از دیر زمان شناخته شده و مورد توجه بزرگان دین نیز بوده و به همین دلیل کتاب هایی که بوسیله بزرگان این مرز و بوم با موضوع های داستانی به نگارش در آمده است بسیار زیاد است.
مطالعه داستان ها، حضور در تاریخ گذشته و به دست آوردن تجربه های آنهاست. داستان ها از زشتی ها و زیبایی ها، از عوامل شکست و راه های پیروزی، و از چگونگی بهره بردن از عمر آدمی به ما خبر می دهند و به ما یاد می دهند که چگونه راه های طی شده ناکامی را نپیماییم و به چه صورت مسیر راه کمال را سرعت ببخشیم.
داستان ها عصاره زندگی گذشتگان و یادگاری از دوران آنان است. گنجینه ای پر بها و هدایای بسیار سودمند برای نسل های آینده است، از این رهگذر امیرمؤمنان حضرت علی (علیه السلام) به فرزندش امام حسن مجتبی (علیه السلام) می فرماید: فرزندم! هر چند عمر پیشینیان را یکجا نداشته ام؛ ولی در اعمال آنها نظر افکندم، در اخبارشان اندیشه نمودم و در آثارشان به سیر و سیاحت پرداختم، آن سان که گویی همچون یکی از آنها شدم؛ بلکه من به خاطر آنچه از تجربیات تاریخ آنان دریافتم با اولین و آخرین آنها عمر کرده ام(1).
در قرآن مجید نیز از این شیوه بسیار استفاده شده است. داستان هایی که قرآن از امت های پیشین آورده است نشانگر بهره برداری قرآن از توان این ابزار مهم پیامرسانی است.
در این مجموعه چند هدف پیگیری شده است:
1 - داستان ها به صورت موضوعی گرد آوری شده است؛ بنابراین استفاده خواننده را آسانتر می کند و چنانچه برای مطلبی جویای چند داستان باشد به آسانی به آن دسترسی می یابد.
2 - تلاش گردیده با انتخاب داستانهای روح نواز اخلاقی، جنبه تربیتی کتاب را بیشتر نماییم؛ چرا که عصر حاضر هیچ کمبودی بیشتر از دوری از اخلاق و تربیت احساس نمی کند و همواره به دنبال الگوهای برتر است تا خود را همانند آنان به اوج کمال نزدیک کند.
3 - بیشتر شخصیت های داستان ها از اهل بیت (علیه السلام) می باشند که راه و روش آنان برای همگان پیمودنی است و شایسته پیروی هستند. در دیگر داستان ها نیز از شخصیت های مورد توجه دین و از دانشمندان پیرو راه اهل بیت (علیه السلام) استفاده شده است تا میزان بهره رساندن را بالاتر ببریم.
4 - به پیشنهاد برخی از دوستان برای استفاده مخاطبان خاص این مجموعه - به ویژه محققین و سخنرانان - پیش از ورود در هر بحث چند آیه، روایت یا مثل و شعری آورده ایم تا بهره رسانی اثر بیشتر گردد. در همین راستا از زحمات حضرت حجت الاسلام و المسلمین غلامرضا حیدری ابهری کمال قدردانی و تشکر را دارم که زحمت این بخش را بر خویش هموار نمودند.
در پایان از کاستی های احتمالی - که برای هر اثر بشری مورد انتظار است - از همه خوانندگان گرامی پوزش می طلبم و یاد آوری آن عزیزان را برای کاستن از عیوب خویش به گرمی پذیرا هستم. امید است که این تحفه ناچیز مورد پذیرش درگاه احدیث قرار گرفته و توشه و ذخیره قیامت گردد.
کاظم سعید پور زمستان 81

1. اخلاص

رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم): بالاخلاص تتفاضل مراتب المؤمنین؛(2)
با اخلاص است که درجات مؤمنان تفاوت می کند.
رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم): اخلص قلبک یکفک القلیل من العمل؛(3)
دلت را خالص کن که در آن صورت عمل اندک هم تو را بس خواهد بود.
امام صادق (علیه السلام): العمل الخالص الذی لا ترید ان یحمدک علیه احد الا الله عز و جل(4).
عمل خالص آن است که نخواهی کسی جز خداوند بزرگ تو را به خاطر آن عمل بستاید.
از علی آموز اخلاص عمل. مولوی
طاعت آن نیست که بر خاک نهی پیشانی - صدق پیش آر که اخلاص به پیشانی نیست
سعدی
نان را بینداز تو دریا، ماهی نمی داند اما خدا می داند.

اخلاص کامل

امام زین العابدین (علیه السلام) شب ها نقاب به صورتش می کشید، غذا و کیسه پول به دوش می گرفت و در میان فقرا و بستگان سادات خود تقسیم می کرد. آنان نمی دانستند که این آقا کیست چه بسا به زین العابدین نا سزا می گفتند: آقا! باز شما؛ ولی پسر عموی ما علی بن الحسین (علیه السلام) هیچ به فکر ما نیست. بعد از رحلت امام زین العابدین (علیه السلام)، آنان پی بردند مردی که هر شب برایشان غذا می آورد، امام زین العابدین بود(5).