فهرست کتاب


شرح حال و زندگی محدثین شیعه

مرکز غدیر‏‏‏

تألیفات

بر خلاف پدر ابن غضائری، که نام مشایخ و تألیفات او به صورت کامل به دست ما رسیده، از احمد بن حسین اطلاع فراوانی نداریم.
این کتب از جمله تألیفات اوست:
1 - کتاب الضعفاء، معروف به رجال ابن غضائری. این کتاب که یک قسمت از کتابی دو قسمتی بوده پیرامون ضعفای از روات است و تمام موارد ذم و ایرادات روات را از حیث وثاقت در نقل و مذهب و... جمع نموده است. قسمت دوم این کتاب که ممدوحین از روات بوده متاسفانه مفقود شده و هیچ اطلاعی از آن در دست نداریم.
پیرامون صحت مطالب و صحت انتساب این کتاب به ابن غضائری سخن فراوان است. علامه تهرانی در «الذریعة» به شدت مخالف انتساب این کتاب به ابن غضائری است و دامان چنان بزرگ مردی را از نسبت داده شدن به این کتاب مبرا می داند.
از حیث نسخه و اعتبار سند کتاب نیز مطالبی هست که در قسمت معرفی کتاب مفصلا بیان شده است.
2 - کتاب تاریخ ابن الغضائری، این کتاب پس از وفات ابن غضائری در اختیار نجاشی بوده و شامل راویان حدیث و تاریخ زندگی آنها بوده است. این کتاب غیر از رجال ابن غضائری است.
3 - فهرست الأصول
4 - فهرست المصنفات
پیرامون این دو کتاب شیخ طوسی در ابتدای فهرست گفته: «در بین علمای امامیه عده ای کتابهایی در خصوص معرفی کتب بزرگان شیعه و معرفی مؤلفان آنها نوشته اند؛ اما هیچکس کاملتر و جامعتر از شیخ بزرگوار، ابو الحسین، احمد بن حسین (ابن غضائری) انجام نداده است. او در این دو کتاب هر چه یافته جمع آوری نموده است».
متأسفانه در زمان حیات ابن غضائری کسی این دو کتاب را استنساخ نکرده بود و تنها یک نسخه از هر یک موجود بوده که پس از وفات او بوسیله بعضی از ورثه اش از بین رفته اند.

وفات

احمد بن حسین بن عبید الله، چنان که از سخنان نجاشی استفاده می شود قبل از نجاشی از دنیا رفته است.
وفات نجاشی در سال 450 هجری است. بنا بر این ابن غضائری قبل از این تاریخ رحلت کرده است.
چنان که شیخ طوسی در فهرست گفته وفات او قبل از 40 سالگی و در سنین جوانی بوده است و شاید همین مطلب علت از بین رفتن کتب ابن غضائری بوده، چرا که داغ فراق او بر بستگان گران و سنگین بوده، و ورثه او اقدام به محو و نابودی آثار و بقایای او کرده اند تا با دیدن آنها حزن و اندوه شان تازه نگردد.

احمد بن ابی عبد اللّه برقی