فهرست کتاب


شرح حال و زندگی محدثین شیعه

مرکز غدیر‏‏‏

شخصیت

محدث نوری یکی از کم نظیرترین چهره های علمی است که در این عصر پا به عرصه وجود نهاد.
او نشانه ای از نشانه های الهی بود و شگفتی های فراوانی در نهادش نهفته بود.
محدث نوری از دانشمندان بزرگی بود که در میان علمای شیعه درخشید و عمر ارزشمند خود را صرف خدمت به دین و مذهب نمود.
حیات او صفحه ای نورانی از اعمال صالح بود و با تألیفات گرانقدر خود جاودانگی را برای همیشه به یادگار نهاد و همه نویسندگان و مورخان را ملزم به اعتراف به فضل و دانش خود کرد.
علامه نوری عمر خود را وقف خدمت به علم کرد و غیر از بحث و جستجو و تحقیق به چیز دیگری نپرداخت.
اخبار و روایات گوناگون را جمع آوری کرد و احادیث مختلف را هماهنگ ساخت و آثار پراکنده را به نظم درآورد و توفیق و یاری و خواست خداوند هم به همراه او بود.
هر بیننده ای با نظر به نوشته های محدث نوری می یابد که خداوند او را مشمول الطاف خاص و عنایت خود قرار داده و گنجینه ای گران بها را برایش نگه داشته بود که حتی علمای بزرگ قبل و قدمای اصحاب نیز به آنها دست نیافته بودند.
گویا خداوند او را برای حفظ آثار و سخنان گهربار آل محمد علیهم السلام آفریده است «ذلک فضل الله یؤتیه من یشاء و الله واسع علیم».

برنامه زندگی

محدث نوری (أعلی الله مقامه) پیوسته ملتزم به وظایف شرعی بود و برای هر ساعتی از شبانه روز برنامه ای داشت که از آن تخلف نمی کرد.
شاگردش آقا بزرگ تهرانی برنامه زندگی وی در نجف اشرف را این گونه بیان می فرماید:
زمان نوشتن وی بعد از نماز عصر تا هنگام غروب بود و زمان مطالعه وی بعد از نماز عشا تا هنگام خواب بود.
او همیشه با وضو می خوابید و شبها هم کم می خوابید. دو ساعت قبل از طلوع فجر بیدار می شد و وضو می گرفت. یک ساعت قبل از طلوع فجر به حرم حضرت امیر مؤمنان علی علیه السلام مشرف می شد و این برنامه در زمستان و تابستان ادامه داشت.
او پشت «در قبله» می رفت و نماز شب می خواند تا سید داود نائب، کلید دار حرم، می آمد و در را باز می کرد و محدث نوری اولین کسی بود که وارد حرم می شد.
او به سید داود در روشن کردن چراغهای حرم کمک می کرد آنگاه بالای سر ضریح حضرت می ایستاد و زیارت می خواند.
بعد از طلوع فجر نماز صبح را به جماعت اقامه می کرد و تا هنگام طلوع خورشید به تعقیبات نماز و دعا می پرداخت.
بعد از آن به کتابخانه بزرگ خود می رفت. آن کتابخانه شامل هزاران جلد کتاب نفیس و نسخه های خطی ارزشمند و گران بها و کم نظیر و یا منحصر به فرد بود. او به جز به هنگام ضرورت از کتابخانه خارج نمی شد.
بعد از ساعتی برخی از شاگردانش مانند علامه شیخ علی بن ابراهیم قمی و شیخ عباس قمی، صاحب مفاتیح الجنان و مولی محمد تقی قمی برای تصحیح و مقابله و نگارش و یا نسخه برداری به کمک او می آمدند.
بعد از پایان کار کمی غذا می خورد و استراحت می کرد و بعد، نماز ظهر را در اول وقت می خواند و بعد از نماز عصر، دوباره همان برنامه را ادامه می داد.
روزهای جمعه برنامه او تغییر می کرد. صبحها بعد از آنکه از حرم باز می گشت به مطالعه برای منبر می پرداخت و یکساعت بعد از طلوع خورشید به مجلس عمومی خود می رفت و سخنانی بلیغ و گهربار افاده می کرد.
او سعی بر آن داشت تا هر چه بالای منبر می گوید یقینی باشد و مطالب مشکوک را مطرح نمی کرد و هنگام ذکر مصیبت اهل بیت علیهم السلام اشک بر محاسن شریفش جاری می شد.
بعد از مجلس به مستحبات روز جمعه مانند کوتاه کردن ناخن و شارب و غسل روز جمعه و دعاها و آداب و مستحبات دیگر می پرداخت.
عصر روز جمعه هم چیزی نمی نوشت و به حرم می رفت و مشغول انجام زیارت و دعاهای وارده می شد و این برنامه ایشان تا هنگام وفات ادامه داشت.

زیارت امام حسین(ع)

یکی از سنتهایی که در زمان شیخ انصاری رواج داشت زیارت امام حسین علیه السلام با پای پیاده بود. بسیاری از بزرگان و علما با پای پیاده به زیارت کربلا می رفتند؛ اما این سنت در زمان محدث نوری به فراموشی سپرده شده بود و از علائم فقر و نداری به شمار می آمد.
با عزم و همت محدث نوری این سنت نیز دوباره زنده شد. او چارپایانی را برای حمل بار کرایه می کرد و با پای پیاده با یاران و شاگردان خود به زیارت امام حسین علیه السلام می رفت.
آنها مسیر نجف تا کربلا را در سه شب می پیمودند. آنها صبح و عصر راه می رفتند و نیمه روز به استراحت و صرف غذا و خواندن نماز و دعا می پرداختند.
این کار آنها بسیار مورد استقبال مردم و علما و بزرگان قرار گرفت و جمعیت فراوانی به آنها ملحق شدند که گاهی تعداد خیمه های آنها به بیش از 30 خیمه بیست تا سی نفره می رسید.