فهرست کتاب


شرح حال و زندگی محدثین شیعه

مرکز غدیر‏‏‏

خاندان

خاندان شیخ طوسی تا چند نسل همه از علما و فقها بوده اند. پسرش شیخ ابو علی ملقب به «مفید ثانی» فقیه جلیل القدری است و بنا بر نقل مستدرک (ج 3، ص 498) کتابی به نام «أمالی» دارد و کتاب «النهایة» تالیف پدرش را نیز شرح کرده است.
مطابق نقل کتاب «لؤلؤة البحرین» دختران شیخ طوسی نیز فقیهه و فاضله بوده اند.
شیخ ابو علی فرزندی به نام «شیخ ابو الحسن» داشت که بعد از پدرش مرجعیت و ریاست حوزه علمیه به او منتقل گردید.
عماد طبری گفته است: اگر صلوات بر غیر انبیا روا بود، من بر این مرد صلوات می فرستادم.
او (پسر شیخ) در سال 540 هجری درگذشت.

تحصیلات

شیخ در سال 408 هجری یعنی در 23 سالگی به بغداد مهاجرت کرد و تا پایان عمر در عراق ماند و پس از استادش سید مرتضی علم الهدی، ریاست علمی و فتوایی شیعه به او منتقل شد.
شیخ طوسی مدت پنج سال نزد شیخ مفید درس خوانده است. سالیان دراز از خدمت شاگرد مبرز شیخ مفید، سید مرتضی بهره مند شده است. استادش سید مرتضی در سال 436 هجری درگذشت و او دوازده سال بعد از سید در بغداد ماند، ولی بعد به علت یک سلسله آشوب ها که در نتیجه خانه و کاشانه اش به تاراج رفت، به نجف مهاجرت کرد و حوزه علمیه نجف را در آنجا تاسیس کرد و در سال 460 هجری در همان جا درگذشت. مقبره ایشان در نجف معروف است.

شخصیت علمی

شیخ طوسی کتابی در فقه دارد به نام «النهایة» که در قدیم الایام کتاب درسی طلاب بوده است. کتاب دیگر او به نام «المبسوط» که فقه را وارد مرحله جدیدی کرده است و در زمان خود مشروح ترین کتاب فقهی بوده است.
در کتاب دیگر خود به نام «الخلاف» آرای فقهای اهل سنت و شیعه را بیان کرده است. شیخ طوسی کتاب های دیگری نیز در فقه دارد.
قدما تا حدود یک سده پیش، اگر در فقه «شیخ» را به طور مطلق می گفتند، منظور شیخ طوسی بوده و اگر شیخان می گفتند مقصود شیخ مفید و شیخ طوسی بوده است.
شیخ طوسی یکی از چند چهره معروفی است که در سراسر فقه نام او می درخشد.