خلاصه ای از اصول کافی

نویسنده : ابی جعفر محمد بن یعقوب کلینی مشهور به شیخ کلینی مترجم : علی اصغر خسروی شبستری

قهر کردن برادران دینی از یکدیگر

در وصیت مفضل نوشته است که امام صادق (علیه السلام) می فرمود: دو مرد بحالت قهر از هم جدا نشوند جز آنکه یکی از آنها مستحق بیزاری و لعنت است و چه بسا هر دو مستحق بیزاری باشند.
عرض شد قربانت، این جزای ستمکار است از آندو، مظلوم چه تقصیری دارد؟ فرمود: برای آنکه برادرش را برای صلح و آشتی با خویش دعوت نمی کند و از گفته او صرف نظر نمی کند. شنیدم پدرم می فرمود: هرگاه دو نفر با هم نزاع کنند و یکی بر دیگری پیروز شود، آنکه مظلوم واقع شده لازم است پیش آنکه بر او پیروز شده برود و بگوید: ای برادر، من بتو زور گفتم و من ستم کردم. تا باین طریق قهری و متار که مابین شان قطع شود زیرا که خدای تبارک و تعالی حکیم و عادل است، حق مظلوم را از ظالم می ستاند.
در خبر دیگر امام صادق (علیه السلام) از رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) روایت کرده است که فرمود: لاهجره فوق ثلاث: بیش از سه روز قهر و متارکه جایز نیست.
ابابصیر گوید از امام صادق (علیه السلام) پرسیدم از مردی که با خویش خود قطع مراوده می کند برای اینکه بمذهب حق نیست؟ فرمود سزاوار نیست قطع مراوده کند.
از امام صادق (علیه السلام) فرمود پدرم رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمود: دو مسلمانی که از همدیگر قهر کنند و سه روز بر این حال بمانند و با هم آشتی نکنند، هر دو از اسلام بیرون روند و مابین آنها دوستی و مودت دینی نباشد، و هرگاه یکی از آندو در حرف زدن با برادرش سبقت بگیرد، روز قیامت نیز در دخول بهشت بر آن دیگری سبقت خواهد گرفت.

قطع رحم یا ترک رابطه خویشاوندی

امام باقر (علیه السلام) فرمود: در کتاب علی (علیه السلام) است که: سه خصلت است که هر که دارای آن سه خصلت باشد نمیرد تا اینکه وبال آنها را ببیند: تجاوز بحقوق دیگران. ترک خویشاوندی. و قسم دروغ خوردن که بدانوسیله با خدا مبارزه می شود. و بدانید که سریعترین طاعتی که ثوابش زود عاید صاحبش می شود صله رحم است و براستی که مردمی هستند که فاجر و نابکارند ولی صله رحم بجا می آورند و در نتیجه ثروت و دارائیشان زیاد می شود و ثروتمند می گردند. و براستی که قسم دروغ و ترک خویشاوندی خانه ها را ویران و مانند بیابان خشک از سکنه خالی می گذارد و رابطه خویشی را قطع می نماید. و قطع رابطه خویشی موجب قطع نسل است.
امام صادق (علیه السلام) فرمود: رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) فرموده:
لا تقطع رحمک و ان قطعک.
با خویش خود قطع رابطه مکن اگرچه او با تو قطع کند.
از امیرالمؤمنین علی (علیه السلام) روایت شده که آن حضرت در خطبه ای فرمود:
اعوذ بالله من الذنوب التی تعجل الفناء.
پناه می برم بخدا از گناهانی که زود انسان را هلاک می کنند. عبدالله ابن الکواء برخاست و عرض کرد یا امیرالمؤمنین، آیا گناهانی هستند که زود هلاک می کنند؟ آن حضرت فرمود: آری، وای بر تو، آن قطع رحم است. بدانید که خاندانی با هم اجتماع می کنند و به همدیگر کمک می کنند و از حال هم می پرسند با اینکه بد کارند خداوند متعال روزی آنها را فراوان می دهد و بالعکس خانواده ای از همدیگر متفرق و قطع رحم می کنند و صله بجا نمی آورند، خداوند آنها را محروم می کند و روزیشان تنگ می شود.
امیرالمؤمنین علی (علیه السلام) در خبر دیگر فرموده است:
اذا قطعوا الارحام جعلت الاموال فی ایدی الاشرار:
وقتیکه خویشاوندی بریده شود اموال در دست اشرار افتد.

عقوق والدین یا ناسپاسی پدر و مادر

در مورد عقوق والدین 9 حدیث وارد شده از جمله چند حدیث ذیل است:
امام صادق (علیه السلام) فرموده: نزدیکترین جمله و کمترین فاصله به عقوق والدین کلمه اف است (که با گفتن این کلمه بپدر و مادر ناسپاسی خود را ابراز نمائی) و اگر خداوند چیزی پست تر از این کلمه می دانست، از آن نهی می کرد(33).
رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) فرموده:
کن باراً و اقتصر علی الجنه و ان کنت عاقاً (فظاً) فاقتصر علی النار:
نیکوکار و نیکرفتار باش تا کاخ نشین بهشت باشی و اگر عاق پدر و مادر و بدرفتار باشی بدوزخ بساز.
امام صادق (علیه السلام) فرمود: چون روز قیامت شود پرده ای از پرده های بهشت را برگیرند و هر ذیروحی از پانصد سال راه، نسیم آن را احساس می نماید، مگر گروهی. راوی پرسید آن گروه کیانند؟ حضرت فرمود: آنهائیکه عاق والدینند.
در خبر دیگر فرمود:
من نظر الی ابویه نظر ماقت و هما ظالمان له لن یقبل الله له صلوه.
هر کس با نگاه خشم آلود بپدر و مادرش نگاه کند - هر چند در حالی باشد که نسبت باو ستمی روا داشته اند - خداوند نماز او را نمی پذیرد.
در خبر دیگر امام باقر (علیه السلام) از رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) روایت نموده که آن حضرت ضمن یک سخنرانی فرمود:
... از عقوق والدین بپرهیزید، زیرا که نسیم بهشت از مساحت هزار سال راه بمشام می آید ولی عاق والدین و قاطع رحم و پیرمرد زناکار و دامنکشان متکبر آنرا احساس نمی کنند. زیرا کبریائی فقط مخصوص پروردگار جهانیان است....
در خبر دیگر امام باقر (علیه السلام) فرمود: پدرم روزی مردی را دید با فرزندش می رفت و فرزند بر بازوی پدر تکیه کرده بود. فرمود: پدرم از بس از آن فرزند بدش آمد دیگر تا آخر عمرش با وی صحبت نکرد.