فهرست کتاب


الحکم الزاهرة

علی رضا صابری یزدی محمد رضا انصاری محلاتی‏

171 الریاء ریا

وَ الَّذِینَ یُنْفِقُونَ أَمْوالَهُمْ رِئاءَ النَّاسِ وَ لا یُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَ لا بِالْیَوْمِ الآْخِرِ وَ مَنْ یَکُنِ الشَّیْطانُ لَهُ قَرِیناً فَساءَ قَرِیناً.
س 4/ آیة 38 ... و آنان که اموال خود را برای نشان دادن به مردم، انفاق می کنند و به خدا و روز قیامت ایمان نمی آورند. و هر که شیطان همدم او باشد، بد همدمی است.
1587- قال رسول اللَّه صلّی اللَّه علیه و آله: إنّ اللَّه تعالی لا یقبل عملا فیه مثقال ذرّة من ریاء.
البحار 72/ 304 مجموعة ورام 1/ 187 مستدرک الوسائل 1/ 12
پیامبر خدا (ص) فرمود: خداوند عملی را که هموزن ذرّه ای ریا در آن باشد نمی پذیرد.
1588- و قال صلّی اللَّه علیه و آله: إنّ أخوف ما أخاف علیکم الشّرک الأصغر قالوا: و ما الشّرک الأصغر یا رسول اللَّه؟ قال صلّی اللَّه علیه و آله:
الرّیاء، یقول اللَّه (عزّ و جلّ) یوم القیامة إذا جازی العباد بأعمالهم: اذهبوا إلی الّذین کنتم تراءون فی الدّنیا فانظروا هل تجدون عندهم الجزاء.
المحجة البیضاء 6/ 140
و نیز فرمود: ترسناکترین چیزی که بر شما می ترسم شرک کوچک است. گفتند: ای پیامبر خدا! شرک کوچک چیست؟ فرمود: ریا. روز قیامت هنگامی که خداوند اعمال بندگان را پاداش می دهد، به آنان (که کار ریائی انجام داده اند) می گوید: بروید سراغ کسانی که اعمال خود را در دنیا به آن نشان می دادید، ببینید آیا پاداشی نزد آنان می یابید؟
1589- قال ابو عبد اللَّه علیه السّلام: کلّ ریاء شرک إنّه من عمل للنّاس کان ثوابه علی النّاس و من عمل للَّه کان ثوابه علی اللَّه (عزّ و جلّ).
البحار 72/ 281 الوسائل 1/ 52 روضة المتقین 12/ 141 المحجة البیضاء 6/ 146
امام صادق (ع) فرمود: هر ریائی شرک است. هر که برای مردم کار کند پاداشش بر عهده مردم، و هر که برای خدا کار کند اجرش بر عهده خداست.
1590- عن الصادق علیه السّلام: أنّه قال لعبّاد بن کثیر البصریّ فی المسجد: ویلک یا عبّاد إیّاک و الرّیاء فإنّه من عمل لغیر اللَّه وکله اللَّه إلی من عمل له.
الکافی 2/ 293 المحجة البیضاء 6/ 146 روضة المتقین 12/ 42
امام صادق (ع) در مسجد به عبّاد بن کثیر بصری فرمود: ای عبّاد! وای بر تو! از ریا بپرهیز، زیرا هر کس برای غیر خدا کار کند خدا او را به همان کسی که عمل را برای او انجام داده است واگذار می کند.
1591- عن جعفر بن محمد عن أبیه عن جده علیهم السّلام قال: قال رسول اللَّه صلّی اللَّه علیه و آله: أفضل العبادة أجرا أخفاها.
الوسائل 1/ 58 مستدرک الوسائل 1/ 3
از جعفر بن محمّد، از پدرش، از جدّش علیهم السّلام نقل شده که رسول خدا (ص) فرمود: بهترین عبادتها از نظر پاداش، پنهان ترین آنهاست.
1592- عن علیّ علیه السّلام: آفة العبادة الرّیاء. غرر الحکم/ 304 ازعلی (ع) نقل شده است: ریا آفت عبادت است.
1593- عن أبی عبد اللَّه علیه السّلام قال: قال رسول اللَّه صلّی اللَّه علیه و آله: سیأتی علی النّاس زمان تخبث فیه سرائرهم و تحسن فیه علانیتهم طمعا فی الدّنیا لا یریدون به ما عند ربّهم یکون دینهم ریاء لا یخالطهم خوف یعمّهم اللَّه بعقاب فیدعونه دعاء الغریق فلا یستجیب لهم.
الکافی 2/ 296 روضة المتقین 12/ 140 البحار 72/ 290
از امام صادق (ع) نقل شده که پیامبر خدا (ص) فرمود: بر مردم زمانی خواهد آمد که در اثر طمع در دنیا، باطن آنان ناپاک و ظاهرشان نیکو خواهد بود. آنان چیزی را که نزد پروردگارشان است نمی خواهند و دینشان ریائی است و هیچ ترسی (از خدا) با وجودشان آمیخته نشده است. خداوند همه آنان را دچار کیفر می کند، در نتیجه آنان مانند کسی که در حال غرق شدن است خدا را می خوانند ولی خدا به آنان پاسخ نمی دهد.

172 الغیبة غیبت

یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا اجْتَنِبُوا کَثِیراً مِنَ الظَّنِّ، إِنَّ بَعْضَ الظَّنِّ إِثْمٌ، وَ لا تَجَسَّسُوا، وَ لا یَغْتَبْ بَعْضُکُمْ بَعْضاً، أَ یُحِبُّ أَحَدُکُمْ أَنْ یَأْکُلَ لَحْمَ أَخِیهِ مَیْتاً
فَکَرِهْتُمُوهُ، وَ اتَّقُوا اللَّهَ، إِنَّ اللَّهَ تَوَّابٌ رَحِیمٌ.
س 49/ آیة 12 ای کسانی که ایمان آورده اید! از بسیاری از گمانها دوری کنید، زیرا بعضی گمانها گناه است، و تجسّس مکنید و غیبت یک دیگر ننمائید. آیا یکی از شما دوست دارد گوشت مردار برادرش را بخورد؟ (حتما) از آن کراهت دارید. از خدا پروا کنید که خداوند توبه پذیر و مهربان است. س 49 ی 12
1594- عن الصادق علیه السّلام قال: الغیبة حرام علی کلّ مسلم وإنّها تأکل الحسنات کما تأکل النّار الحطب.
المحجة البیضاء 5/ 255
از امام صادق (ع) نقل شده که فرمود: غیبت بر هر مسلمانی حرام است. غیبت، کارهای نیک را می خورد همان گونه که آتش هیزم را می خورد.
1595- عن الرضا علیه السّلام عن آبائه علیهم السّلام قال: قال علیّ بن الحسین: إیّاکم و الغیبة فإنّها إدام کلاب النّار.
البحار 75/ 256
از امام رضا (ع) از پدرانش نقل شده که علی بن الحسین (ع) فرمود: از غیبت پرهیز کنید، زیرا غیبت خورش سگهای دوزخ است.
1596- عن علیّ علیه السّلام: أبغض الخلائق إلی اللَّه المغتاب. غررالحکم/ 192
از علی (ع) نقل شده است: دشمن ترین مردم نزد خدا کسی است که غیبت کند.
1597- و قال صلّی اللَّه علیه و آله: (ای رسول اللَّه): من اغتاب مؤمنا فکأنّما قتل نفسا متعمّدا.
مستدرک الوسائل 2/ 107
پیامبر (ص) فرمود: هر که مؤمنی را غیبت کند مانند آن است که از روی عمد کسی را کشته باشد.
1598- قال النبیّ صلّی اللَّه علیه و آله: من اغتاب مسلما أو مسلمةلم یقبل اللَّه صلاته و لا صیامه أربعین یوما و لیلة إلّا أن یغفر له صاحبه.
جامع الاخبار/ 171 البحار 75/ 258
پیامبر (ص) فرمود: هر که مرد یا زن مسلمانی را غیبت کند خداوند چهل شبانه روز نماز و روزه او را نمی پذیرد مگر آنکه طرفش او را ببخشد.
1599- قال رسول اللَّه صلّی اللَّه علیه و آله: من اغتاب مسلما فی شهر رمضان لم یوجر علی صیامه.
جامع الاخبار/ 171 البحار 75/ 258
رسول خدا (ص) فرمود: هر که در ماه رمضان مسلمانی را غیبت کند، پاداشی در برابر روزه اش به او نخواهند داد.
1600- عن جابر و ابی سعید قالا: قال النبیّ صلّی اللَّه علیه و آله:إیّاکم و الغیبة فإنّ الغیبة أشدّ من الزّنا فإنّ الرّجل قد یزنی فیتوب فیتوب اللَّه علیه و إنّ صاحب الغیبة لا یغفر له حتّی یغفر له صاحبه.
المحجة البیضاء 5/ 251
از جابر و ابو سعید نقل شده که گفتند: رسول خدا (ص) فرمود:
از غیبت پرهیز کنید، زیرا غیبت از زنا سخت تر است. گاهی آدمی مرتکب زنا می شود و توبه می کند و خداوند توبه اش را می پذیرد، ولی غیبت کننده تا طرفش او را نبخشد آمرزیده نمی شود.
1601- عن النبیّ صلّی اللَّه علیه و آله انه قال: یؤتی بأحد یوم القیامةیوقف بین یدی اللَّه و یدفع إلیه کتابه فلا یری حسناته فیقول: إلهی لیس هذا کتابی فإنّی لا أری فیها طاعتی، فیقال له: إنّ ربّک لا یضلّ و لا ینسی، ذهب عملک باغتیاب النّاس، ثمّ یؤتی ب آخر و یدفع إلیه کتابه فیری فیها طاعات کثیرة فیقول:
إلهی ما هذا کتابی فإنّی ما عملت هذه الطّاعات فیقال لأنّ فلانا اغتابک فدفعت حسناته إلیک.
البحار 75/ 259
از پیامبر (ص) نقل شده است که فرمود: روز قیامت فردی را می آورند و او را در برابر خداوند نگاه می دارند و نامه عملش را به او می دهند. او حسنات خود را در آن نمی بیند، می گوید: خدایا این نامه عمل من نیست، زیرا من طاعات خود را در آن نمی بینم! به او گفته می شود: پروردگار تو گمراه نمی گردد و چیزی را فراموش نمی کند، عمل تو بخاطر غیبت کردن از مردم از بین رفته است. سپس فرد دیگری را می آورند و نامه عملش را به او می دهند، در آن طاعتهای فراوانی می بیند، می گوید: خدایا این نامه عمل من نیست، زیرا من این طاعتها را نداشته ام؟! به او می گویند: چون فلان شخص غیبت تو را کرده بود حسناتش به تو داده شده است.
1602- قال النّبیّ صلّی اللَّه علیه و آله: من اغتیب عنده أخوه المسلم فاستطاع أن ینصره فنصره نصره اللَّه تعالی فی الدّنیا و الآخرة و من خذله خذله اللَّه فی الدّنیا و الآخرة.
جامع الاخبار/ 171
پیامبر (ص) فرمود: هر که از برادر مسلمانش نزد او غیبت شود و بتواند او را یاری کند، اگر او را یاری کرد خداوند در دنیا و آخرت او را یاری خواهد کرد، و اگر دست از یاری او برداشت خداوند در دنیا و آخرت دست از یاری او بر خواهد داشت.
1603- إنّ اللَّه تعالی قال لموسی علیه السّلام: من مات تائبا من الغیبة فهو آخر من یدخل الجنّة و من مات مصرّا علیها فهو أوّل من یدخل النّار.
المحجة البیضاء 5/ 252 مستدرک الوسائل 2/ 107
خداوند به حضرت موسی (ع) فرمود: هر کس از غیبت توبه کند و بمیرد آخرین کسی است که وارد بهشت می شود، و هر کس با اصرار بر غیبت بمیرد نخستین کسی است که وارد آتش می گردد.
1604- روی عن النبیّ صلّی اللَّه علیه و آله انه قال: کفّارة من اغتبته أن تستغفر له.
المحجة البیضاء 5/ 273
از پیامبر (ص) نقل شده است که فرمود: کفّاره کسی که غیبت او را نموده ای آن است که برای او طلب آمرزش کنی.
1605- قال رسول اللَّه صلّی اللَّه علیه و آله: کفّارة الاغتیاب أن تستغفر لمن اغتبته.
امالی الطوسی 1/ 159 امالی المفید/ 110 البحار 75/ 253
رسول خدا (ص) فرمود: کفّاره غیبت آن است که برای کسی که غیبت او را کرده ای طلب آمرزش نمائی.

173 سماع الغیبة شنیدن غیبت

1606- عن النبیّ صلّی اللَّه علیه و آله قال: من سمع الغیبة و لم یغیّرکان کمن اغتاب ... الخبر.
مستدرک الوسائل 2/ 108
از پیامبر (ص) نقل شده که فرمود: هر که غیبت بشنود و تغییری ندهد مانند کسی است که غیبت کرده است ...
1607- عن رسول اللَّه صلّی اللَّه علیه و آله انه قال: السّامع للغیبةأحد المغتابین.
مستدرک الوسائل 2/ 108
از رسول خدا (ص) نقل شده که فرمود: شنونده غیبت یکی از غیبت کنندگان است.
1608- عن علیّ علیه السّلام: سامع الغیبة شریک المغتاب. غررالحکم/ 436
از علی (ع) نقل شده است: شنونده غیبت، شریک غیبت کننده است.