فهرست کتاب


سکولاریسم یا حذف دین از زندگی دنیوی

علامه محمدتقی جعفری

12- برادری و برابری انسانها

در آن هنگام که نظام سکولاریسم با نفی اخلاق و مذهب از زندگی انسانها، آنان را از یکدیگر بیگانه کرد و حتی به بیگانگی از خویشتن منتهی شد، و از این مرحله هم تجاوز کرده به سیه چال انسان گرگ انسان است سقوط کرد، آیا می توان آنان را برادر و برابر با یکدیگر معرفی کرد؟! آیا تدوین کنندگان حقوق بشر غرب این سؤال را تاکنون پاسخ داده اند؟

13- هیچ می دانید که با نفی ارزشها...

هیچ می دانید که با نفی ارزشها و اصول عالی انسانی؛ خط بطلان بر همه سطور و کلماتی که در باره عظمت و کرامت و شرف انسان در میلیون ها مجلد کتاب شرقی و غربی نوشته شده است کشیده می شود؟! و از این راه جراحتی برای انسان وارد می شود که با هیچ دوایی معالجه آن امکان پذیر نیست!

نظری بر مقداری از تألیفات تحقیقات مسلمین در مسائل سیاسی

بسیار لازم است که محققان در تاریخ سیاسی جوامع، یک بررسی، ولو اجمالی و از جنبه تاریخی، در منابع و مفاهیم سیاسی امتی بزرگ به نام اسلام و مسلمین داشته باشند. چرا که امروزه بیش از یک میلیارد و دویست میلیون نفر از پنج و نیم میلیارد نفوس روی زمین را تشکیل می دهند.
دو نوع تحقیق در فلسفه سیاسی اسلام داریم:
نوع یکم: اغلب فقها و فلاسفه و حکمای اسلام در تحقیقات خود، قسمت بسیار مهمی را به حکمت عملی اختصاص می دهند که قسمت اساسی آن، سیاست مدن نامیده می شود. شهید اول (محمدبن جمال الدین مکی) ابواب فقه را به چهار قسمت تقسیم می کند:
1- عبادات 2- عقود 3- ایقاعات 4- سیاسات.
مسلم است که شهید اول، فقه از دیدگاه همه فقها را به اقسام مزبور تقسیم کرده است، نه از نظر خاص خویش.
نوع دوم: کتابهایی است که مستقلاً در فلسفه سیاسی اسلام نوشته شده است، به عنوان نمونه:
1- مکاتیب الرسول.
2- الوثائق السیاسیة.
3- الخراج.
4- الاموال.
5- سیاست نامه.
6- الولاة و القضاة.
7- السیاسة المدینة.
8- اخلاق ناصری.
9- فقه السیاسة.
10- الامامة و السیاسة.
چگونه قابل تصور است که تمدنی به وجود بیاید و به اعتلاء ترقی بسیار با اهمیت برسد، ولی نظام سیاسی معقولی نداشته باشد؟
اینکه در زمانهای اولیه ظهور اسلام و حتی در قرون و اعصار بعدی، یک رشته قوانین و اصول تفکیک شده و مشخص، به عنوان قوانین و اصول سیاسی اسلام، جدا از سایر شئون حیات بشری در اسلام، تدوین نشده است، یک علت بسیار مهمی دارد که صاحب نظران در مکتب اسلام آن را می دانند و آن علت عبارت است از: وحدت همه شئون و ابعاد حیات انسانی.
به همین جهت است که مباحث سیاسی که در طول قرون و اعصار به صورت کتاب تدوین یافته مستقل، یا به صورت بابی از ابواب فقه در دسترس متفکران و دانش پژوهان اسلامی قرار گرفته، در حقیقت طرح بعدی از ابعاد مکتب بوده است.
آن اهمیتی که در مسائل و اصول فلسفه سیاسی اسلام وجود دارد، غالباً نه طرح علمی و فقهی مشروح داشته است و نه عملاً مورد تبعیت قرار گرفته است. زیرا باید در نظر داشت که حکومت ها و زمامدارانی که بر مبنای مکتب اهل تسنن دست اندرکار بوده اند، مسائلی از اسلام را با پیروی از تفکرات اهل تسنن در سیاست مراعات می کردند، ولی بدان جهت که در اکثر دوران ها و جوامع اسلامی، تا دوران متأخر، مکتب تشیع قدرت بروز عملی در مسائل سیاسی را نداشته است، لذا فقها و صاحب نظران ضرورتی در بحث و تحقیق اصول و مسائل سیاسی احساس نمی کردند، ولی همان گونه که مشاهده می کنیم، ابوابی در فقه و فلسفه و کلام مطرح و مورد تحقیق قرار می گرفته است که اهمیت حیاتی تفکر در سیاست جامعه و اداره شئون اجتماع را با کمال وضوح اثبات می کند.
پاره ای از دلایل این که همه شئون زندگی دنیوی، مانند شئون حیات اخروی، مشمول حقوق و احکام دینی از دیدگاه منابع اسلامی است.
1- اگر شئون زندگی دنیوی مانند حیات اخروی مشمول حقوق و احکام دینی نبود، آن همه توصیه و تأکید و دستورات دینی برای ریشه کن کردن فساد از روی زمین وارد نمی شد.
در قرآن مجید، در 41 مورد، به اشکال مختلف، دستور ریشه کن کردن فساد از روی زمین آمده است.
2- دستور اکید به سبقت جویی در خیرات.
3- تحلیل (حلال کردن) بهره برداری از مواد مفید روی زمین برای ادامه معیشت و تنظیم آن.
4- تکالیف مالی برای تنظیم بعد مادی، مانند زکات، خمس و حق معلوم، که به ملاک ریشه کن کردن فقر مقرر شده است. جلوگیری از کنز، ربا و تجاوز به مال ایتام.
5- وجوب وفای به پیمانها.
6- قصاص 7- حدود 8- دیات 9- وصیت 10- مسائل ارث 11- ممنوعیت تصرف در اموال از راه نامشروع 12- جهاد 13- دفاع 14- نکاح 15- طلاق 16- تجارت و معاملات 17- تکمیل پیمانه ها و دیگر موازین 18 - ممنوعیت احتکار 19- ممنوعیت فروش اسلحه برای اقوام متخاصم مگر وسائل دفاع 20- دین و...