فهرست کتاب


طب النبی و طب الصادق (علیهما السلام)

ابوالعباس مستغفری و محمد خلیلی‏

14 - شدت بول

فضل می گوید: به امام صادق (علیه السلام) شکایت کردم که به هنگام بول کردن ناراحت می شوم، پس فرمود: در آخر شب از شونیز استفاده کن و من بارها چنین کردم پس شفا یافتم.

15 - کمی فرزند

عمر بن حسنه شتربان از کمی فرزند به امام صادق شکایت کرد، پس فرمود: از خدا طلب آمرزش کن و تخم مرغ و عسل بخور و نیز نقل شده کسی که فرزند نمی آورد بسیار تخم مرغ بخورد.
می گوییم: پیش از گفتیم که امام هم معالجه جسمی می کرد و هم معالجه روحی می کرد و در اینجا شخص را امر به استغفار می کند تا آن شخص با اطمینان متوجه خدا شود و از او طلب فرزند کند سپس این غذا را تجویز می کند که مجاری بول و منی را پاک می سازد و آن را از رطوبت ها تطهیر می کند و بدینگونه اعصاب آرام می شود و منی را بیشتر و بهتر جذب می کند و شاید به این وسیله به هدف می رسد. درباره تخم مرغ هم گفته شده که منی را زیاد و آن را اصلاح می کند.

16 - ضعف قوه باه

در طب الائمة آمده است که مردی خدمت امام صادق (علیه السلام) رسید و گفت: ای مولای من، من کنیزکان را می خرم و دوست دارم به من چیزی یاد بدهی بر آنان قوت داشته باشم. پس فرمود: پیاز سفید را بگیر و آن را خورد کن و با روغن سرخ کن سپس تخم مرغی را در ظرفی بشکن و به آن نمک بزن سپس آن را به روی پیاز و روغن بریز و بجوشان و از آن بخور. آن مرد می گوید: چنین کردم و به آرزوی خود رسیدم.
از این قضایا بسیار است و این کتاب مختصر، گنجایش ذکر همه آنها را ندارد و ما تنها چند قضیه را به عنوان نمونه آوردیم. ولی پسندیده آن است که تعدادی از بیماری ها را که در کتاب طب الائمه و بحارالانوار و کتابهای دیگر راجع به آنها از امام صادق مطلبی رسیده است در اینجا ذکر می کنیم و آنها عبارتند از:
1 - سرفه؛
2 - سل؛
3 - درد گلو؛
4 - زکام؛
5 - بادهای جسم؛
6 - درد مثانه و سنگریزه در آن؛
7 - درد مفاصل؛
8 - سلس البول؛
9 - اسهال؛
10 - عرق النساء؛
11 - زخمها؛
12 - آبله؛
13 - درد شکم؛
14 - بواسیر؛
15 - طغیان بلغم؛
16 - خشکی مزاج؛
17 - تشنگی زیاد؛
18 - سمها؛
19 - درد پشت؛
20 - وبا؛
21 - جذام؛
22 - برص؛
23 - بهق؛
24 - رطوبت؛
25 - فلج؛
26 - لقوه؛
27 - گرفتگی قلب؛
28 - درد طحال و خاصره؛
29 - ذات الجنب؛
30 - چشم درد؛
31 - سر درد؛
32 - سل در چشم؛
33 - درد پا (رماتیسم)؛
34 - ضعف قوه باه؛
35 - گزیدگی عقرب و حشرات؛
36 - تب؛
37 - درد گوش؛
38 - جنون و صرع؛
39 - درد دهان و دندان؛
40 - کرم شکم؛
کسی که در کتابها تحقیق می کند، سخنان با ارزشی از امام صادق (علیه السلام) در باره بیماریهایی ذکر شده پیدا می کند و جز اینها هم وجود دارد و همگی دلالت می کند که امام (علیه السلام) در این فن تخصص داشته است و اگر همه این سخنان جمع شود، از آن کتاب مهمی بدست می آید و اینک برخی از دواهایی که تجویز شده در زیر گفته می شود:
1 - سیاه دانه؛
2 - بنفشه؛
3 - قارچ؛
4 - فلفل سفید؛
5 - دار فلفل؛
6 - نشادر؛
7 - صبر؛
8 - کافور؛
9 - مر؛
10 - کاشم؛
11 - برنج؛
12 - سماق؛
13 - کمون؛
14 - ذرت؛
15 - قند؛
16 -شیر؛
17 - کندس؛
18 - عنبر؛
19 - جیوه؛
20 - هلیله سیاه؛
21 - بلیله؛
22 - املج؛
23 - سرکه؛
24 - دارچین؛
25 - زنجبیل؛
26 - شقاقل؛
27 - قولنجان؛
28 - کراث؛
29 - جوز؛
30 - روغن شیره؛
31 - کاسنی؛
32 - سنا؛
33 - کشمش؛
34 - عناب؛
35 - پنبه دانه؛
36 - حرمل؛
37 - اثنان؛
38 - هلیله زرد؛
39 - هلیله کابلی؛
40 - شکر سلیمانی؛
41 - بابونه؛
و چندین نوع دیگر از داروهای گیاهی به اضافه روایاتی که درباره میوه ها و حبوبات و شیرها و روغنها و نوشیدنیها آمده است.
امام صادق (علیه السلام) به هنگام ضرورت، جراحی را جایز می دانست به آن حضرت گفته شد: مردی است که دوا می دهد و رگ می زند و گاهی سود می دهد و گاهی می کشد، فرمود: رگ بزند دوا بدهد(32). همچنین امام مداوا با سم را جایز می دانست.
اسماعیل بن حسن طبیب می گوید: به امام صادق (علیه السلام) گفتم: من مردی از عرب هستم و از طب سر در می آورم و طب من طب عربی است و جراحی می کنم و با آتش داغ می گذارم. فرمود: عیبی ندارد. گفتم: گاهی می میرد. فرمود: اگر چه بمیرد(33)