فهرست کتاب


سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین (ع) جلد دوم (استانداران مصر و بصره)

علی اکبر ذاکری

11 - مدیریت صحیح و اعتماد به مردم

ولا یکونن المحسن والمسی ء عندک بمنزلة سواء، فان فی ذلک تزهیداً لأهل الاحسان فی الاحسان، و تدریباً لاهل الاساءة علی الاساءة! وألزم کلا منهم ما الزم نفسه. واعلم أنه لیس شی ء بأدعی الی حسن ضن راع برعیته من احسانه الیهم، و تحفیفه المؤونات علیهم، وترک استکراهه ایاهم علی ما لیس له قبلهم. فلیکن منک فی ذلک أمر یجتمع لک به حسن الظن برعیتک، فان حسن الظن یقطع عنک نصباً طویلاً. وان أحق من حسن ظنک به لمن حسن بلاؤک عنده. وان أحق من ساء ظنک به لمن ساء بلاؤک عنده.
مبادا نیکوکار و بدکردار در نظرت یکسان و برابر باشد که این رغبت نیکوکاران را در نیکی کم کند و بدکاران را به بدی وادار و تشویق نماید. لازم است با هر یک از آنها بدانچه پذیرفته اند عمل کنی.
بدان که هیچ چیز گمان والی را به رعیت نیک نسازد چون نیکی که در حق آنان (رعیت) کند. و تخفیف در پرداختها و هزینه های آنها و پرهیز از وادار کردن ایشان به آنچه در آن والی حقی بر آنان ندارد. پس رفتار تو چنان باشد که خوش گمانی به رعیت برایت فراهم آید، زیرا این حسن ظن و تفاهم رنج بسیار و بار سنگینی را از تو می زداید و به خوش گمانی و خوشبینی تو آن کس سزاوار است که از تو به او نیکی رسیده، و بدگمانی ات بدان بیشتر باید که از تو، به وی بدی رسیده است.

12 - پاسداری از سنتهای پسندیده

ولا تنقض سنة صالحة عمل بها صدور هذه الامة، واجتمعت بها الالفة، و صلحت علیها الرعیة. ولا تحدثن سنة تضر بشی ء من ماضی تلک السنن، فیکون الأجر لمن سنها، والوزر علیک بما نقضت منها.
بر هم مریز آیین پسندیدهای را که بزرگان این امت بدان عمل کرده اند و مردم به سبب آن به هم پیوسته و الفت یافته اند و بر اساس آن رعیت با یکدیگر سازش و سامان پیدا کرده اند و آیین و سنتی را ایجاد مکن که به سنتهای نیک گذشته زیان رساند. چه پاداش و ثواب از آن کسی است که سنتها(ی نیک) را بنیان گذارده و گناه بر تو خواهد بود که آن سنتها را نقض نموده ای.

13 - تبادل نظر با دانشمندان

و اکثر مدارسة العلماء، ومناقشة الحکماء، فی تثبیت ما صلح علیه أمر بلادک،واقامة ما استقام به الناس قبلک.
با داشمندان فراوان گفتگو کن و با حکیمان سخن فراوان در میان نه و بحث و مذاکره نما، در آنچه کار شهرهایت را استوار می سازد و در بر پا داشتن آنچه مردم پیش از تو بپاداشته و راست و درستکار مانده اند.