فهرست کتاب


مراسم عروسی

علی اکبر بابازاده‏

منع متعه در لسان ائمه

بررسی احادیث اسلامی و سیره ائمه اطهار علیهم السلام نشان می دهد که ازدواج موقت اگر در جاهایی و برای کسانی همچون ازدواج دائمی توصیه گردیده، متقابلاً در موارد زیادی و برای اشخاص دیگری نیز به شدت منع شده، و مرتکبین را افراد فاسق و فاسد خوانده اند
اینک توجه شما را به چند حدیث که نمونه دهها روایات در این زمینه می باشد جلب می کنم:
1 - عن علی بن یقطین قال: سألت ابالحسن موسی (علیه السلام) عن المتعه فقال: و ما انت و ذک فقد اغناک الله عنها...(318)
: علی بن یقطین که یکی از دوستان نزدیک امام موسی بن جعفر (علیه السلام) است از آن حضرت در مورد ازدواج موقت پرسید، آن سرور با خشم و ناراحتی فرمودند: تو را چه چکار به این مسأله؟ در حالی که خداوند به وسیله همسر دائمی از آن بی نیازت کرده است.
قابل توجه است که حتی حضرت از طرح مسأله متعه از سوی متأهل ها ناراحت می گردد، و سائل را مورد عتاب و سرزنش قرار می دهد.
2 - عن مفضل بن عمر قال: سمعت ابا عبدالله (علیه السلام) یقول فی المتعه: دعوها اما یستحیی احدکم ان یری فی موضع العوره فیحمل ذالک علی صالحی اخوانه و اصحابه(319)
: مفضل بن عمر از شاگردان برجسته امام صادق (علیه السلام) می گوید: از آن حضرت شنیدم که می فرمود: ازدواج موقت را رها کنید، خجالت نمی کشید کسی از شما در مواضع عیبناک و اتهام دیده شود؟ و از این طریق باعث شود برادران و دوستان شایسته اش لکه دار گردند؟!
کلیه کارمندان و کارکنان دولت اسلامی، شخصیت های برجسته سیاسی و مذهبی و اجتماعی گوش های خود را باز کرده و با چشمان تیزبین خویش این حدیث را بنگرند، و در تمام کارهای خود مسائل اهم و مهم را در نظر بگیرند، و به بوق های تبلیغاتی دشمنان توجه نمایند، و مراقب اعمال خویشتن باشند، تا از طریق آنان مکتب و نهضت و آرمان مقدس ما لکه دار نگردد.
3 - عن موسی بن جعفر (علیه السلام): لا تلحوا علی المتعه، انما علیکم اقامه السنه، فلا تشتغلوا بها عن فرشکم و حرائرکم فیکفرن و یتبرین و یدعین علی الامر بذالک و یلعنونا(320)
: امام کاظم (علیه السلام) می فرمایند: در مسأله ازدواج موقت اصرار ننمائید، بلکه با یکی دوبار سنت پیامبر را زنده کنید، و کسانی که همسر دائمی دارند خود را به متعه گرفتار و مشغول ننمایند، زیرا در این صورت زنانتان ناسپاسی نموده و دوری می جویند، و بر صاحبان احادیث متعه بدبین گردیده و ما را نفرین می نمایند
در این حدیث به مسائل مهم تری اشاره گردیده، و چنین ازدواج های بی جا از سوی متأهل ها را باعث بدبینی به مکتب و اهل بیت و مقدسات معرفی می کنند
4 - هشام بن حکم نقل می کند که امام جعفر صادق (علیه السلام) در این مورد فرمودند: ما تفعلها عندنا الا الفواجر(321)
: گرفتار متعه نمی شود مگر افراد فاسق و فاجر
قابل توجه است که ازدواج موقت حکم خدا و سنت پیامبر است، و چنانچه در آغاز این فصل ملاحظه فرمودید، بسیار مورد تأکید قرار گرفته، ولی چنانچه بدون جهت و با اهداف عیاشی و تضییع حقوق همسر دائمی صورت پذیرد ممنوع بوده، و این حدیث این گونه موارد را مذمت می نماید
5 - عن الفتح بن یزید قال: سألت ابا الحسن (علیه السلام) عن المتعه فقال (علیه السلام): هی حلال مباح مطلق لمن لم یغنه الله بالتزویج فلیستعفف بالمتعه، فان استغنی عنها بالتزویج فهی مباح له اذا غاب عنها(322)
: در این حدیث راوی می گوید: از امام کاظم (علیه السلام) سؤال نمودم ازدواج موقت چه حکمی دارد؟ حضرت فرمودند: این امر مقدس برای جوانان مجرد حلال و مباح است، و برای متأهل فقط در صورتی جائز است که از همسرانشان دور باشند.
خوانندگان عزیز ملاحظه می کنند که در این حدیث ازدواج موقت فقط برای کسانی که از همسر دائمی محرومند تجویز شده است، بنابراین با وجود ازدواج دائم و عدم محرومیت از همسر نمی توان به سراغ متعه رفت، اگر چه این منع ها، از دیدگاه شهوترانان و عنان گسسته ها اعتبار ندارد
ما از مجموع این بحث ها نتیجه می گیریم که:
مسأله ازدواج موقت برای مصونیت جوانان مجرد، مسافران بی همسر، شوهرانی که زنانشان مشکل آمیزشی دارند، زنان بی شوهر... تشریع گردیده، و دولت اسلامی موظف است با دائر کردن مراکز مخصوص، اشخاص نیازمند را شناسائی نموده، و تحت شرائط و ضوابط عادلانه، و با در نظر گرفتن عوارض بعدی و برنامه ریزی دقیق برای حفظ حقوق فرزندان آتی... مسؤولیت سنگین خود را در این باره مراعات کند، و شوهرانی را که با مسافرت های طولانی و عدم توجه لازم، باعث رنجش زنان خود می گردند متوجه سازد، و با تبلیغات کافی و بحث های اجتماعی و فرهنگی قباحت عرفی این امر را مرتفع ساخته، و در نتیجه جلو انحرافات اخلاقی و تهاجم فرهنگی و جنسی غرب را مسدود نماید.

فصل 20: چگونه صفای خانواده را حفظ کنیم؟

اکثر خانواده ها معمولاً در آغاز با یکدیگر بسیار مهربان و با صفا و صمیمیت برخورد می نمایند، ولی گذشت زمان ممکن است در اخلاق و رفتار آنان تأثیر گذاشته، و کانون مقدس خانواده را دچار وحشت و نگرانی بنماید.
اگر ازدواج و انتخاب همسر به صورت عقلائی، و با معیارهای صحیح صورت پذیرد، و حقوق و شرائط بهزیستی زوجین مراعات گردد، گذشت زمان نه تنها فروغ خانه و خانواده را تضعیف نمی کند، بلکه روز به روز بر شدت علاقه و صفای آنان افزوده می شود.
ما شرائط لازم و حقوق کلیه اعضای خانواده را در کتاب مسائل ازدواج و حقوق خانواده به طور کامل آورده ایم، و اینک در اینجا نیز به عنوان حسن ختام و احساس ضرورت، به بخشی از آنها به طور اجمال اشاره می کنیم:

1 - محبت و احترام متقابل:

زن و شوهر موظفند حقوق و حدود یکدیگر را محترم شمرده، و به شخصیت همدیگر احترام بگذارند، و از تحقیر و تنبیه جداً خودداری نمایند، و سعی کنند کلیه زمینه های بی مهری و احیاناً توهین را خنثی سازند، و با اخلاق نیک و مودت آمیز معاشرت نمایند.
رسول خدا به شوهران سفارش می کند که: زنان محبوب و دلبر شوهران هستند، سعی کنید حقوق آنان را ضایع نسازید(323). و همچنین هشدار می دهد: چقدر بی حیا است مردی که زنش را همچون برده می زند، و سپس وی را در آغوش می گیرد (324)
و در حدیثی آمده است که امیرالمؤمنین با آن همه اشتغالات شخصی و مسؤولیت های اجتماعی و مذهبی و جنگ و جهاد... در کانون زن و شوهری در کنار فاطمه عدس پاک می کرد، و می فرمود:
هر کس در درون خانه به خانواده اش کمک کند، خداوند نام او را در دیوان شهداء ثبت کرده و برای هر شبانه روزش پاداش هزار شهید مرحمت می فرماید (325)
و خداوند در یک جمله کوتاه رمز صفا و محبت خانوادگی را بیان نموده و می فرماید:
و عاشروهن بالمعروف(326) یعنی با خانواده خود زیبا و شایسته معاشرت کنید.