فهرست کتاب


مراسم عروسی

علی اکبر بابازاده‏

نقد و بررسی اجمالی

قابل تذکر است که تحلیل و تفسیر هر یک از این احادیث دهگانه موجب اطاله بحث و خستگی خوانندگان عزیز می گردد، ولی در کل به طور اجمال استفاده می کنیم که مسأله متعد دستور خدا در قرآن مجید بوده، و پیامبر خدا به آن عمل کرده و مورد تأکید قرار داده است، و این سنت الهی تا روز قیامت حلال خواهد بود.
و همچنین استفاده می شود که این امر مقدس و سازنده، پس از رحلت رسول خدا نیز مورد توجه و عمل اصحاب آن حضرت بوده است، تا جایی که در دوران خلافت ابوبکر و عمر کوچکترین مشکلی در میان نبوده است، ولی با کمال تأسف عمر بن خطاب روی هواهای نفسانی(310)و بدون توجه به مضرات اجتماعی آن، با امر خدا و پیامبر به مبارزه برخاسته، و در کنار دهها بدعت گذاری ها(311)این امر الهی را نیز حرام و ممنوع ساخت
مرحوم صاحب جواهر که یکی از علمای کم نظیر عالم اسلام است در این باره می گویند: عمر در اواخر حکومت خود پس از اعتراف به شرعیت ازدواج موقت در بالای منبر آن را حرام ساخت... و طرفدارانش در توجیه این خلاف و بدعت وی گرفتار تناقض گوئی و اختلاف گشته اند و از جمله می گویند:
رسول خدا به عنوان مجتهد این دستور و احکام الهی را تشریع کرده است و مجتهد دیگر عمر نیز می تواند به طریق اجتهاد با وی به مخالفت برخیزد (312)
خوانندگان محترم! این است نتیجه هوای نفس و تعصبات کورکورانه مردان نادان و ابله، که مخالفت با او امر پیامبر خدا را مجاز می دانند، و نعوذ بالله احکام الهی را به اجتهاد پیامبر نسبت داده و مسأله وحی و ارتباط با خدا را به جهت توجیه بدعت های عمر منکر می شوند
مگر خداوند در سوره النجم آیات 3 و 4 نمی فرمایند که: رسول خدا هر چه می گوید از خداست، و هرگز از خود سخنی در مورد احکام و دین ندارد؟! (و ما ینطق عن الهوی. ان هوالا وحی یوحی)
آری دهها آیه قرآن مجید به صراحت شهادت می دهند که این سخن ابلهانه طرفداران بدعت گذاران نا صحیح است، هیچ کس حق قانونگذاری و تشریع احکام الهی را ندارد، حتی خود رسول خدا نیز بدون اجازه الهی سخنی و قانونی از خود ندارد(313).

آیا متعه برای هر کسی جایز است؟

تمام دستورات اسلام و از جمله احکام بر اساس مصالح اجتماعی تشریع گردیده، و مسأله متعه نیز در این راستا می باشد، و سوء استفاده های عیاشان و هوسبازان، ارزش واقعی قانون الهی را نمی کاهد... .
در اعصار گذشته از ازدواج موقت برداشت های نامطلوبی شده، و فرصت طلبان نیز از آن در کامجوئی های شیطانی و شهودی خویش راه به بیراهه رفته اند، و در تاریخ معاصر نیز با کمال تأسف هنوز پس از گذشت چهارده قرن از تشریع آن، اهداف واقعی این امر مقدس برای برخی ها روشن نشده، و گروهی نیز از آن به غلط به سود خود بهره برداری می کنند.
اشخاصی که دارای امکانات فراوان بوده، و در کنار همسر و فرزندانشان زندگی می کنند، و احیاناً مراکز ویژه و فرصت های شکاری در اختیار دارند، هر روز دست به سوی دیگری دراز کرده، و خواهان ازدواج های موقت متعددی می باشند! و تجربه ثابت کرده است که این گونه شهوت طلبان با گذشت زمان شهوت جنسی و حرص درونی شان افزونتر می گردد، و آنان شاهان ساسانی همچون خسرو و پرویزها را تداعی می نمایند...(314).
ازدواج موقت برای تضییع حقوق همسر دائمی آزار او تشریع نگردیده، و کسی از افراد متأهل نمی تواند پیش از تأمین همسرش به سراغ متعه و به اصطلاح ازدواجهای قاچاقی برود... .

متعه چگونه و برای چه هدفی تشریع شد؟

اگر چه این بحث باعث رنجش برخی ها، و اعتراض گروهی خواهد بود، و نگارنده را با مشکلاتی مواجه خواهد ساخت، ولی در راه روشنگرائی، آماده همه گونه فداکاری ها و بحث و گفتگو در این زمینه می باشم، و لذا برای داوری عموم در این باره، نخست احادیث مربوط به اهداف تشریع متعه را تقدیم خوانندگان عزیز می نمایم:
مسلمانان رزمنده در کنار رسول خدا برای سرکوبی مخالفان در سنگر جهاد به سر می بردند، و مدت طولانی بر آنان گذشت، ابن مسعود می گوید: گروهی به خدمت رسول خدا آمده و عرضه داشتند: ای پیامبر خدا! زنان ما همراه ما نیستند، اجازه می دهید ما تمایلات جنسی خود را نابود سازیم؟ رسول خدا آنان را از این کار منع نموده، و با حکم خدا مسأله ازدواج موقت را برایشان تشریع کرد(315).
از این حدیث استفاده می کنیم که تشریع متعه در حال سفر آنهم برای کسانی که در بحران جنسی قرار گرفته، و دسترسی به همسران خود نداشته صورت گرفته است و دهها حدیث این حقیقت را تأکید می کنند.
ابو بصیر می گوید در مسافرتی که به حضور امام صادق (علیه السلام) رسیدم از من پرسید:
یا ابا محمد! تمتعت منذ خرجت من اهلک بشی ء من النساء؟ قلت: لا، قال: و لم؟ قلت: ما معی من النفقه...(316).
: ای ابا محمد! (کنیه ابو بصیر ابا محمد بود) از روزی که از خانواده ات جدا شده ای آیا از زنان با ازدواج موقت بهره مند گشته ای؟ گفتم: نه، فرمودند: چرا؟ جواب دادم: چون هزینه این کار را نداشتم، حضرت یک دینار به من داد، و من به وسیله همان دینار زنی را متعه نمودم.
در این حدیث آنچه مورد توجه است این که امام صادق (علیه السلام) پیشنهاد متعه را در صورتی مطرح می سازد که ابو بصیر در سفر بسر می برد، و از دست یافتن به همسرش محروم بود.
و شبیه این قضیه را در مورد اسماعیل بن فضل هاشمی انجام داد، و از او پرسید:
آیا از هنگامی که از خانه ات خارج گشته ای متعه کرده ای؟ گفت: نه، سپس وی را به جهت احیای سنت رسول خدا مأمور به این کار کرد(317).
و چنانچه در حدیث شماره ده این فصل گذشت، امام علیه السلام در صورتی به علی سائی پیشنهاد ازدواج می کند، که وی در مسافرت به سر می برد، و از نظر مالی توانائی ازدواج دائم را نداشت. و لم یکن بیدی من القوه ما اتزوج فی العلانیه...
لازم به تذکر است که احادیث فراوانی به طور مطلق در مورد متعه وارد شده، ولی بررسی اهداف و علت تشریع آن از یکطرف، و احادیث مبین و مشخص از طرف دیگر، اشعار دارد که ازدواج موقت برای جوانان مجرد و بی همسر و یا مسافرین مخصوصی است که به هر نحوی دسترسی به همسر خود نداشته، و یا همسرانشان در اثر بیماری و یا ناتوانی، قدرت تأمین کافی آنان را ندارند.
بنابراین اشخاصی که نیازی به ازدواج موقت ندارند، و یا همسرانشان از این کار ناراحت می گردند، و یا از جهت سیاسی و اجتماعی چنین عملی را قبیح می دانند، نباید دنبال مسائل متعه باشند، و سزاوار است آنان مسائل اهم و مهم را در نظر بگیرند، به ویژه کسانی که شخصیت آنان بیش از خود به جامعه و مسائل کشوری و نظام منتسب است باید خیلی هوشیار بوده، و از هر گونه دست آویزی که دشمنان ممکن است از آن استفاده کنند بگریزند... و دولت اسلامی نیز موظف است حدود و شرائط لازم را برای این مسأله فراهم نموده، و نیازمندان واقعی را بررسی کرده، و عوارض آتی آن را در نظر گرفته، و به صورت قانونی و محترمانه به طوری که در آئین مبین ما مشخص شده است آن را در سطح کشور به اجرا در آورد، و با قاطعیت لازم دست شیادان و شهوترانان را بدون ملاحظه کوتاه کند.