فهرست کتاب


مراسم عروسی

علی اکبر بابازاده‏

ازدواج موقت تا زمان خلیفه دوم به نقل خود اهل سنت

از سیره نبوی و سایر حضرات معصومین دهها حدیث معتبر از راویان سنی و شیعه، استفاده می کنیم که ازدواج موقت در قرآن و سنت تشریع گردیده، و خود رسول خدا و اصحاب آن بزرگوار به آن عمل نموده، و تا روز رستاخیز مشروعیت آن باقی بوده، ولی با کمال تأسف خلیفه دوم در دوران زمامداری خویش به عللی آن را ممنوع ساخته است که اینک توجه شما را به چند حدیث از طریق هر دو گروه جلب می کنم:
1 - قال عطاء: قدم جابربن عبدالله معتمراً فجئناه فی منزله فسأله القوم عن اشیاء ثم ذکروا المتعه، فقال: نعم استمتعنا علی عهد رسول الله (صلی الله علیه و آله و سلم) و ابی بکر و عمر(300)
: عطاء از راویان معتبر اهل سنت نقل می کند که چون جابر بن عبدالله انصاری برای عمره به مکه آمد، گروهی به منزل او شتافته و سؤالاتی از جمله در مورد ازدواج موقت مطرح ساختند، او گفت: ما در زمان پیامبر خدا و ابوبکر و عمر به این سنت اسلامی عمل می کردیم.
2 - عن ابی نضره قال: کنت عند جابربن عبدالله فاتاه آت فقال: ابن عباس و ابن الزبیر اختلفا فی المتعتین؟ فقال جابر: فعلنا هما مع رسول الله (صلی الله علیه و آله و سلم) ثم نهانا عنهما عمر فلم نعد لهما(301).
: ابی نضره از راویان اهل سنت می گوید: من در کنار جابر بن عبدالله انصاری نشسته بودم، ناگاه کسی وارد شده و چنین گفت ابن عباس و ابن زبیر در مورد متعه حج و متعه نکاح با همدیگر اختلاف نظر دارند حقیقت امر چیست؟
جابر بن عبدالله گفت: ما در کنار رسول خدا به هر دو آنها عمل کردیم، تا این که عمر آنها را قدغن کرد، و دیگر نتوانستم به آنها برگردیم.
3 - قال عمر: متعتان کانا علی عهد رسول الله (صلی الله علیه و آله و سلم) انهی عنهما و اعاقب علیهما متعه النساء و متعه الحج(302)
: عمر گفت: در زمان رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) دو متعه نکاح و حج حلال بودند، من آنها را حرام می کنم و هر کس مرتکب آنها شود به کیفر خواهم رساند
4 - قال عمر: متعتان کانتا علی عهد رسول الله (صلی الله علیه و آله و سلم) انا انهی عنهما و اضرب فیهما(303)
: عمر گفت: به دو متعه در زمان پیامبر عمل می شد، من آنها را قدغن نموده و مرتکبین را تنبیه خواهم کرد.
5 - عن جابربن عبدالله: استمتعنا علی عهد رسول الله و ابی بکر و عمر ثم نهی عنها عمر(304)
: از جابر بن عبدالله انصاری در مورد ازدواج موقت سؤال نمودند، وی در جواب گفت:
ما به این سنت اسلامی در زمان پیامبر خدا و ابوبکر و عمر عمل کردیم، تا این که سر انجام عمر آن را حرام ساخت
خوانندگان عزیز توجه دارند که ما همه این احادیث پنجگانه را از معتبرترین کتابهای اهل سنت نقل نمودیم، و در آنها خود عمر بن خطاب اذعان دارد که این سنت اسلامی در زمان پیامبر خدا حلال بوده، و او حرام ساخته است و همچنین یار نزدیک پیامبر الهی جناب جابر بن عبدالله انصاری در این احادیث غیر قابل انکار می گوید:
ازدواج موقت پس از رحلت رسول گرامی اسلام در زمان ابوبکر و خود عمر معمول بود، ولکن وی بر خلاف خدا و پیامبرش آن را ممنوع کرد

احادیث متعه از طریق شیعه

اما احادیث متعه از طریق شیعه به صدها حدیث معتبر می رسد که ما به دنبال احادیث مذکور از طریق اهل سنت اینک به پنج مورد دیگر اشاره می کنیم:
6 - قال علی (علیه السلام): لولا ان عمر نهی عن المتعه ما زنی الا شقی(305)
این حدیث که از هر دو طریق سنی و شیعه نقل شده است علی (علیه السلام) می فرمایند:
اگر عمر ازدواج موقت را ممنوع متعه مقصر دانسته، و به آثار اجتماعی آن اشاره می کند.
7 - عن عمر بن الخطاب: متعتان کانتا علی عهد رسول الله حلالاً و انا انهی عنهما و اعاقب علیهما(306)
این حدیث نیز که در کتب سنت آمده است، خلیفه دوم اعتراف می کند که: دو متعه در زمان پیامبر خدا حلال بوده، من آنها را حرام نموده و مرتکبین را به کیفر می رسانم
8 - عن ابی عبدالله (علیه السلام): یستحب للرجل ان یتزوج المتعه، و ما احب للرجل منکم ان یخرج من الدنیا حتی یتزوج المتعه و لو مره(307)
: امام صادق (علیه السلام) می فرمایند: مستحب است که مردها اقلاً در طول عمر یک بار ازدواج موقت بنمایند.
9 - سئل الباقر علیه السلام عن متعه النساء فقال: احلها الله فی کتابه و علی لسان نبیه (صلی الله علیه و آله و سلم) فهی حلال الی یوم القیمه(308)
: از امام باقر (علیه السلام) در مورد ازدواج موقت سؤال نمودند فرمود: آن، در کتاب خدا و سنت پیامبر حلال معرفی شده، و تا روز قیامت مباح بودن آن به قوت خود باقی است.
10 - علی سائی می گوید:
به حضرت ابوالحسن امام کاظم (علیه السلام) عرض کردم: من در سابق ازدواج موقت می کردم ولی در باطن آن را مکروه می داشتم، لذا در کنار کعبه بین حجر الاسود و مقام ابراهیم نذر کرده و سوگند یاد نمودم که دیگر دور این عمل برنگردم، ولی سپس به مشقت افتاده، و از این سوگند پشیمان شدم، زیرا قدرت ازدواج دائم را ندارم تکلیف من چیست؟
حضرت فرمودند:
عاهدت الله ان لا تطیعه؟! و الله لئن لم تطعه لتعصینه(309)
: آیا سوگند یاد کرده ای که بر خلاف دستور خدا عمل کنی؟ به خدا قسم اگر او را پیروی ننمائی (و در دل از ازدواج موقت متنفر باشی) خدا را معصیت و نافرمانی کرده ای!

نقد و بررسی اجمالی

قابل تذکر است که تحلیل و تفسیر هر یک از این احادیث دهگانه موجب اطاله بحث و خستگی خوانندگان عزیز می گردد، ولی در کل به طور اجمال استفاده می کنیم که مسأله متعد دستور خدا در قرآن مجید بوده، و پیامبر خدا به آن عمل کرده و مورد تأکید قرار داده است، و این سنت الهی تا روز قیامت حلال خواهد بود.
و همچنین استفاده می شود که این امر مقدس و سازنده، پس از رحلت رسول خدا نیز مورد توجه و عمل اصحاب آن حضرت بوده است، تا جایی که در دوران خلافت ابوبکر و عمر کوچکترین مشکلی در میان نبوده است، ولی با کمال تأسف عمر بن خطاب روی هواهای نفسانی(310)و بدون توجه به مضرات اجتماعی آن، با امر خدا و پیامبر به مبارزه برخاسته، و در کنار دهها بدعت گذاری ها(311)این امر الهی را نیز حرام و ممنوع ساخت
مرحوم صاحب جواهر که یکی از علمای کم نظیر عالم اسلام است در این باره می گویند: عمر در اواخر حکومت خود پس از اعتراف به شرعیت ازدواج موقت در بالای منبر آن را حرام ساخت... و طرفدارانش در توجیه این خلاف و بدعت وی گرفتار تناقض گوئی و اختلاف گشته اند و از جمله می گویند:
رسول خدا به عنوان مجتهد این دستور و احکام الهی را تشریع کرده است و مجتهد دیگر عمر نیز می تواند به طریق اجتهاد با وی به مخالفت برخیزد (312)
خوانندگان محترم! این است نتیجه هوای نفس و تعصبات کورکورانه مردان نادان و ابله، که مخالفت با او امر پیامبر خدا را مجاز می دانند، و نعوذ بالله احکام الهی را به اجتهاد پیامبر نسبت داده و مسأله وحی و ارتباط با خدا را به جهت توجیه بدعت های عمر منکر می شوند
مگر خداوند در سوره النجم آیات 3 و 4 نمی فرمایند که: رسول خدا هر چه می گوید از خداست، و هرگز از خود سخنی در مورد احکام و دین ندارد؟! (و ما ینطق عن الهوی. ان هوالا وحی یوحی)
آری دهها آیه قرآن مجید به صراحت شهادت می دهند که این سخن ابلهانه طرفداران بدعت گذاران نا صحیح است، هیچ کس حق قانونگذاری و تشریع احکام الهی را ندارد، حتی خود رسول خدا نیز بدون اجازه الهی سخنی و قانونی از خود ندارد(313).