فهرست کتاب


مراسم عروسی

علی اکبر بابازاده‏

تناسب شب برای اجرای عقد:

اگر چه شب و روز و تمام آنات آن مخلوق الهی است، و از نظر زمان و حرکت طبیعت تفاوتی ندارد، ولی اثر وضعی آن را در ساعات مختلف شبانه روز نمی توان انکار کرد.
مرحوم صاحب جواهر می فرمایند: مستحب است اجرای عقد شبانه صورت گیرد، و آنگاه احادیثی را بر این نظر مبارک خود به عنوان دلیل استناد می فرمایند(145).
و همچنین مرحوم سید کاظم یزدی اجرای عقد را در شب از جمله مستحبات آن می شمارند(146).
اینک توجه شما را به چند حدیث نیز در این رابطه معطوف می دارم:
1 -عن ابی جعفر (علیه السلام): اذا تزوجتم فتزوجوا باللیل فان الله جعل اللیل سکناً(147).
: هر گاه خواستید ازدواج کنید، شب را به این کار در نظر بگیرد، زیرا خداوند آن را برای سکون و آرامش اختصاص داده است.
2 - عن الباقر (علیه السلام): یا میسر! تزوج باللیل، فان الله جعله سکنا، و لا تطلبوا الحوائج باللیل(148)
: امام باقر (علیه السلام) می فرمایند: ای میسر! شبانه ازدواج کن، زیرا خداوند آن را مایه آرامش قرار داده و هرگز در طول شب برای حوائج دنیا مشغول نشوید.
3 - عن ابی عبدالله (علیه السلام): تزوجوا باللیل فان الله جعله سکنا، و لا تطلبوا الحوائج باللیل(149)
: امام صادق می فرمایند: در شب ازدواج کنید، زیرا خداوند آن را مایه سکون قرار داده، و از تلاش شبانه برای حوائج دنیا خوداری کنید.
4 - عن ابی الحسن الرضا (علیه السلام): من السنه التزویج باللیل، لان الله جعل اللیل سکنا، و النساء انما هن سکن(150)
: حضرت امام رضا (علیه السلام) می فرمایند: سنت اسلامی در تزویج آن است که شبانه صورت گیرد، زیرا: خداوند شب را مایه آرامش قرار داده، و زنان نیز عامل آرامش می باشند.
چنانچه در شرح این احادیث نیز آمده مراد از تزویج در شبانه اعم از عقد ازدواج و زفاف است (المراد هنا اعم من العقد و الدخول) و بزرگان و فقهاء نیز به آن تصریح دارند، چنانچه قبل از ذکر روایات به آن اشاره گردید، بنابراین مناسب است برادران و خواهران عزیز مراسم ازدواج را طوری تنظیم کنند که حتی الامکان برنامه اجرای عقد بعد از اذان مغرب و عشاء و خواندن نماز صورت پذیرد.
نا گفته نماند که روز جمعه به عنوان روز عزیز و سید ایام و از بزرگترین اعیاد نامیده شده، و طیق روایتی از مولای متقیان یک روز استثنایی است، و مراسم عقد و ازدواج در این روز مبارک، مطلوب است، و چنانچه دوست داشتیم اجرای عقد در روز باشد، بهتر است جمعه را برگزینیم.(151)

ایام نامناسب برای اجرای عقد:

آنچه از روایات استفاده می شود سه روز و شب آخر هر ماه و روزهایی که قمر در عقرب باشد، برای اجرای عقد نامناسب است، و کسی که این روزها به این کار اقدام نماید، معمولاً بهره مند نمی گردد، اینک توجه شما را به چند حدیث در این زمینه جلب می کنم:
1 - عن ابی عبدالله (علیه السلام): من سافر، او تزوج و القمر فی العقرب لم یری الحسنی(152)
: امام صادق (علیه السلام) می فرمایند: کسی که در ایام ویژه که ماه در عقرب باشد مسافرت نموده و یا ازدواج کند سعادتمند نمی گردد.
2 - عن ابی عبدالله (علیه السلام): انه یکره التزویج فی محاق الشهر(153)
: حضرت امام صادق علیه السلام از ازدواج در ایام آخر ماه کراهت داشت.
3 - عن ابی عبدالله (علیه السلام): من تزوج و القمر فی العقرب لم یر خیراً ابداً(154)
: باز حضرت امام جعفر صادق (علیه السلام) می فرمایند: هر کس در ایام قمر در عقرب ازدواج نماید هرگز خیری نمی بیند!
علاوه بر این سه حدیث که به خدمت خوانندگان به عنوان نمونه تقدیم گردید فقهای بزرگ و مراجع تقلید در کتب خود به این موضوع اشاره کرده و می فرمایند:
یکره ایقاع العقد و القمر فی العقرب ای فی برجها، و یوم الاربعاء، و فی احد ایام المنحوسه فی الشهر... و ایقاعه فی محاق الشهر، و هو اللیلتان او الثلاث من آخر الشهر(155)
: انجام عقد ازدواج در زمانی که ماه در برج هشتم است (در عقرب) و روز چهارشنبه، و روزهای نحس(156) و سه روز آخر هر ماه قمری مکروه و نامناسب می باشد.
خوانندگان عزیز عنایت دارند که این احادیث همراه با فرازی از نظر فقهای عالیقدر، عقد ازدواج را در روزهای فوق الذکر زیان آور و خطرناک توصیف می کنند، هر چند عقل و علم قدرت تشخیص آن را نداشته باشد.

ساعات نامناسب برای اجرای عقد:

نزدیک زوال ظهر و کمی پس از آن برای اجرای عقد خیلی خطرناک و نامناسب است. چنانچه در حدیثی از طریق زراره از امام باقر (علیه السلام) نقل شده که: زنی با مردی در هنگامی که نزدیک ظهر بود ازدواج نمودند، پدرم امام سجاد چنین وقت را صلاح ندیدند، ولی مدتی گذشت خبر ناگواری نشنیدیم و من در تعجب بودم، تا این که روزی همان زن به خدمت پدرم آمده و خبرهای ناگواری را گزارش کرد... و در جواب شنید که ازدواج شما در هنگام ظهر اتفاق افتاده است!(157).
و در حدیث دومی از همین امام آمده است:
بلغ ابا جعفر علیه السلام: ان رجلاً تزوج فی ساعه حاره عند نصف النهار، فقال ابو جعفر (علیه السلام): ما اراهما یتفقان فافترقا(158)
: چون به امام باقر (علیه السلام) گزارش نمودند که مردی هنگام ظهر ازدواج نموده فرمودند: ادامه زندگی آنان را در کانون خانواده مشترک بعید می دانم دیری نپائید که کارشان به طلاق منجر شد.
نتیجه نهائی این که سعی کنید حتی الامکان عقد و عروسی و زفاف آن شبانه صورت گیرد، و به غیر از روزهای جمعه عقد عروسی در روز مطلوب توصیف نشده است! و در این میان روزهای چهارشنبه منع گردیده، و در بقیه روزها نیز ساعاتی اطراف ظهر نامطلوب تر است، و چنانچه در سایر ساعات، اجرای عقد منعقد گردد مانعی ندارد مشروط بر اینکه قمر در عقرب و یا ایام محاق نباشد.