فهرست کتاب


مراسم عروسی

علی اکبر بابازاده‏

نتیجه گیری از این احادیث:

از این آیات قرآن مجید و احادیث و سیره معصومین استفاده می کنیم که هر چند زیاده روی در تعیین مهریه در واقع بر خلاف مصلحت اجتماع و خانواده های عروس و داماد است، و ممکن است ضررهای فرهنگی و اقتصادی و مذهبی... بر توده های مردم تحمیل کند، ولکن هر چه هست در موارد استثنایی تجویز شده، و از طریق معصوم عملی گردیده است، و جنبه خلاف شرع ندارد.
نا گفته نماند که مهریه های فوق العاده مذکور در مورد معصومین، یک مصلحت های اجتماعی و روحی نیز داشته است، مثلاً تعیین مبلغ چهار هزار درهم درباره ام حبیبه از طرف پیامبر خدا (صلی الله علیه و آله و سلم)، برای این بوده است، که وی در خاک یک کشور مسیحی از طرف شوهر مرتدش رها شد، و پدرش ابوسفیان نیز سر دسته کفار و مشرکین بت پرست بود، و او نمی توانست به سوی او برگردد! بنابراین با روحی افسرده و شکست خورده آواره گردید، و حضرت پیامبر خدا با ازدواج آن چنانی، مشکلات روحی او را جبران کرده، و با مهریه فوق العاده و میهمانی و ولیمه وی را جزو همسران خود قرار داد.

مهر السنه چیست؟

در اینجا این سؤال پیش می آید مهر السنه چیست؟ و آیا پیامبر خدا و سایر معصومین بر خلاف آن گام برداشته اند؟
جواب:
مهر السنه مقدار مهریه ای است که رسول گرامی اسلام برای کلیه زنان و دخترانش تعیین نموده است، و مبلغ آن پانصد درهم می باشد(141)، و آن حضرت در مورد فاطمه زهرا علیها السلام و سایر دختران و زوجات خویش همان مقدار را مراعات نموده، و این سیره الگویی برای سایر مسلمانان و گروندگان اسلام قرار گرفت، و نادر مهریه هایی که بالاتر از آن بوده است جنبه نحله و بخشش داشت، و با اصل مهر السنه منافاتی نمی باشد.
در این زمینه روایات زیادی هست که ما به جهت مراعات اختصار از ذکر آنها خودداری نموده، و فقط به دو نمونه از احادیث اشاره می نمائیم:
1 - عن ابی جعفر (علیه السلام): ما زوج رسول الله سائر بناته و لا تزوج شیئاً من نسائه علی اکثر من اثنتی عشره او قیه ونش، الاوقیه اربعون و النش عشرون درهما.
: امام باقر (علیه السلام) می فرمایند: رسول خدا هیچ یک از دختران و زنانش را بیش از پانصد درهم عقد نبست، هر اوقیه چهل درهم و هر نش بیست درهم می باشد (و مجموع دوازده اوقیه و نیم پانصد درهم می گردد)(142).
این حدیث تصریح می کند که تمام ازدواجهای زیر نظر آن حضرت همگی مهر السنه بوده است. و حضرت امام صادق (علیه السلام) در جواب سوالی که: بالاتر از مهر السنه باشد می فرمایند:
اذا جاز مهر السنه فلیس هذا مهراً، انما هو نحله نحل لان الله یقول: فان اتیتم احداهن قنطاراً فلا تأخذوا منه شیئاً انما عنی النحل، و لم یعنی المهر...(143)
هنگامی که مهریه کسی از مهر السنه گذشت، دیگر به آن مهریه نگویند، بلکه بخششی است که صورت می پذیرد، چنانچه خداوند در سوره نساء آیه چهار می فرماید:
اگر به زنانتان (مال فراوانی) به ظرفیت پوست گاوی پر از طلا و یا نقره عطا کردید پس نگیرد، و مراد از آن بخشش است نه مهریه.
این حدیث تمام مشکلات مهریه های فوق العاده را در اعصار گذشته و حال روشن می سازد، که مازاد بر متعارف جنبه بخشش دارد، و هم از این طریق اضافه بخشش های پیامبر خدا و سایر معصومین بر بعضی از زنانشان در مورد ازدواج خویش توجیه گردیده، و تناقضات و تزاحمات اخبار و وقایع تاریخی در این زمینه مرتفع می گردد.
در اینجا تذکر این نکته را لازم می دانم که: اگر مسئولین و متصدیان امور، و شخصیت های برجسته سیاسی و مذهبی دوست دارند، فرهنگ ازدواج و هزینه های آن اصلاح گردیده و کاهش پیدا کند، بهتر است از خود و بستگانشان شروع نموده و در صدا و سیما و برنامه های تبلیغی آن را به گوش مردم برسانند، و عملا به باورانند که هزینه تراشی و مهریه های سنگین ضد ارزش و نامطلوب است، در غیر این صورت سیر صعودی هزینه های ازدواج در تمام جوانب موجب گسترش فساد، رنجیدگی خانواده ها، ترویج مصرف گرایی، تأثیر سیاسی و فرهنگی از غرب... خواهد بود.

فصل 9: ایام و ساعات اجرای عقد

اگر چه در عصر کنونی پیشرفت های شگرفی در علوم گوناگون و صنعت و تکنیک صورت گرفته، و مجهولات بشر یکی پس از دیگری به معلومات تبدیل می گردد، ولی هر چه هست علوم بشر در برابر مجهولات، بسیار محدود بوده، و حتی دانشمندان تیز هوش نیز اعتراف می کنند که: علم آنان در برابر مجهولاتشان همانند نردبانی است در برابر آسمان بی کران که فقط چند پله ای از آن را پیموده اند .
و قرآن مجید به این حقیقت اشاره نموده و می فرماید: ما برای انسان ها علوم کمی مرحمت نمودیم(144)
آنچه بر حیرت ما می افزاید این است که: مخاطب این آیه پیامبر خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) است، و چنین استفاده می کنیم که علوم سرشار محمد و آل محمد با آن همه گستردگی و سرشاری باز هم محدود است بنابراین درک کلیه مسائل هستی، و آثار وضعی آن حداقل برای همگان ممکن نیست.
با این مقدمه به این نتیجه می رسیم که: اگر دستورات خاصی در دین مبین اسلام برای مصالح مردم و اجتماع صادر گردیده، و عقل و علم محدود بشر نتوانست به طور دقیق رابطه آنها را کشف کند، تقصیر دین و احکام الهی نیست، بلکه چنین احکام فوق عقل می باشد نه مخالف آن (توجه فرمایید).
برای اجرای عقد و عروسی سفارشات ویژه ای صادر گردیده، و حتی در مورد انتخاب ایام و ساعات و لحظاتش نیز، پیروان اسلام راهنمائی گردیده اند!