فهرست کتاب


مراسم عروسی

علی اکبر بابازاده‏

پرداخت مهریه قبل از عروسی:

قوانین حقوقی و مدنی اسلام تصریح دارد که: مرد پیش از انجام عروسی و زفاف، موظف است تمام مهریه را به همسرش بپردازد، و زن حق دارد قبل از تحویل مهریه از نزدیکی و عروسی ممانعت نماید، و بر این اساس در کتب فقهی بحث شده، و مراجع عالی قدر فتوی صادر کرده، و افراد آگاه و اهل فضل و دانش نیز در جریان این امر می باشند.
و اگر به سیره و سنت پیامبر خدا و امامان معصوم و احادیث آنان مراجعه کنیم، خواهیم دید که آن بزرگواران نیز قبل از پرداخت صداق زنی را به خانه خویش نیاورده، و بضع او را تصرف نکرده اند.
و چنانچه سخنان آنان را در این مورد بررسی کنیم، به این نتیجه خواهیم رسید که همه مسلمانان وظیفه دارند پیش از انجام عروسی همه مهریه و اقلاً بخشی از آن را تحویل عروس خود بنمایند، تا جایی که تصرف و دخول بدون این دستور مذکور مکروه و نامطلوب است، و شما عزیزان می توانید در باب مهور بدون اغراق به دهها حدیث معتبر و صحیح دسترسی داشته باشید، که اینک به جهت روشن بودن قضیه به نمونه ای از آنها اشاره می کنیم:
عن زراره قال: سألت ابا عبدالله: عن رجل تزوج امراه، ایحل له ان یدخل بها قبل ان یعطیها شیئاً؟ قال: لا، حتی یعطیها شیئاً(126).
: زراره که از موثق ترین راویان و فقهای زمان امام صادق (علیه السلام) است، از آن حضرت سؤال کرد: مردی که با زنی ازدواج نموده، آیا می تواند قبل از پرداخت مهریه و یا بخشی از آن عروسی نماید؟ حضرت فرمودند: نه، مگر این که چیزی از مهریه پرداخت کند.
و در حدیث دیگر آمده است:
اذا تزوج الرجل المراه فلا یحل له فرجها حتی یسوق الیها شیئاً...(127)
: امام جعفر صادق می فرمایند: هر گاه کسی با زنی ازدواج کند، زفاف و عروسی وی جائز نیست، مگر این که برای شوهرش چیزی از مهریه تقدیم کند.
برای ملاحظه روایات دیگر به ابواب نکاح بخش مهور مراجعه فرمائید.
از این دو حدیث به طور صریح استفاده می شود که زفاف بدون پرداخت مهریه سزاوار نیست هر چند منع آن را حمل به کراهت نموده اند.

مقدار مهریه:

مقدار مهریه در اسلام مشخص نشده، نه قرآن مجید به طور قطعی آن را محدود ساخته است و نه احادیث اسلامی، بلکه بستگی به توافق طرفین و تأمین رضایت عروس است(128)، واقل مقیاس آن چیزی است که جنبه مالیت و ارزش اقتصادی داشته باشد.
و حضرت امیرالمؤمنین علی (علیه السلام) می فرمایند:
مهریه ها را آن قدر پائین نیاورید که شبیه اجرت زنا کاران باشد، من کراهت دارم مقدار آن حداقل از ده درهم کمتر باشد(129).
و از سوی دیگر رسول خدا می فرمایند: مهریه ها را بر خلاف عرف و عادت بالا نبرید، که آن باعث کینه و عداوت در میان زن و شوهر و خانواده ها می گردد(130).
و در حدیثی دیگر می فرمایند:
بهترین زنان امت من کسی است که زیبا رخ و در عین حال کم مهریه باشد(131).
و بالاخره حضرت امام صادق (علیه السلام) می فرمایند: از برکات زنان این است که به مهریه کمتری راضی شوند(132).
همه این احادیث جامعه را به سوی عدم طغیان در ازدیاد مهریه ها دعوت می نماید، و معمولاً اکثر ازدواج ها در زمان های حضرات معصومین متعارف بوده است، و گاهی برای تعلیم قرآن مجید، و یا بخشی از آن، و یا به چیز مختصری عقد ازدواج می بستند، ولی به طور قطعی هرگز محدود نبوده است.

مهریه های فوق العاده:

اگر در عصر ما مهریه های گرانقیمت و کلان که سر به میلیون ها تومان می زند وجود دارد، و صدها سکه های طلای بهار آزادی و چیزهای نفیس و زمین ها و آپارتمان ها به آن اضافه می کنند، در کنار مهریه ها قرار می گیرد! معدود مهریه هایی در عصر پیامبر و سایر معصومین و اعصار گذشته نیز شبیه این ها وجود داشته است، و تاریخ و حدیث به آن اشاره کرده، و قرآن مجید نیز آن را مردود ندانسته است که ذیلاً به آنها اشاره می نمائیم:
قرآن مجید در جریان مهریه حضرت موسی (علیه السلام) به یکی از دختران شعیب پیامبر(علیه السلام) صحبت از اجرت هشت و یا ده سال کارگری و استخدامی می نماید که به پول فعلی سر به میلیون ها تومان می زند آنهم کار پیامبری چون موسی، و مهریه دختر پیامبری چون شعیب (133)
و در جای دیگر می فرماید:
اگر اراده طلاق همسری را نمودید، و قبلاً به مقدار ظرفیت پوست گاوی پر از طلا و نقره از بابت مهریه به او داده اید آن را پس نگیرید(134).
و در حالات خود رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) آمده است که آن حضرت برای ام حبیبه دختر ابوسفیان که همسر اولش با قبول نصرانیت مرتد شده بود، مبلغ چهار هزار درهم مهریه فرستاد، و با احترام خاص و مهمانی مفصل از وی استقبال کرد، و این مبلغ هشت برابر مهر السنه است (135)
و در مورد ازدواج های امام حسن (علیه السلام) آمده است که وی به یکی از زنانش یکصد کنیز و یکصد هزار درهم مهریه داده (136) و درباره دختر اشعث بن قیس به نام جعده که سرانجام آن حضرت را به شهادت رسانید، هزار دینار طلا بابت مهریه گسیل داشت (137)
و خلیفه دوم که با تهدید و ارعاب و توسل به جنایت های بی سابقه(138) سرانجام با دختر امیرالمؤمنین (علیه السلام) جناب ام کلثوم ازدواج نمود، مبلغ چهل هزار درهم مهریه قرار داد(139).
و از حضرت امام رضا (علیه السلام) می خوانیم که اگر کسی برای همسرش بیست هزار درهم مهریه تعیین کند، و برای پدر عروس ده هزار درهم، سهم پدر فاسد است، ولی مهریه زن جائز است(140).