فهرست کتاب


مراسم عروسی

علی اکبر بابازاده‏

اوصاف همسر شایسته:

در مورد اوصاف و ویژگیهای همسر اعم از زن و مرد روایات زیادی نقل شده، و ما اینک به بخشی از آنها می پردازیم، و نخست به نشانه های عروس خوب اشاره می کنیم:
قال رسول الله (صلی الله علیه و آله و سلم): قال الله عز و جل: اذا اردت ان اجمع للمسلم خیر الدنیا و الاخره جعلت له... زوجه مؤمنه تسره اذا نظر الیها، و تحفظه اذا غاب عنها فی نفسها و ماله(70)
: رسول خدا فرمودند: خداوند می فرماید: هر بنده ای از افراد مسلمان را بخواهم که خیر دنیا و آخرت را برایش فراهم سازم، زن با ایمان نصیب او می کنم که وی از دیدنش مسرور گردیده، و در هنگام غیابش نیز مال و ناموسش را حفظ می کند.
در این حدیث ضمن اشاره به اخلاق و برخورد و محسنات دیگر عروس که باعث خوشحالی شوهر می گردد، به امانت و تعهد وی نیز اشاره گردیده است.
و در یک فراز دیگر رسول گرامی اسلام می فرمایند:
ما استفاد امرء مسلم فائده بعد الاسلام افضل من زوجه مسلمه تسره اذا نظر الیها، و تطیعه اذا امرها، و تحفظه اذا غاب فی نفسها و ماله(71)
: هیچ مسلمانی پس از نعمت اسلام، از نعمتی بالاتر از همسر مسلمان و مومنه ای بهره مند نگردیده، که از دیدن وی خوشحال می شود، و زن فرمانش را گردن می نهد، و از مال و ناموسش در هنگام نبودن وی مواظبت می کند.
در این حدیث علاوه بر مضمون حدیث قبلی، یک خصیصه مهم اضافه گردیده، و آن تواضع و فرمانبرداری زن از شوهر است.
جابر بن عبدالله انصاری می گوید:
ما در کنار رسول خدا نشسته بودیم، و در مورد صفات خوب و بد زنان بحث می کردیم، ناگاه پیامبر عظیم الشأن اسلام لب به سخن گشوده و فرمود:
الا اخبرکم بخیر نسائکم؟ قالوا: بلی یا رسول الله فاخبرنا، قال: ان من خیر نسائکم الولود الولود، الستیره العفیفه العزیزه فی اهلها، الذلیله مع بعلها، المتبرجه مع زوجها، الحصان مع غیره، التی تسمع قوله، و تطیع امره، و اذا خلابها بذلت له ما اراد منها(72)
: آیا اجازه می دهید من صفات خوب عروس های شایسته را بیان کنم؟ اصحاب جواب دادند: بلی ای پیامبر خدا بفرمائید، حضرت اظهار داشت: همانا از بهترین همسران شما کسی است که ویژگی های زیر را داشته باشد:
1 - زایا.
2 - مهربان و خونگرم.
3 - با حجاب و خود پوش.
4 - عفیف و پاکدامن.
5 - در میان خانواده اش محترم. (عقده محبت نداشته باشد).
6 - به شوهرش متواضع.
7 - در برابر شوهرش نظیف و مزین.
8 - نفوذناپذیر به اجانب.
9 - فرمانبر شوهر.
10 - در برابر خواسته های جنسی مشروع شوهر تسلیم و تمکین می دهد.

ویژگیهای عروس ناشایست:

سپس رسول خدا فرمودند:
آیا اجازه می دهید ویژگیهای نامطلوب عروس های بد را نیز بیان کنم؟ اصحاب در خواست فرمودند: بفرمائید، حضرت فرمودند:
الذلیله فی اهلها، العزیزه مع بعلها، العقیم الحقود، التی لا تورع من قبیح، المتبرجه اذا غاب عنها بعلها، الحصان معه اذا حضر، لا تسمع قوله، و لا تطیع امره، و اذا خلابها بعلها تمنعت منه کما تمنع الصعبه عن رکوبها، لا تقبل منه عذراً، و لا تغفر له ذنباً(73).
: صفات عروس های بد عبارتند از:
1 - در میان خانواده خود خوار و ذلیل و عقده ای.
2 - نسبت به شوهرش متکبر و سرکش.
3 - عقیم و بی بار و نازا.
4 - کینه توز و خشن.
5 - در ارتکاب به محرمات و تخلفات با جرأت.
6 - نسبت به دیگران خودنما.
7 - در برابر شوهر نفوذ ناپذیر.
8 - به سخنان شوهر گوش نمی دهد.
9 - فرمان شوهر را نادیده می گیرد.
10 - در خلوت به خواسته های شوهر تمکین نمی دهد.
11 - عذر خواهی و مشکلات شوهر را نپذیرفته و درک نمی کند.
12 - از خطای شوهرش نمی گذرد.
خوانندگان عزیز عنایت دارند که در این حدیث فقط به بخشی از صفات خوب و بد عروس ها اشاره گردیده، و سایر امتیازات و کمبودهای اخلاقی آنان در احادیث دیگر آمده است، که ما به جهت مراعات اختصار از آوردن همه آنها خودداری می کنیم، علاقمندان تفصیل به کتاب مسائل ازدواج و حقوق خانواده به قلم نگارنده مراجعه فرمایند.

اوصاف و ویژگیهای داماد خوب و بد:

شخصی خدمت امام حسن مجتبی علیه السلام رسیده، عرض کرد: دخترم به سن ازدواج رسیده، و خواستگاران فراوانی دارد، چه کسی را برای دامادی برگزینیم؟ حضرت فرمودند:
زوجها من رجل تقی فانه ان احبها اکرمها، و ان ابغضها لم یظلمها(74)
: سعی کن داماد پرهیزکار و متدین برگزینی، زیرا: او اگر دخترت را دوست بدارد گرامی اش می دارد، و اگر علاقمند هم نباشد بر وی ستم روا نمی دارد.
و چون در محضر حضرت پیامبر خدا بحث از مردان خوب و بد پیش آمد، حضرت در مورد داماد شایسته و ناشایست سخن آغاز کرده و فرمودند:
ان من خیر رجالکم التقی النقی السمح الکفین السلیم الطرفین البر بوالدیه، و لا یلجی ء عیاله الی غیره، ثم قال...: ان من شر رجالکم البهات، البخیل، الفاحش، الاکل وحده، المانع رفده، الضارب اهله و عبده، الملجی ء عیاله الی غیره، العاق بوالدیه(75)
: نشانه های داماد خوب عبارتند از:
1 - متقی و پرهیزکار.
2 - نظیف و پاکیزه.
3 - سخی و بخشنده.
4 - دارای اصالت و نجابت خانوادگی.
5 - نسبت به پدر و مادرش نیکوکار و خدمتگزار.
6 - تأمین کننده نیاز خانواده.
7 - با تلاش و کوشش خود، زمینه نفوذ دیگران را به خانواده اش قطع می کند.
و اما نشانه های داماد نامطلوب عبارتند از:
1 - اهل تهمت و افترا.
2 - بخیل و تنگ نظر.
3 - بد زبان و بد گفتار.
4 - اسیر شکم خود، و بدون توجه به مشکلات اقتصادی خانواده.
5 - گریز از پذیرش مهمان.
6 - جرأت به خانواده و زیر دستان، و زبونی در برابر دیگران.
7 - عدم خود کفایی، و تنبل و تن پرور.
8 - نمک نشناس و ناسپاس حتی به پدر و مادرش.
آری داماد خوب کسی است که صفات مردانگی داشته، و در کار و تلاش و تأمین نیازهای خانواده اش کوشا بوده،. مراقب زبان و دستش باشد، و با زدن فرزندان و همسر بی گناه، و با بد زبانی و فحاشی ارزش مردانگی را لکه دار نسازد. و بداند که زندگی دوران مجردی با ایام تشکیل خانواده بسیار فرق دارد، و خود در برابر ورود مهمان های نسبی و سببی و هزینه های سنگین خانه، و اخلاق لازم، و سایر مشکلات پیش بینی نشده مهیا ساخته، و مسؤولیت اداره خانه اش را بطور شایسته بر دوش گیرد...